Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс мемлекеттік құқықтанушысы, американдық радио жүргізушісі (1909–2010)
German public lawyer
the American radio host (1909–2010)
Георг Джеллинек (16 маусым 1851 – 12 қаңтар 1911) – неміс мемлекеттік құқықтанушысы және «Австриядағы мемлекеттік құқықтың көрнекті өкілі» деп есептеледі.
Georg Jellinek (16 June 1851 – 12 January 1911) was a German public lawyer and was considered to be "the exponent of public law in Austria“.
Өмір
Еллинек Лейпцигте дүниеге келген. Оның әкесі Адольф Желлинек – австриялық раввин. 1867 жылдан бастап Желлинек Вена университетінде заң, өнер тарихы және философияны оқыды. Сонымен қатар, 1872 жылға дейін Гейдельберг пен Лейпцигте философия, тарих және құқық пәндерін оқыды. Ол Вена еврей қауымының белгілі уағызшысы Адольф Желлинектің ұлы еді. 1872 жылы Лейпцигте «Әділет, әділетсіздік және жазаның әлеуметтік-этикалық мағынасы» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады, ал 1874 жылы Венада докторлық дәрежесін алды. 1879 жылы Вена университетінде профессорлық атаққа ие болды. Кейін Желлинек Венада заң философиясынан қонақ профессор болып жұмыс істеді, 1881 жылы мемлекеттік емтихан комиссиясының мүшесі болып тағайындалды және бір жылдан кейін өзінің маңызды еңбегін жариялады. 1883 жылы оған Вена университетінің мемлекеттік құқық профессоры деген құрметті атақ берілді. 1889 жылы Базельде профессорлық қызметке тағайындалып, Австрия-Мажарстан академиялық қызметінен кетті. 1891 жылдан бастап Гейдельберг университетінде жалпы мемлекеттік және халықаралық құқықтан профессор болды. 1900 жылы өзінің негізгі еңбегі – «Мемлекеттің жалпы теориясы» атты кітабын жариялады. Ол Камилла Желлинекке үйленді, туған тегі Вертхайм (1860–1940), оны Марианна Вебер 1900 жылы әйелдер қозғалысына қатысуға ықпал етті, ол әйелдерге заңдық көмек көрсету және қылмыстық құқық реформаларының жобаларын жасау саласында ерекше көзге түсті. Отбасыда 1884 және 1896 жылдар аралығында дүниеге келген алты бала болды, олардың төртеуі ғана балалық шақтың қиындықтарын еңсерді. Олардың ішінде – заң профессоры болған және «Мемлекеттің жалпы теориясы» кітабының өлімнен кейінгі соңғы басылымын шығарған Уолтер ұлы; Терезиенштадт концлагерінен аман қалған Дора қызы; және 1943 жылы гестапоның қатыгездігінен қаза тапқан кіші ұлы Отто. Желлинек ең белгілі еңбегі – «Адам және азамат құқықтары туралы декларация» (1895) атты мақаласы, онда ол сол кезде кең таралған мәдени және ұлттық ерекшеліктерге негіделген аргументтерге (әсіресе Эмиль Бутмидің пікірлеріне) қарсы, құқықтың әмбебап теориясын қолдады. Желлинек 19 ғасырдағы саяси теорияның орталық тақырыбы болған Француз революциясын тек француздық дәстүрден (әсіресе Жан-Жак Руссодан бастау алған дәстүрден) туындаған құбылыс деп қарастырмай, Англия мен АҚШ-тағы революциялық қозғалыстар мен идеялардың тікелей аналогы деп санайтындығын айтты.
Jellinek was born in Leipzig. His father, Adolp Jellinek, was an Austrian rabbi. From 1867, Jellinek studied law, history of art and philosophy at the University of Vienna. He also studied philosophy, history and law in Heidelberg and Leipzig up until 1872. He was the son of Adolf Jellinek, a famous preacher in Vienna's Jewish community. In 1872 he completed his Dr. phil. thesis in Leipzig (The Socio Ethical Meaning of Justice, Injustice and Punishment) and in 1874 also his Dr. jur. in Vienna. In 1879 he qualified as a professor at the University of Vienna. Jellinek was later visiting professor of legal philosophy in Vienna, in 1881 he was named a member of the commission for state exams and one year later he published his seminal work, The Theory of the Unifications of States (1882). In 1883 he was given the prestigious title of Professor of Public Law at the University of Vienna. In 1889 he was duly given a professorship in Basel and left the academic service of Austria Hungary. From 1891 he was Ordinarius for general Public Law and International Law at the University of Heidelberg. In 1900 he compiled his main work, General Theory of the State. He was married to Camilla Jellinek, née Wertheim (1860–1940), who was persuaded to join the Women's Movement by Marianne Weber in 1900 and became famous there especially for her work with providing women with legal aid and the production of draft reforms of the criminal law. The couple had six children, born between 1884 and 1896, of which just four survived childhoodamong them son Walter, who also became a law professor and edited a final, posthumous edition of General Theory of the State; daughter Dora, who survived the Theresienstadt concentration camp; and youngest son, Otto, who died in 1943 as a result of abuse at the hands of the Gestapo. Jellinek is best known for his essay The Declaration of the Rights of Man and the Citizen (1895), which argues for a universal theory of rights, as opposed to the culturally and nationally specific arguments then in vogue (particularly that of Émile Boutmy). Jellinek argued that the French Revolution, which was the focal point of 19th century political theory, should not be thought of as arising from a purely French tradition (namely the tradition stemming from Jean Jacques Rousseau) but as a close analogue of revolutionary movements and ideas in England and the United States.
Мансап
1867 жылы Желлинек Вена университетінде заңгерлік мамандығымен қатар өнер тарихы мен философияны оқыды. Одан әрі, ол 1872 жылға дейін Гейдельберг университетінде және Лейпциг университетінде философия, тарих және құқық салаларын оқыды. 1872 жылы Лейпцигте Лейбниц және Шопенгауэрдің дүниетанымы туралы диссертация қорғады және философия докторы (Dr. phil.) атағын алды. 1874 жылы ол құқық докторы (Dr. jur.) дәрежесін де алды. 1879 жылы Желлинек Вена университетінде абилитациядан өтті. Содан кейін ол Венада заң философиясынан лекция оқыды, ал 1881 жылы Мемлекеттік емтихан комиссиясының мүшесі болып тағайындалды. Келесі жылы Желлинек өзінің маңызды еңбектерінің бірі – «Федерациялық мемлекеттер туралы ілім» (1882) кітабын жариялады. 1883 жылы Венада конституциялық құқықтан қосымша профессор болып тағайындалды. 1889 жылы Базель университетінде толық профессор болды және Венадағы академиялық қызметінен зейнеткерлікке шықты. 1891 жылы Желлинек Гейдельберг университетінде заң профессоры болды, ал 1900 жылы «Мемлекеттің жалпы теориясы» атты еңбегін жазды. 1907 жылы ол Гейдельберг университетінің алғашқы еврей ректоры атанды.
Jellinek studied law in 1867 at the University of Vienna along with art history and philosophy. In addition he continued studies until 1872 in philosophy, history and law at Heidelberg University and at the University of Leipzig. Jellinek attended Leipzig in 1872 writing a dissertation on The Worldviews of Leibnitz and Schopenhauer and received his Dr. phil. In 1874, he also received the Dr. jur. In 1879 Jellinek received his habilitation at the University of Vienna. He then became a lecturer for the philosophy of law in Vienna, and in 1881 he was appointed a member of the State Examination Commission. In the following year, Jellinek published one of his seminal works titled The Doctrine of Federated States (1882). In 1883 he was appointed extraordinary professor of constitutional law in Vienna. In 1889 he became a full professor at Basel University, and retired from his academic position in Vienna. In 1891 Jellinek became a professor of law at the University of Heidelberg, and in 1900 he wrote his magnum opus, the General Theory of State. In 1907 he became the first Jewish rector of Heidelberg University.
Жазбалар
Желлинектің жазбаларының көп бөлігі неміс тілінен әлі аударылмаған. Лейбниц және Шопенгауэрдің дүниетанымы: олардың негіздері мен мағынасы. Оптимизм мен пессимизм туралы зерттеу. Вена: Hölder, 1872 (цифрлық көшірме). "Мемлекеттік байланыстар туралы ілім". Haering, Берлин 1882 (цифрлық көшірме). Құқық, заңбұзушылық және жазаның әлеуметтік-этикалық маңызы. Вена: Hölder, 1878 (цифрлық көшірме). Мемлекеттік келісімдердің құқықтық мәні: халықаралық құқықты құруға жасалған үлес. Вена: Hölder, 1880 (цифрлық көшірме). Австрия-Венгрия және Румынияның Дунай мәселесіндегі ұстанымы: халықаралық құқықтық зерттеу. Вена: Hölder, 1884 (цифрлық көшірме). Заң және қағида: тарихи және салыстырмалы құқықтық негізде мемлекеттік құқықтық зерттеулер. Фрайбург им Брейсгау: Mohr, 1887 (цифрлық көшірме). Субъективті мемлекеттік құқықтар жүйесі. Фрайбург им Брейсгау: Mohr, 1892 (цифрлық көшірме). Жалпы мемлекеттік құқық тағылымы (= Recht des modernen Staates. 1-том). Берлин, 1900; 2-басылым 1905 (цифрлық көшірме); 3-басылым 1914 (цифрлық көшірме).
The majority of Jellinek's writings remains yet untranslated from the German original. Die Weltanschauungen Leibnitz’ und Schopenhauer’s: Ihre Gründe und ihre Berechtigung. Eine Studie über Optimismus und Pessimismus. Vienna: Hölder, 1872 (digital copy). Die Lehre von den Staatenverbindungen. Haering, Berlin 1882 (digital copy). Die socialethische Bedeutung von Recht, Unrecht und Strafe. Vienna: Hölder, 1878 (digital copy). Die rechtliche Natur der Staatenverträge: Ein Beitrag zur juristischen Construction des Völkerrechts. Vienna: Hölder, 1880 (digital copy). Österreich Ungarn und Rumänien in der Donaufrage: Eine völkerrechtliche Untersuchung. Vienna: Hölder, 1884 (digital copy). Gesetz und Verordnung: Staatsrechtliche Untersuchungen auf rechtsgeschichtlicher und rechtsvergleichender Grundlage. Freiburg im Breisgau: Mohr, 1887 (digital copy). System der subjektiven öffentlichen Rechte. Freiburg im Breisgau: Mohr, 1892 (digital copy). Allgemeine Staatslehre (= Recht des modernen Staates. Vol. 1). Berlin, 1900; 2nd edition 1905 (digital copy); 3rd edition 1914 (digital copy).