Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1530 жылдардағы латын тілінде жазылған Дания тарихнамасы Скибби тарихнамасы (Skibbykrøniken, Chronicon Skibyense) – 1530 жылдардағы латын тілінде жазылған Дания тарихнамасы. Ол Арнамагней институтында сақталатын қолжазбада сақталған. Қолжазба 1650 жылы Скибби шіркеуінің (Skibby Kirke) алтарының қабырғасында жасырылған күйде табылған. Ол 1773 жылы латын тілінде жарық көрді және 1890–1891 жылдары Дания тіліне аударылды.
1530s Danish chronicle written in Latin
The Skibby Chronicle (Skibbykrøniken, Chronicon Skibyense) is a Danish chronicle written in Latin and dating from the 1530s. It is preserved in a manuscript now held at the Arnamagnæan Institute. The manuscript was found during 1650, walled in behind the altar of Skibby Church (Skibby Kirke). It was printed in Latin 1773 and translated into Danish in 1890–1891.
Тарих
Ол Данияның Солтүстік Зеландиядағы Скибби шіркеуінен (Скибби Кирке) табылған. Автор аты белгісіз, бірақ көптеген тарихшылардың пікірінше, оның авторы көрнекті гуманист Пол Хельгесен (лат. Paulus Helie) болған. Жұмыстың формальды түрде қамтыған кезеңі 1047–1534 жылдар, алайда негізгі бөлігі король Кристиан II және король Фридрих I билік еткен жылдардағы оқиғаларды қамтиды. Бұл еңбек Дания тарихының Рим католицизмінің соңғы онжылдықтарындағы, автордың саяси тұлғаларға деген симпатиясымен (көбінесе) және антипатиясымен сипатталатын кейде өте жекелеген суреттемесі болып табылады. Әсіресе, Кристиан II-нің бейнесі өте субъективті, корольдің аристократияға қарсы саясаты мен зорлық-зомбылыққа қатысты теріс көзқарасының ықпалында. Сондай-ақ, Хельгесеннің Рим католик ісіне сатқындық жасады деп есептеген Фридрих I-ге де қатал қараған. Сипаттама Графтар соғысы (1534–1536) кезінде күрт аяқталады, бұл Хельгесеннің шамамен 1534 жылы қайтыс болғандығымен байланысты болуы мүмкін. Формальды түрде жылнамаға ұқсас құрылымдалған, яғни маңызды және ұсақ оқиғалар көбінесе бірге айтылады – жергілікті дін қызметкерлерінің өлімі шайқастар мен соғыстармен кезектеседі, бірақ оның ішінде құнды материалдар көп. Мысалы, Кристиан II-ге қарсы ақсүйектердің шағымы қайтадан келтіріледі. Жалпы алғанда, жылнама автордың оқиғалардың барысына байланысты ашу, қайғы және көңілсіздігін көрсетеді. Оның шаршағы жиі байқалады, айыптаулар мен жеке ренжістер күреске терең үңілген адамды ашады. Оның протестант агитаторларына деген жек көруі, соңғы Рим католик епископтарына және олардың мінез-құлқына деген ашуымен бірдей. Бұл субъективтілікке қарамастан, жылнама реформадан бұрынғы Данияның көңілсіз реформаланған Рим католигінің көзімен қараған қызықты суретін жасайды.
It was found in Skibby Church (Skibby Kirke) in North Zealand, Denmark. It is anonymous but according to many historians, the author was the outstanding humanist Poul Helgesen (Latin: Paulus Helie). Formally the work covers the period 1047–1534, but the main part covers events during the reigns of King Christian II and King Frederick I. The work is a sometimes very personal description of Danish history during the last decades of Roman Catholicism, marked by the author's sympathy for and (mainly) antipathy against the political actors. Especially his portrait of Christian II is a very subjective one, affected by his negative attitude to the king's anti aristocratic policy and his use of violence. Also Frederick I, regarded by Helgesen as a traitor to the Roman Catholic cause, is harshly treated. The description ends abruptly during the Count's Feud (1534–1536), perhaps because of Helgesen's death ca. 1534. Formally the chronicle is built up very much like the annals, which means that great and small events are often mentioned together – deaths among the local clergy alternating with battles and wars – but it often contains valuable material. For instance, the nobility’s letter of complaint over Christian II is repeated. In general the chronicle reflects the author’s bitterness, sorrow and frustration because of the course of events. His hot temper often breaks through, invectives and personal injuries reveal a man who was deeply engaged in the struggle. His hatred toward the Protestant agitators is just as outspoken as is his contempt and indignation at the last Roman Catholic bishops and their behaviour. In spite of this subjectivity, the chronicle makes an interesting picture of pre Reformation Denmark viewed through the eyes of a disillusioned Reform Roman Catholic.