Кіріспе

Гепатоцеллюлярлық карцинома (ГКК) – бүкіл әлемде қатерлі ісіктерге байланысты өлім-жітімнің үшінші негізгі себебі. ГКК дамуына бауырдың фиброзы мен циррозы себеп болады, олар созылмалы бауыр зақымдануы мен қабынуының салдарынан пайда болады. Қабыну, созылмалы вирустық гепатит инфекциясымен (В немесе С гепатитімен) немесе алкоголь, афлатоксин, пирролизидин алкалоидтары сияқты токсиндерге ұшыраумен тығыз байланысты. Гемохроматоз және альфа-1 антитрипсин тапшылығы сияқты кейбір аурулар ГКК даму қаупін едәуір арттырады. Метаболикалық синдром мен НАСХ та ГКК-ның қауіп факторлары ретінде көбірек таныла бастады. Кез келген қатерлі ісік сияқты, ГКК-ны емдеу және оның нәтижесі ісіктің гистологиялық ерекшеліктеріне, мөлшеріне, қатерлі ісіктің таралу деңгейіне және жалпы денсаулық жағдайына байланысты өзгереді. ГКК-ның басым көпшілігі және емдеуден кейін тірі қалу көрсеткішінің ең төменгі деңгейі Азияда және Сахара төменгі Африкада, гепатит В инфекциясы эндемикалық және көптеген адамдар туған кезден жұқтырған елдерде кездеседі. АҚШ және басқа да дамып келе жатқан елдерде гепатит С вирусы инфекцияларының көбеюіне байланысты ГКК-ның көрінісі артуда. Белгісіз себептерге байланысты, ГКК еркектерде әйелдерге қарағанда үш есе жиі кездеседі.

Патогенез

Гепатоцеллюлярлық карцинома, кез келген басқа қатерлі ісік сияқты, эпигенетикалық өзгерістер мен жасушалық механизмге әсер ететін мутациялар жасушаның жоғары жылдамдықпен көбеюіне және/немесе жасушаның апоптоздан қашуына себеп болатын кезде дамиды. Әсіресе, гепатит B және/немесе C вирусының созылмалы инфекциялары гепатоцеллюлярлық карциноманың дамуына ықпал етеді, себебі организмнің иммундық жүйесі бауыр жасушаларын қайталап шабуылдайды, олардың кейбіреулері вируспен зарарланған, ал қалғандары жай ғана жанындағы жасушалар болады. Иммундық жүйенің белсенді қабыну жасушалары реактивті оттегі түрлері және азот оксидінің реактивті түрлері сияқты еркін радикалдарды бөліп шығарады, бұл өз кезегінде ДНК зақымдануына және канцерогенді гендік мутацияларға әкелуі мүмкін. Реактивті оттегі түрлері ДНК жөндеу орындарында эпигенетикалық өзгерістерге де себеп болады. Зақымданудың тұрақты циклынан кейін жөндеу кезінде қателер пайда болуы мүмкін, бұл канцерогенезге әкеледі, алайда бұл гипотеза қазіргі уақытта гепатит С үшін көбірек қолданылады. Созылмалы гепатит С цирроз сатысы арқылы гепатоцеллюлярлық карциноманы тудырады. Алайда, созылмалы гепатит B кезінде вирус геномының жұқтырған жасушаларға енуі циррозсыз бауырдың гепатоцеллюлярлық карцинома дамытуына тікелей себеп болуы мүмкін. Сонымен қатар, этанолдың үлкен мөлшерін қайталап ішудің де сондай әсері болуы мүмкін. Aspergillus тұқымдасының кейбір түрлерінен алынатын афлатоксин канцероген болып табылады және бауырда жиналып, гепатоцеллюлярлық карциноманың канцерогенезін күшейтеді. Қытай және Батыс Африка сияқты афлатоксин және гепатит B деңгейі жоғары болатын жерлерде гепатоцеллюлярлық карциноманың деңгейі салыстырмалы түрде жоғары. Басқа вирустық гепатиттер, мысалы, гепатит A созылмалы инфекцияға айналуға қабілетті емес, сондықтан гепатоцеллюлярлық карциномамен байланысты емес. АФП деңгейінің жоғарылауы белсенді гепатоцеллюлярлық карциномамен байланысты, бірақ оның сенімділігі тұрақсыз болуы мүмкін. >20 деңгейінде сезімталдығы 41–65%, ал ерекшелігі 80–94% құрайды. Алайда, >200 деңгейінде сезімталдығы 31%, ал ерекшелігі 99% құрайды. Ультрадыбыс кескінінде гепатоцеллюлярлық карцинома көбінесе нашар шекараланған және дөрекі, қалыпсыз ішкі эхолары бар кішкентай гипоэхоикалық зақымдану ретінде көрінеді. Ісік өскенде, кейде фиброз, майлы өзгерістер және кальцификациямен гетерогенді болып көрінуі мүмкін. Бұл гетерогенділік цирроз және оны қоршаған бауыр паренхимасына ұқсас болуы мүмкін. Жүйелі шолу нәтижесінде эксплантацияланған немесе резекцияланған бауырдың патологиялық зерттеуімен салыстырғанда сезімталдығы 60% (95% CI 44–76%), ал ерекшелігі 97% (95% CI 95–98%) болды. АФП-мен корреляция сезімталдықты 79%-ға дейін арттырады. Тиімді скрининг протоколдары туралы пікірлер әлі де даулы. Мысалы, гепатит B инфекциясы бар адамдарды скринингке тарту өлім-жітімді төмендетуге көмектеседі деген деректер болғанымен, AASLD былай деп атап көрсетеді: "Кроникалық гепатит С немесе майлы бауыр ауруына байланысты циррозға шалдыққан батыс популяцияларында [скрининг үшін] рандомизацияланған сынақтар жоқ, сондықтан осы пациенттер тобындағы өлім-жітімді төмендетуге күзетудің шынымен көмектесетіні туралы пікірлер әлі де даулы". Бағалау үшін бауырды КТ немесе МРТ сканерлері арқылы бейнелеу қажет. Оптималды жағдайда, бұл сканерлер бауыр перфузиясының бірнеше кезеңінде ішектік контрастпен жүргізіледі, бұл радиологтың кез келген бауыр зақымдануын анықтау және нақты жіктеуін жақсартады. Гепатоцеллюлярлық карцинома ісіктерінің ерекше қан ағынына байланысты, анықталған бауыр зақымдануының нақты перфузиялық үлгісі гепатоцеллюлярлық карцинома ісігін анықтай алады. Сонымен қатар, сканерлеу кезінде белгісіз зақымдану анықталуы мүмкін және зақымданудың физикалық үлгісін алу арқылы одан әрі бағалау жүргізілуі мүмкін.

Алдын алу

В және С гепатиттері гепатоцеллюлярлық карциноманың маңызды себептері болғандықтан, инфекцияның алдын алу HCC-ні алдын алудың кілті болып табылады. Сондықтан, балалық шақта В гепатитіне қарсы вакцина салу болашақта бауыр қатерлі ісігінің қаупін азайтуға көмектеседі. Цирроз диагнозы қойылған науқастар алкоголь тұтынудан мүлдем бас тартуы керек. Сондай-ақ, кейбір науқастарға гемохроматозға скрининг жасау пайдалы болуы мүмкін. Созылмалы бауыр аурулары бар науқастарды HCC-ге скринингтен өткізу нәтижелерді жақсарта ма, әлде жоқ па, әзірге белгісіз.

Хирургиялық резекция

Ісікті хирургиялық жолмен алып тастау қатерлі ісіктің жақсырақ бақылануымен байланысты, бірақ аурудың кең таралуы немесе бауырдың нашар жұмыс істеуіне байланысты пациенттердің бар болғаны 5–15% ғана хирургиялық резекцияға жарамды. Операция тек қана егер бүкіл ісік қауіпсіз түрде алынып тасталса және қалыпты физиологияны сақтау үшін жеткілікті бауыр функциясы сақталса ғана қарастырылады. Сондықтан, операция алдындағы бейнелеу зерттеулері HCC-нің таралуын анықтау және операциядан кейін қалған бауырдың көлемін бағалау үшін өте маңызды. Бауыр функциясын сақтау үшін, цирроз жоқ бауырда қалған бауыр көлемі жалпы бауыр көлемінің 25%-дан, ал цирроз бар бауырда 40%-дан аспауы керек. Ауруға шалдыққан немесе циррозды бауырға жасалған операция көбінесе жоғары аурушаңдық және өлім-жітіммен байланысты. Резекциядан кейін қайталанудың жалпы деңгейі 50–60% құрайды. Операциядан кейін қайталану қаупін бағалау үшін Сингапур бауыр қатерлі ісігінің қайталану көрсеткішін пайдалануға болады.

Бауыр трансплантациясы

Бауыр трансплантациясы – ауру бауырды қадаверлік немесе тірі донор бауырымен алмастыру – бауыр қанайнаалы ауруын (БҚА) емдеуде маңызды рөл атқарады. Бастапқыда бауыр трансплантациясынан кейінгі нәтижелер нашар болған (20–36% өмір сүру көрсеткіші), бірақ 2000 жылдардың соңындағы зерттеулер 67%–91% аралығында жоғары өмір сүру көрсеткіштерін көрсетті. Бауыр трансплантациясының тәуекелдері тек процедураның өзімен ғана шектелмейді. Донор бауырын қабылдамау үшін операциядан кейін қабылданатын иммуносупрессивті препараттар организмнің дисфункциональды жасушалармен күресу қабілетін де әлсіретеді. Егер ісік трансплантацияға дейін бауырдан тыс жерлерге тараған болса, препараттар аурудың прогрессиясын жеделдетеді және өмір сүру ұзақтығын қысқартады. Осыны ескере отырып, бауыр трансплантациясы «бауырдан тыс метастаздары жоқ, прогрессивті БҚА-мен ауыратын науқастар үшін емдеуге бағытталған тәсіл болуы мүмкін». Шындығында, компенсирленген циррозға шалдыққан науқастар арасында трансплантация гепатектомиямен салыстырғанда өмір сүру көрсеткіштерін жақсартпайды, керісінше, айтарлықтай қымбатқа түседі. Науқасты дұрыс таңдау – сәттіліктің кілті болып саналады.

Аблация

Радиожиілікпен абляция (РЖА) жоғары жиілікті радиотолқындарды пайдаланып, ісікті жергілікті қыздыру арқылы жояды. Электродтар ультрадыбыстық бақылаумен, тері арқылы, лапароскопиялық немесе ашық хирургиялық тәсілмен бауыр ісігіне енгізіледі. Бұл әдіс кішкентай ісіктерге (<5 см) қолайлы. РЖА 4 см-ден кіші ісігі бар пациенттерде ең жақсы нәтижелерді көрсетеді. Жергілікті ем болғандықтан және дені сау тіндерге минималды әсер ететіндіктен, процедураны бірнеше рет қайталауға болады. Ісігі кішірек болған пациенттерде өмір сүру көрсеткіші жақсы. Бір зерттеуде 302 науқастың арасында 3 жылдық өмір сүру көрсеткіші >5 см зақымдар үшін 59%, 2,1-ден 5 см-ге дейінгі зақымдар үшін 74% және ≤2 см зақымдар үшін 91% болды. Кішкентай гепатоцеллюлярлық карцинома (HCC) үшін хирургиялық резекция мен РЖА-ны салыстырған ірі рандомизацияланған зерттеу РЖА жасаған пациенттерде төрт жылдық өмір сүру көрсеткішінің жоғары және асқынулардың аз екенін көрсетті. Криоабляция – суық температураны қолданып тінді жою әдісі. Ісік алынбайды, жойылған қатерлі ісік организмде қайта сіңіріледі. Дұрыс таңдалған, резекцияға жарамсыз бауыр ісігі бар пациенттерде алғашқы нәтижелер резекция нәтижелерімен тең. Криохирургия ісіктің ортасына тот баспайтын болаттан жасалған зондты орналастыруды қамтиды. Сұйық азот осы құрылғының ұшы арқылы айналым жасалады. Ісік және бауырдың 1,27 см (жарты дюйм) шегі 15 минут бойы -190°C температураға дейін тоңазылады, бұл барлық тіндер үшін өлімге алып келеді. Аймақ 10 минут бойы ерітіліп, содан кейін тағы 15 минутқа -190°C температураға дейін қайта тоңазылады. Ісік ерігеннен кейін зонд алынып тасталады, қан кету тоқтатылады және процедура аяқталады. Пациент операциядан кейінгі алғашқы түнді жансақтау бөлімінде өткізеді және әдетте 3-5 күннен кейін шығарылады. Жақсы нәтижелерге қол жеткізу үшін пациенттерді дұрыс таңдау және криохирургиялық процедураны орындау кезінде егжей-тегжейлі назар аудару қажет. Көп жағдайда криохирургия бауыр резекциясымен бірге қолданылады, себебі кейбір ісіктер алынып тасталады, ал қалғандары криохирургиялық еммен емделеді. Этанолдың тері арқылы инъекциясы жақсы қабылданады, кішкентай (<3 см) оқшауланған ісіктерде жоғары жауаптылық деңгейі байқалады; 2005 жылға дейін резекцияны тері арқылы жасалатын емдермен салыстыратын рандомизацияланған зерттеулер болған жоқ; қайталану көрсеткіші резекциядан кейінгі көрсеткіштермен ұқсас. Алайда, салыстырмалы зерттеу жергілікті емнің кішкентай HCC-і бар пациенттерде 5 жылдық өмір сүру көрсеткішін шамамен 60%-ға жеткізе алатынын көрсетті.

Артериялық катетерлік емдеу

Транскатетерлік артериялық хемоэмболизация (ТАСЕ) операцияға келмейтін ісіктерде немесе бауыр трансплантациясын күту кезінде уақытша ем ретінде ("трансплантацияға дейін") қолданылады. TACE процедурасы жамбас артериясы арқылы оң немесе сол бауыр артериясына антинеопластикалық препаратты (мысалы, цисплатин), радиокөрінетін контраст затты (мысалы, Липиодол) және эмболиялық агентті (мысалы, Гельфом) араластырып инъекциялау арқылы жасалады. Процедураның мақсаты – ісіктің қан тамырларын шектеу арқылы оған қан жеткізуді тоқтату, сонымен қатар мақсатты химиотерапиялық агентті жеткізу. TACE бауыр трансплантациясы үшін Милан критерийлерін орындамаған пациенттерде өмір сүру ұзақтығын арттырады және гепатоцеллюлярлық карциноманы (HCC) кішірейтеді екені дәлелденген. Процедурадан өткен пациенттерді компьютерлік томографиямен бақылауда ұстау қажет, және егер ісік сақталса, қосымша TACE процедуралары қажет болуы мүмкін. 2005 жылға дейін жүргізілген көптеген зерттеулер ісіктің объективті жауабын және ісік прогрессиясының баяулауын көрсетті, бірақ күтіммен салыстырғанда өмір сүруге елеулі пайдасы күмәнді; ең көп пайдасы бауыр функциясы сақталған, қан тамырларына таралмаған және ісігі кішкентай адамдарда байқалады. TACE ірі ісіктерге (>8 см), порталық вена тромбозының болуына, портальды-жүйелік шунттары бар ісіктерге және нашар бауыр функциясы бар пациенттерге қолайлы емес. Ішкі сәулелік терапия (SIRT) ісікті іштен жою үшін қолданылуы мүмкін (осылайша сау тіндерге зиянды азайту). TACE сияқты, бұл процедурада интервенциялық радиолог ісікке қан жабдықтайтын артерияға немесе артерияларға химиотерапиялық агентті іріктеп инъекциялайды. Агент әдетте итрий-90 (Y90) болып табылады, ол ісік тамырларында тұрақталып, ишемия тудыратын және сәулелену дозасын тікелей зақымдалған жерге жеткізетін эмболиялық микросфераларға енгізіледі. Бұл техника қалыпты сау тіндерді сақтай отырып, ісікке жоғары дозадағы сәулеленуді тікелей жеткізуге мүмкіндік береді. Жақсартушы емес болса да, пациенттердің өмір сүру ұзақтығы артады. SIRT-тің TACE-ге қарағанда өмір сүру көрсеткіштері бойынша артықшылығы бар-жоғын анықтау үшін зерттеулер жүргізілмеген, бірақ ретроспективті зерттеулер ұқсас тиімділікті көрсетеді. Қазіргі уақытта SIR Spheres және TheraSphere деген екі өнім қол жетімді. Соңғысы – бастапқы бауыр қатерлі ісігін (HCC) емдеуге FDA бекіткен емдеу, ол клиникалық сынақтарда қатерлі ісігі аз тәуекелге ұшыраған пациенттердің өмір сүру деңгейін арттыратынын көрсеткен. SIR Spheres метастаздық колоректальды қатерлі ісікті емдеу үшін FDA-мен бекітілген, бірақ АҚШ-тан тыс SIR Spheres кез келген операцияға келмейтін бауыр қатерлі ісігін, соның ішінде бастапқы бауыр қатерлі ісігін емдеу үшін де бекітілген.

Сыртқы сәулемен емдеу

Гепатоцеллюлярлық карциноманы емдеудегі сәулелік терапияның рөлі, ем беру және бейнелеу технологияларындағы жетістіктердің арқасында, кең ауқымды гепатоцеллюлярлық карциномаға шалған науқастарға қауіпсіз және тиімді сәулелік терапия қолдану мүмкіндігі туғандықтан өзгеріп келеді. Метастаздық жағдайларда сәулелік терапия паллиативтік күтім үшін қолданылуы мүмкін. Резекцияға келмейтін гепатоцеллюлярлық карциномаға протондық терапия қолдану, фотондық сәулемен емдеуге қарағанда өмір сүру ұзақтығының жақсаруымен байланысты, бұл емнен кейін бауырдың функциясының нашарлауын азайтуымен түсіндірілуі мүмкін. Қазіргі уақытта бірнеше рандомизацияланған бақыланатын зерттеулер жүргізілуде.

Жүйелік

Бауырдан тысқа тараған ауру жағдайында жүйелік терапия қарастырылуы мүмкін. 2007 жылы ауызға қабылданатын көп киназа ингибиторы Сорафениб, ілгерілеген HCC-ні бірінші қатарлы емдеу үшін мақұлданған алғашқы жүйелік препарат болды. Клиникалық зерттеулер жалпы өмір сүру ұзақтығының шамалы жақсарғанын көрсетті: 10,7 ай 7,9 айға қарсы және 6,5 ай 4,2 айға қарсы. Бұл ауруға қарсы тиімділігі дәлелденген көптеген қосымша мақсатты терапиялар мен иммундық бақылау нүктелерін тежегіштер бар. Мысалы, соңғы IMBrave 150 III фазалық сынағында атезолизумаб пен бевацизумабтың комбинациясы сорафенибпен салыстырғанда жалпы және прогрессиясыз өмір сүруді жақсартатыны анықталды. Тремелимумаб (Имжудо) 2022 жылдың қазан айында АҚШ-та медициналық қолдануға мақұлданды.

Басқа

Портальді венаны эмболизациялау (ПВЭ): Бұл техника кейде ауру бауырды хирургиялық жолмен алып тастағаннан кейін тіршілік ету мүмкіндігін арттыру үшін сау бауырдың көлемін ұлғайту үшін қолданылады. Мысалы, оң жақ негізгі порталды венаның эмболизациясы сол жақ бөлігінің компенсаторлық гипертрофиясына әкеледі, бұл пациентті ішінара гепатектомияға жарамды етуі мүмкін. Эмболизацияны интервенциялық радиолог тері арқылы бауырға еніп (трансгепатикалық) әдіспен жүргізеді. Бұл процедура трансплантацияға дейін көпір ретінде де қызмет ете алады. Жоғары интенсивті фокустық ультрадыбыс (HIFU) (диагностикалық ультрадыбыстан өзгеше) – бұл ісік тінін жою үшін жоғары қуатты ультрадыбыс толқындарын пайдаланатын тәжірибелік әдіс. Жүйелі шолу 12 мақаланы қарастырды, олардың ішінде иттрий-90 радиоэмболизациясымен емделген 318 гепатоцеллюлярлық карциномасы бар науқастар болды. Бір науқасты зерттеуді есепке алмағанда, емнен кейінгі ісіктің КТ-мен бағалануы емделген науқастардың 29-ден 100%-ға дейін жауап беруін көрсетті, ал екі зерттеуден басқаларының барлығы 71% немесе одан жоғары жауапты көрсетті.

Болжам

Әдеттегі нәтиже нашар, себебі гепатоклеткалық карциноманың тек 10–20% ғана хирургиялық жолмен толыққанды алып тастауға болады. Егер қатерлі ісік толық алып тасталмаса, ауру көбінесе 3–6 ай ішінде өлімге алып келеді. Бұл ішінара ісіктердің кеш сатыда анықталуына, сондай-ақ гепатоклеткалық карциноманың жоғары таралуы бар аймақтардағы медициналық сарапшылық пен жабдықталудың жеткіліксіздігіне байланысты. Дегенмен, өмір сүру мерзімі әртүрлі болуы мүмкін, кейде адамдар 6 айдан да ұзақ өмір сүреді. Метастаздық немесе хирургиялық араласу мүмкін емес гепатоклеткалық карциноманың болжамы Сорафениб (Nexavar®) препаратының кеңінен қолданылуына байланысты жақсарды.

Эпидемиология

ГКК – әлемдегі ең көп таралған ісіктердің бірі. ГКК эпидемиологиясы екі негізгі үлгіні көрсетеді: біреуі Солтүстік Америкада және Батыс Еуропада, екіншісі – Сахара төменгі Африкасы, Орталық және Оңтүстік-Шығыс Азия, сондай-ақ Амазонка бассейніндегі Батыс емес елдерде. Әдетте, еркектер әйелдерге қарағанда көбірек ауырады, және бұл ауру 30-50 жас аралығындағы адамдарда ең көп кездеседі, олардың шамамен жартысы Қытайда.

Африка және Азия

Әлемнің кейбір аймақтарында, мысалы, Сахара төңірегіндегі Африка және Оңтүстік-Шығыс Азияда, бауыр ісігі (HCC) ең көп кездесетін қатерлі ісік болып табылады. Ол көбінесе ерлерге әйелдерге қарағанда жиірек шалдығады және көбінесе 19 жастан 30 жасқа дейін басталады.

Солтүстік Америка және Батыс Еуропа

Бауырдағы ең көп кездесетін қатерлі ісіктер – ағзаның басқа бөліктерінен тараған метастаздар (таралу). Қалпына келтірілмейтін бауыр аурулары бар жоғары тәуекел тобына жататын адамдарды скринингтен өткізудің арқасында, Батыс елдерінде гепатоклеткалық карцинома (HCC) Сахара төңірегіндегі Африка сияқты дамушы аймақтарға қарағанда ертерек анықталады. Жедел және созылмалы бауыр порфириясы (жедел аралық порфирия, порфирия cutanea tarda, тұқым қуалайтын копропорфирия, вариегат порфирия) және I типті тирозинемия – гепатоклеткалық карциноманың тәуекел факторлары болып табылады. В немесе С гепатиті, алкогольдік бауыр циррозы немесе гемохроматоз сияқты әдеттегі тәуекел факторлары жоқ HCC диагностикаланған пациенттерде жедел бауыр порфириясы (ЖБП) диагнозын іздеу қажет. Жедел бауыр порфириясының белсенді және жасырын генетикалық тасымалдаушылары осы қатерлі ісікке ұшырауы мүмкін, бірақ жасырын тасымалдаушыларда бұл ісік классикалық белгілері барларға қарағанда кейінірек дамиды. Жедел бауыр порфириясы бар пациенттерді HCC-ге қадағалау керек. HCC-нің таралу деңгейі Шығыс Азияға қарағанда Батыс жарты шарында салыстырмалы түрде төмен. Дегенмен, статистика төмен болғанына қарамастан, 1980 жылдан бері HCC диагнозының саны артты және осы тенденция жалғасуда, бұл оны қатерлі ісіктен болатын өлімнің өсу себептерінің біріне айналдыруда. HCC-нің ең көп кездесетін тәуекел факторы гепатит С, сондай-ақ басқа да денсаулық мәселелері болып табылады.

Клиникалыққа дейінгі

Мипсагаргин (G 202) гепатоцеллюлярлық қатерлі ісік (ХКК) үшін химиотерапия кезінде қолданылатын «жетім дәрі» статусына ие. Бұл ем кезінде ісікке қан ағынын азайту үшін қолданылатын, цитотоксикалық активтілігі бар тапсигаргин негізіндегі пропрепарат. 2-фазалық сынақтардың нәтижелері G 202-ні PSMA-ға бағытталған, бірінші дәрежелі пропрепарат ретінде қарастыруға және клиникалық сынақтарға өткізуге ұсыныс береді. Қазіргі зерттеулер ХКК-да бұзылған гендерді, антигепараназа антиденелерін, ақуыз маркерлерін, кодтамайтын РНК-ны (мысалы, TUC338) және басқа да болжамдық биомаркерлерді анықтауға бағытталған. Ұқсас зерттеулер басқа да қатерлі ауруларда нәтижелер көрсетіп жатқандықтан, бұзылған гендер мен олардан туындаған ақуыздарды анықтау ХКК үшін фармакологиялық араласуды анықтауға көмектеседі деп үміттеніледі. Үш өлшемді ұяшықтарды өсіру әдістерін әзірлеу, пациенттерден алынған органоидтарды қолдана отырып, қатерлі ісік терапиясының преклиникалық зерттеулеріне жаңа тәсіл ұсынады. Бұл пациенттің ісігінің шағын органоидты «аватарлары» бастапқы ісіктің көптеген ерекшеліктерін қайта жасайды, оларды ХКК және бауырдың басқа да қатерлі ісіктері үшін дәріге сезімталдықты тексеру және жекелеген медицина үшін тартымды модельге айналдырады. Сонымен қатар, ХКК бауыр аурулары бар пациенттерде дамиды. «Алты миРНК қолтаңбасы» деп аталатын биомаркер ХКК-мен ауыратын пациенттерді тиімді емдеуге және оның бауырда қайталануын болжауға мүмкіндік береді. Проспективті зерттеулер гепатоцеллюлярлық қатерлі ісікке шалдығу қаупінің жоғары деңгейдегі циркуляциялық өт қышқылымен байланысты екенін көрсетті, бұл көрсеткіштер ісік диагнозы қойылғанға дейін бірнеше жыл бұрын өлшенген. Егешкі үлгісінде жүргізілген басқа зерттеуде бауырдың бұзылған өт қышқылының бауырдың канцерогенезін күшейтетіні анықталды.

Клиникалық

JX 594, онколиздік вирус, осы ауру үшін «жетім дәрі» мәртебесіне ие және клиникалық сынақтардан өтуде. Ауыз қуысының қатерлі ісігіне қарсы вакцина – Hepcortespenlisimut L (Hepko V5) – АҚШ FDA-ның гепатоцеллюлярлық карцинома (ГКК) үшін «жетім дәрі» мәртебесіне де ие. Immunitor Inc. компаниясы 2017 жылы жарияланған II фазалық сынақты аяқтады. Гепатоцеллюлярлық карциноманың (ГКК) прогрессивті сатысындағы пациенттер арасында жүргізілген рандомизацияланған зерттеуде эверолимус пен пасиреотидтің комбинациясының тиімділігі анықталған жоқ.