Кіріспе

Таңдауды қолдаушы бейімділік немесе сатып алғаннан кейінгі рационализация - таңдалған опцияға оң атрибуттарды ретроактивті түрде жатқызу және / немесе жоғалған опцияларды төмендету үрдісі. Бұл когнитивтік ғылымның бір бөлігі және шешім қабылданғаннан кейін пайда болатын ерекше когнитивтік бейімділік. Мысалы, егер адам B нұсқасының орнына A нұсқасын таңдаса, ол B нұсқасының кемшіліктерін елемеуге немесе азайтуға тырысады, ал B нұсқасына жаңа жағымсыз кемшіліктерді күшейтуге немесе жатқызуға тырысады. Керісінше, олар A нұсқасының артықшылықтарын байқауға және күшейтеді және B нұсқасының артықшылықтарын байқамайды немесе баса көрсетпейді. Шешімнің өзі сияқты, оны қалай қабылдағаны да маңызды, әсіресе, оның қаншалықты өкінішті немесе қанағаттанарлық екенін анықтағанда. Сондай-ақ, таңдауды қолдау естеліктері болуы мүмкін, өйткені адам шешім қабылдағанда немесе таңдаудан кейінгі танымдық диссонансқа байланысты белгілі бір ақпараттарға ғана назар аударады. Ақпаратты дұрыс емес көзге жатқызған кезде, ол таңдаудың қолдаушы бейімділігінің бір түріне әкеледі. Егер сіз екі көліктің біреуін сатып алуды таңдасаңыз, олар 130 миль/сағат жылдамдықпен жүре алады, ал таңдалған көлік 160 миль/сағат жылдамдықпен есіне қалады. Нәтижесінде екі көлікке қатысты фактілер бұрмаланды. Әдебиетте әр түрлі фактілерді бұрмалау мәселесі талқыланып келеді. Нәтижесінде оның қалай жұмыс істейтіні туралы келісім жоқ. Кейбір авторлар бұрмалау негізінен артықшылықты таңдау дұрыс есіне алынғанда пайда болады деп айтады, ал басқа зерттеушілер жадының бұрмалануы болмайды немесе шешімнен кейінгі кезеңде ғана орын алуы мүмкін деп айтады. Жалпы алғанда, кейбір зерттеулер бұрмалау мүмкін емес деген сенімге ие болу (шешім қабылданғаннан кейін) шындықты бұрмалау мүмкін емес дегенді білдіреді.

Бөлшектілік

Таңдаудың қолдаушы бейімділігі жағдайында сәйкестік екі нұсқаның да тікелей салыстырмалы ерекшеліктері бар-жоғын білдіреді. Мысалы, сәйкестендірілетін сипаттама екі нұсқаның да сантиметрмен өлшенуі мүмкін болуы мүмкін. Шешім қабылдау кезінде сәйкестендіру таңдауларға немесе ықтимал нұсқаның ұқсастығын бағалауға ықпал етуі мүмкін. Бағыттастыру процесі адамға олардың таңдауларына әсер ететін ұқсастықтар мен айырмашылықтарды көрсетуге мүмкіндік береді. Мұны растайтын зерттеулерді келесі мысалмен көрсетуге болады: екі брендтің арасында таңдау жасағанда, қатысушылар жоғары сәйкестендірілетін айырмашылықтары бар, мысалы, "өз қапшығында" "микротолқынды ыдыс қажет" сияқты, "бірнеше лимон қышқылы бар" сияқты, "жанып кетуі мүмкін емес" сияқты, "микротолқынды ыдыс қажет" сияқты артық сәйкестендірілмейтін айырмашылықтары бар, мысалы, "бірнеше лимон қышқылы бар" сияқты, таңдауға көбірек ықтимал болды.

Келесіге ауысу

Кодтау арасындағы кідіріс көлемі таңдаудың қолдаушы бейімділігіне әсер етуі мүмкін әлеуетті фактор болып табылады. Егер кодтау (яғни, опциялар туралы ақпаратты көру) мен алу (яғни, есте сақтау сынақтары) арасында үлкен кідіріс болса, бұл нақты таңдаудың таңдауды қолдаушы теріс әсерінен гөрі, көбірек бейтараптық таңдауларға әкелуі мүмкін.