Кіріспе

Жоғарғы мезентериялық вена мен көкбауыр венасының қосылуынан пайда болатын қысқа, қалың тамыр, бауырмен байланысқан вена.

Портальді вена немесе бауырдың портальды венасы (HPV) – асқазан-ішек жолынан, өт қабығынан, ұйқы безінен және көкбауырдан бауырға қан тасымалдайтын қан тамыр. Бұл қанда қорытылған қорту өнімдерінен алынған қоректік заттар мен токсиндер бар. Бауырға келетін қан ағынының шамамен 75% портальді вена арқылы, ал қалғаны бауыр артериясы арқылы келеді. Қан бауырдан жүрекке бауыр веналары арқылы өтеді. Портальді вена – нағыз вена емес, себебі ол қанды тікелей жүрекке емес, бауырдағы капиллярлық желіге жеткізеді. Ол бауырдың портальді жүйесінің маңызды бөлігі, адам организміндегі үш портальді веналық жүйенің бірі; қалғандары – гипофизарлық және бүйрек портальді жүйелері. Портальді вена көбінесе жоғарғы мезентериялық, көкбауыр веналарының, төменгі мезентериялық, сол және оң асқазан веналарының, сондай-ақ ұйқы безі венасының қосылуынан қалыптасады. Портальді венамен байланысты жағдайлар ауыр сырқаттар мен өлімге әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайдың маңызды мысалы – портальді венадағы қан қысымының жоғарылауы. Портальді гипертензия деп аталатын бұл жағдай цирроздың негізгі асқынуы болып табылады. Іш майының артық салмағында майлар, қабыну цитокиндері және басқа да зиянды заттар қарындық вена арқылы бауырға тасымалданып, бауыр инсулинге төзімділігіне және алкогольдік емес майлы бауыр ауруына алып келеді.

Порталдық веналық газ

Бауыр портальды веналық газ радиологиялық зерттеулерде сирек табылады. Газ портальды вена жүйесіне енгені көрінеді. Көбінесе ішек ишемиясынан туындайды, бірақ қуыс ішек қатерлі ісігімен де байланысты болуы мүмкін.