Кіріспе
Франк бенедиктік монахы Амброзий (Амброиз) (Амброзий Аутперт) (шамамен 730 – 784 жылдары) – франк бенедиктік монахы. Ломбардтардың патшасы Дезидериус тұсында Оңтүстік Италиядағы Сан-Винченцо-аль-Волтурно монастырының аббаты болған. Аутперт Киелі кітап және діни тақырыптар бойынша көптеген еңбектер жазған. Олардың ішінде Апокалипсис, Псалмдар және Әндер әні туралы түсіндірмелер; Сан-Винченцо монастырының негізін қалаушылардың өмірбаяны (Vita Paldonis, Tasonis et Tatonis); және «Керістер мен жақсылықтардың арасындағы күрес» (Conflictus vitiorum et virtutum). Жан Мабильон оны ұлы ізгілігі үшін «sanctissimus» деп атаған, ал Болландистер оған «қасиетті» атағын берген. Оның культы бекітілген.
Autpert Ambrose (Ambroise) (Ambrosius Autpertus) (ca. 730 – 784) was a Frankish Benedictine monk. An abbot of San Vincenzo al Volturno in South Italy in the time of Desiderius, king of the Lombards, Autpert wrote a considerable number of works on the Bible and religious subjects generally. Among these are commentaries on the Apocalypse, on the Psalms, and on the Song of Songs; a life of the founders of the monastery of San Vincenzo (Vita Paldonis, Tasonis et Tatonis); and a Conflictus vitiorum et virtutum (Combat between the Virtues and the Vices). Jean Mabillon calls him "sanctissimus" because of his great virtue and the Bollandists gave him the title "saint". His cultus has been approved.
Өмірбаян
Ауперт Амвросий VIII ғасырдың басында Галлияда, ықтимал Прованста дүниеге келген. Ол Италияға көшіп, Оңтүстік Италиядағы Беневенто қаласына жақын орналасқан Сан-Винченцо-аль-Волтурно бенедиктин монастырына кірді, онда ол рухани және интеллектуалдық білім алып, 761 жылға дейін дін қызметкері болып тағайындалды. 777 жылдың 4 қазанында аббат болды. 774 жылы Карл Ұлы ломбардтарды жеңгенімен, Беневенто герцогтығын бағындыра алмады: Ауперттің сайлануы француз және ломбард монахтары арасындағы шиеленісті күшейтті, ал 778 жылдың 28 желтоқсанында ол монастырды ломбард Потоға қалдырып, Сполетоға қашуға мәжбүр болды. Карлменнің шақыруымен Римге қақтығысты шешу үшін келген ол, 784 жылы жолда қайтыс болды, мүмкін өлтірілген. Оның өмірі туралы мәліметтер негізінен Иоанн есімді монах жазған "Хроника Вултурненсе" фрагменттерінен және оның өзінің жазбаларындағы қысқаша автобиографиялық сілтемелерден алынған. Сол хроника оны Карл Ұлының сарайында көрсеткен. Бұл, 888 жылдан 892 жылға дейін князь Арнольфтың канцлері болған Асперт немесе Асбертпен Аупертті шатастырудан туындаған қателік. 2009 жылы Папа Бенедикт XVI Пётр алаңында оның өмірі туралы уағыз айтты. Бұл уағызда Ауперттің қайтыс болған күні 784 жыл деп көрсетілген (алдыңғы зерттеулерде 778 және 779 жылдар аралығында деп есептелген).
Шығармалары
Ауперттің ең танымал еңбегі – оның ұзақ "Апокалипсиске түсіндірме" (Expositio in Apocalypsin) – ол Ауперт ашық мойындайтын әртүрлі патристикалық авторларға, соның ішінде Жером, Викторин, Тиконий, Гипполық Августин, Гадруметтік Примасий және Ұлы Григорий. Шындығында, бұл түсіндірме донатист Тиконийдің жоғалған "Апокалипсиске түсіндірмесінің" ішінара қайта құрылуының бір көзі болып табылады. Ол Папа III Стефанға арналған хатпен басталады, онда Ауперт өзін сыншыларынан қорғайды. Оның "Волтурнодағы монастырдың үш негізін қалаушылары Палдонис, Татони және Тасонис туралы қасиетті әкелердің өмірбаяны" (Vita sanctorum patrum Paldonis, Tatonis et Tasonis) – бұл Волтурнодағы монастырды құрған үш адамның есебі, олар өздерінің ізгі өмірлерімен Мәсіхке еліктеудің үлгісін көрсетеді. Оның "Күрес туралы кітапшасы: Керіктер мен жақсылықтар" (Libellus de conflictu vitiorum atque virtutum) еңбегінде Құдайдан қорқу, бағыну және адалдық сияқты монахтық тақырыптарға баса назар аударылады. Басқа еңбектеріне "Жеті күнәға қарсы дұға" (Oratio contra septem vitia), "Тәбет туралы уағыз" (Sermo de cupiditate), "Қасиетті Марияның тазаруы туралы уағыз" (Sermo in purificatione sanctae Mariae), "Раббының түрленуі туралы уағыз" (Homilia de transfiguratione Domini) және "Қасиетті Марияның көтерілуі туралы уағыз" (Sermo de adsumptione sanctae Mariae) жатады. Белгілі болған бірнеше қосымша уағыздар сақталмаған. Оның қолда бар уағыздары күшті мистикалық із қалдырады. "Леуіліктер", "Ән әндері" және "Забурлар" кітабына жазған түсіндірмелері, "Волтурно жылнамасында" (Chronicon Vulturnese) айтылған, сондай-ақ қолда жоқ. Ауперттің "Ave maris stella" гимнінің авторы болуы мүмкін бе, жоқ па, бұл мәселе даулы. Бұл мүмкіндіктің себебі – Мария оның уағыздарында да, "Апокалипсиске түсіндірмесінде" де маңызды теологиялық рөл атқарады. Ол тек Шіркеудің ғана емес, сонымен қатар оның ең көрнекті мүшесі. Мәсіхтің анасы болғандықтан, Мария – таңдалғандардың да анасы.
Апакалипсистің көрінісі
Ауперттің ең бағалы еңбегі – «Аян кітабына түсініктеме» (Expositio in Apocalypsin) деп саналады, ол Аян кітабына арналған терең талқылау. Ауперт өзінің түсініктемесіне сенімділік беру үшін ерте христиан жазушыларының әртүрлі еңбектеріне сілтеме жасайды. Одан әрі, ол осы жазушыларды оның пікірінше, ерестік бар жерлерде түзету үшін пайдаланады. Шіркеу дәстүрінен немесе догмалық ілімнен жаңылмауға өте мұқият болғанымен, оның еңбегі тек қана патристикалық цитаталардың тізбегі емес. Оның «Апокалипсис» туралы түсініктемесінде Мәсіх шіркеумен мистикалық тұрғыдан байланыстырылады, тіпті шіркеу Мәсіхтің дүниеге келуімен басталады деуге болады. Сонымен қатар, көкте де, жерде де екі емес, бір ғана шіркеу бар. Шындықты білетіндерге бір және сол шіркеу айқын көрінеді, ол бөлінбеген және ажыратылмаған, Мәсіхпен бірге көкте билейді, өз күресін аяқтаған мүшелерін қамтиды, және Мәсіхпен бірге жерде билейді, оның мүшелері күресін жалғастыруда. Бірінші тірілу (Аян 20:5б–6а), екінші тірілуді білдіреді, Мәсіхтің мың жылдық билігіне және Оныңмен бірге әділдердің билік етуіне қатысты. Екінші тірілу – бұл дененің топырақтан тірілуі емес, керісінше, күнәдан арылып, жанның қайта тірілуі. Екінші өлім (Аян 20:6б) – мәңгілік құлдырау. Жоғ мен Магог (Аян 20:8) – шіркеуді қуғындаған шайтанның құралдары болып табылатын бүкіл жер бетіндегі халықтар. Өмір кітабы (Аян 20:12) – Ескі және Жаңа Ғаһидат, оның зерделеуі таңдалғандарды жарыққа және көршіге деген сүйіспеншілікке жетелейді. Құдайдың қаласы Киелі Рухпен жуылып, жаңарып, саны үздіксіз артып келеді, ал осы заманның соңында Құдайдың соңғы үкімі Оның Ұлы Иса Мәсіх арқылы орындалады.