Кіріспе

Неміс құқықтанушысы (1797-1839)

Эдуард Ганс (22 наурыз 1797 – 5 мамыр 1839) – неміс құқықтанушысы.

Өмірбаян

Ганс Берлинде бай еврей отбасында дүниеге келді. Ол алдымен Берлиндегі Фридрих Вильгельм университетінде, содан кейін Геттингенде, ал ақырында Гейдельбергте заң оқыды, онда Г. В. Ф. Гегельдің дәрістеріне қатысып, Гегель философиясының принциптерін толыққанды ұғынды. 1820 жылы докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Берлинге лекция оқуға оралды. 1825 жылы ол Пруссиядағы евангелистік шіркеуге өтті, ал келесі жылы Берлин университетінің заң факультетінде кезектен тыс, ал 1828 жылы тұрақты профессор болып тағайындалды. Дінгерге өтуге дейін ол Жоел Абрахам Лист, Исаак Маркус Жост және Леопольд Зунцпен бірге еврейлердің мәдениеті мен ғылымы қоғамының мүшесі болды. Осы кезеңде тарихи құқықтану мектебі дамып келе жатқанда, Ганстың гегельдік бейімділігі оны заңды тарихи тұрғыдан қарастыруға итермеледі, ол осы әдісті мұрагерлік құқығы сияқты бір салаға қолданды. Оның маңызды еңбегі – «Erbrecht in weltgeschichtlicher Entwicklung» (1824, 1825, 1829 және 1835) фактілерді кеңінен қарастыруымен ғана емес, сонымен қатар құқықтық принциптердің баяу дамуының жалпы теориясын тамаша түрде ұсынуымен де құндылығын жоғалтпайды. 1830 және 1835 жылдары Ганс Парижге сапар шегіп, ондағы әдебиет және сын мәдениетінің жетекші тұлғаларымен жақын танысты. Оның көзқарастарының либералдығы, әсіресе саяси мәселелерде, Пруссия үкіметінің наразылығын тудырды, ал соңғы елу жылдың тарихы бойынша оқыған лекциялары («Vorlesungen über die Geschichte der letzten fünfzig Jahre», Лейпциг, 1833–1834) тыйым салынды. Ол Берлинде қайтыс болды. Басқа еңбектерінің ішінде меншік құқығының негізгі заңдары туралы трактат («Über die Grundlage des Besitzes», Берлин, 1829), Рим азаматтық құқығының жүйелі жұмысының бір бөлігі («System des römischen Zivilrechts», 1827) және оның әртүрлі жазбаларының жинағы («Vermischte Schriften», 1832) бар. Ганс Гегельдің «Werke» еңбегіндегі «Philosophie der Geschichte» бөлімін редакциялады және оған кіріспе жазды. Ол сондай-ақ француз тіліне аударылған «Das Erbrecht in Weltgeschichtlicher Entwickelung» (4 томдық, 1834) еңбегін жазды.