Кіріспе

12 ғасырдағы нормандық монах және хроникашы Роберт Торинский немесе Торинский (; 1186), сонымен қатар Роберт Монтский (Roburtus de Monte; ), нормандық монах, преор және аббат. Ол өзінің дәуірінің ағылшын тарихын егжей-тегжейлі баяндаған хроникалары үшін есінде қалды.

Діндарлық өмірі

Роберт Нормандиядағы Торин-сюр-Вирде 1110 жылы, әрине, аристократтар отбасында дүниеге келген, бірақ 1128 жылы Бек абатханасына кірген кезде оның отбасылық аты тасталды. 1149 жылы Робер Торинский Бектің преоры болды, сол кезде абат болған Роджер де Бэйльдің орнын ауыстырды. 1154 жылы Роберт Нормандиядағы Мон-Сен-Мишель абатшылығының иесі болды. 1158 жылы қарашада Роберт Мон-Сен-Мишельде Франция патшасы Людовик VII мен Англия патшасы Генрих II-ге қонақ болды. Үш жылдан кейін Роберт де Ториньи, Аванш епискобы Акард Сент-Виктормен бірге, 1161 жылы Домфронтта Англияның Генрих II мен Королева Элеонорадан туған Элеонораның демеушілері (құдасы) болды. 1163 жылы ол Римде болды. Ол Мон-Сен-Мишельді білдіріп Англияға барған. 1876 жылы оның қорабынан оның епитафийі жазылған қорғасын дискі табылды. Аудармасында: "Міне, осы жерде Робер Торинни, осы жердің абысы жатыр, ол монастырды 32 жыл басқарды, ал 80 жыл өмір сүрді", - делінген.

Кейіпкер

Роберт пәк монах, жақсы дипломат, шебер ұйымдастырушы, кітаптарды жақсы көретін және жинайтын адам ретінде танымал болды. Роберт де Ториньидің басқаруымен Мон-Сен-Мишель білімнің үлкен орталығы болды, алпыс монах мол қолжазбалар шығарды және кітапхананың жинағы соншалықты үлкен болды, ол Cité des Livres ("Кітаптар қаласы") деп аталды. Роберттің өзін "Монттың ұлы кітапханашысы" деп атаған. Ол тарихын түсіндіруге тырыспады, бірақ "жан дүниесінде романтиканың бірде-бір ізін қалдырмай" ашық жазды. XIX ғасырдағы ағылшын архившісі Джозеф Стивенсон Ториньи хронологиясында әрдайым дұрыс емес екенін және тіпті Нормандиядағы мәселелерде қателіктер жібергенін, бірақ ол әрдайым адал және шыншыл болған және оның қателіктері оның хроникасының жалпы құндылығына қатты әсер етпегенін айтты. Қазіргі жазушылар да оның шығармаларында қателіктер бар екенін және оның кейбір жерлерінде қарама-қайшылықтар бар екенін айтады. Леопольд Делильдің айтуынша, Роберт Генрих II-ге деген сүйіспеншілігіне байланысты өзінің хроникасында Томас Беккеттің өліміне немесе Генрих II-нің оған қатысы бар екендігіне мүлдем назар аудармаған.

Шығармалары

Роберт ең жақсы Gesta Normannorum Ducum ("Норман герцогтарының істері") үш үлескерінің соңғысы ретінде белгілі, бұл хрониканы бастапқыда Уильям Джумиэге жазған, оған Орденик Виталис және ақырында Роберт де Ториньи қосып, тарихын Генрих I-ге дейін жеткізді. Роберт Уильям Джумиэгеге қарағанда Ордениктің жұмысына көбірек арқа сүйеді және Жеңімпаз Уильямның билігіне қатысты ақпаратты, Бектің тарихын және Генрих I туралы томды қосты. Ол тағы бір дереккөзді - Хенри Ханттингдонның Historia Anglorum-ын қолданды. Генрих, Хантингдонның архидиаконы, 1139 жылы Бекке барды және сол жерде болған кезінде Робертке Генрих I билігіне қатысты көптеген ақпаратты берді, ол Роберт өз хроникаларында қолданды.