Кіріспе

Ирландия үкіметінің діни қызметкерлердің сексуалдық зорлық-зомбылық жасауы туралы шағымдарды тергеу комиссиясының баяндамасы

Фернс баяндамасы (2005) – Ирландияның Вексфорд округіндегі Фернс Рим-католик епархиясында діни қызметкерлердің сексуалдық зорлық-зомбылық жасауы туралы айыптаулар бойынша Ирландия үкіметі жүргізген ресми тергеу комиссиясының баяндамасы.

Қолданылу аясы

Тергеуді Ирландия үкіметі 2002 жылдың сәуірінен бұрын Фернс епархиясының дін қызметкерлеріне қатысты айтылған шағымдар мен айыптауларды анықтау және шіркеу мен мемлекеттік биліктің оған жауап беруін баяндау үшін құрды. Тергеу шағымдар мен айыптаулардың рас екендігін немесе жоқ екендігін қарастырмады, тек осы айыптауларға жауап беруге қатысты мәселелерді зерттеді. Тергеу Фернс епархиясының қамқорлығымен дін қызметкерлерінің балаларға қатысты жасаған жыныстық зұлымдықтарының кеңдігіне, ауырлығына және ұзақтығына қатысты үлкен наразылық білдірді. Тергеу BBC телеарнасының "Папаны сотқа беру" деген деректі фильмінің көрсетілуінен кейін басталды, онда діни қызметкерлер арасындағы ең танымал жыныстық қылмыскерлердің бірі – отец Шон Фортунаның ісі жарияланды. Фильм Colm O'Gorman-ды бақылап, Фортунаның өзіне және көптеген басқа жасөспірімдерге зорлық-зомбылық жасауына қалай рұқсат етілгенін зерттеді. O'Gorman, өзі құрған және жыныстық зорлық-зомбылықтан зардап шеккен әйелдер мен еркектерге көмек көрсету мақсатындағы One in Four ұйымы арқылы, Фернс тергеуін жүргізу үшін сәтті науқан жүргізді. Фернс есебі 2005 жылдың 25 қазанында Ирландия үкіметіне ұсынылып, келесі күні жарияланды. Ол 1962 және 2002 жылдар аралығында Фернс епархиясының қамқорлығымен жұмыс істеген жиырма бір дін қызметкеріне қатысты балаларды жыныстық зорлыққа салу туралы 100-ден астам айыптауды анықтады. 2002 жылы олардың 11-і тірі болды. Фернс епархиясының дін қызметкерлері балаларды жыныстық зорлыққа салу туралы айыптауларға 2002 жылға дейін шіркеу билігі тарапынан жауап берудің сипаты соңғы қырық жылда әртүрлі болды.

Епископ Комиски

Тергеу комиссиясы жас әйелдің анасына хабарласып, 2004 жылдың басында Фернс епархиясын басқаруды өз мойнына алған (Комскидің отставкасынан кейін) Епископ Эмонн Уолш бұл айыптау туралы білгенін айтты. Ол қызына барып, ресми мәлімдеме жасауға шақырды, және ол солай істеді. Уолш бұл мәселені Фернс епархиясының митрополиті, Дублиннің кардинал архиепископы Десмонд Коннеллге хабарлады. Бұл мәселе бойынша Ватиканға есеп дайындалды. Осы есепті дайындау барысында Комискимен сұхбаттасу жүргізілген жоқ. Есепте, айыпталып отырған мінез-құлық бойынша қандай да бір құқықбұзушылық болмағаны, бірақ Комиски алкогольдің ықпалында осындай әрекеттер жасады деген фактіні қарастыру қажеттігі айтылды, осылайша мұндай мінез-құлықтың қайталанбауына кепілдік беруге болады. Комиссия Комискиден, бұл айыптау алғаш рет шіркеу басшыларына жеткен кезде ол белсенді қызметтен бас тартқанын, бірақ кейін қызметке оралғанын және жоғары беделді қызметтерден бас тартуға келіскенін білді. 2007 жылдан бері ол Монаган округіндегі Иннискин ауылында тұрып жатыр.

Мишеал Ледвиф

Комски 1984 жылы Мишель Ледвитті, өзінің епархиялық әріптесін, Мейнут қаласындағы Сент-Патрик колледжінің президенті лауазымына ұсынды, бұл Ледвиттің күдікті гомосексуалды бағыты туралы алты семинарист білдірген бұрынғы алаңдаушылықтарға қарамастан. Кейіннен, 1994 жылы Ледвитті президенттік лауазымынан кеткеннен кейін, кәмелетке толмаған балаға қатысты сексуалдық зәбір көрсету туралы айыптаулар белгілі болды; ол 11 жыл өткен соң шіркеуден қуылды.

Джим Гренан

Бұл басқа да жағдайларда көрінді, мысалы, Джим Гренан, балалар алғашқы қасиетке дайындалып жатқанда оларды зәбірлеген шіркеу пасторы, және Шон Фортун, балаларды зорлағаны үшін сотқа тартылар алдында өз-өзіне қол жұмсаған.

Сот шешімі мен ұсыным

1960-1980 жылдар аралығында есепте епископ Херлихи өзінің епархиясының дін қызметкерлерінің балаларды жыныстық тұрғыдан зорлауын тек моральдық проблема ретінде қарастырғаны анықталды. Ол айыптамалар тағылған дін қызметкерлерін уақытша басқа қызметке немесе басқа епархияға ауыстырып, кейін бұрынғы лауазымдарына қайтарған. 1980 жылға қарай епископ Херлихи балаларды жыныстық зорлау мәселесінде психологиялық немесе медициналық жайттар бар екенін мойындады. Кейбір дін қызметкерлері айыптамалар тағылғаннан кейін психологқа жіберілді. Алайда, епископ Херлихи жастармен қарым-қатынасқа түсуге олардың жарамдылығына қатысты алаңдаушылық білдірген беделді клирикалық психологтың пікірін ескермей, айыптамалар тағылған дін қызметкерлерін шіркеуге (curacies) тағайындады. Есепте сондай-ақ Гарда Сиохананың (полиция) хабарланған оқиғаларды тиісінше тергемегеніне қатысты сын айтылды. Полицияның дін қызметкерлерінің жыныстық зорлауына қатысты бірнеше ауыр оқиға тіркелген іс қағазының жоғалып кеткеніне алаңдаушылық білдірілді. Сондай-ақ, жергілікті денсаулық сақтау органдары балаларды қорғауға немқұрайлылық танытқан, тіпті оларға хабарланған жағдайларда да, деп көрсетілді. Кейінірек ұсынылған өтініш бойынша 2005 жылдың шілдесінде жүргізілген қосымша тексеруде тағы бес қызығушылық тудыратын жағдай анықталды, олар есептің қосымшасында жазылған. Бұл епархияның қажетті құжаттарды ашуға дайындығына қатысты алаңдаушылықты күшейтті.

Есепті қарау және жариялау

2002 жылы Джордж Бермингем СК үкіметке алғашқы есеп ұсынды. 2003 жылдың наурыз айында Мишеал Мартин Денсаулық сақтау және балалар министрі ретінде үш мүшеден тұратын заңдық емес жеке тергеу комиссиясын құрды: Фрэнсис Мерфи, зейнеткер Жоғары Сот судьясы; Доктор Хелен Бакли, Дублин Тринити колледжінің әлеуметтану лекторы; және Дәрігер Ларайн Джойс, Денсаулық сақтау және балалар министрлігінің құрамындағы денсаулық сақтау басқармасының қызметкері. Есеп 2005 жылдың қазан айында жарияланды, онда құрбандар мен күдіктілердің аты-жөні жасырын қалдырылғандығы және Министрліктің пікірінде: "Тергеуге Фернс епархиясында немесе осы епархиядағы діни мекемелердің бірінде педофилдер желісінің бар екенін немесе ұйымдастырылғанын көрсететін ешқандай дәлел ұсынылмады" делінген. Есептің құны шамамен 1,9 миллион еуроны құрады. Бұл есеп 2005 жылдың басында жарық көрген және Михаэль Ледвиттің ісіне қатысты бір мәселені қамтыған Шіркеудің McCullough есебінен неғұрлым толық деп есептелді. Фернс есебі жөніндегі негізгі Dáil (Төменгі палата) дебаты 2005 жылдың 9 қарашасында екі бөлімнен өтті. Ирландия Сенатындағы дебат 10 қарашада басталды.

Баспасөзге түсініктеме

Ирландия баспасөзіндегі хабарламаларға сәйкес, заңдық себептермен есептің өзі интернетке жарияланбауы керек еді. Дегенмен, "BishopAccountability.org" деп аталатын ұйымның сайтында және "oneinfour.org" деп аталатын ұйымның веб-сайтында есептің мәтіні деп мәлімделген құжат онлайн режимінде қолжетімді.