Кіріспе

1095 – 1143 ж. шамасындағы ағылшын монахы және жылнамашы.

Уильям Малмсбери (Willelmus Malmesbiriensis) 12 ғасырдың ең көрнекті ағылшын тарихшысы болды. Ол Беденің өзінен бері ағылшынның ең талантты тарихшыларының қатарында саналады. Қазіргі заманғы тарихшы К. Уоррен Холлистер оны "таланты мол тарихшы және шексіз оқырман, классикалық, патристикалық және ерте ортағасырлық әдебиеттерді, сондай-ақ өз замандастарының еңбектерін жақсы білетін. Шындығында, Уильям 12 ғасырдағы Батыс Еуропадағы ең білімді адам болған болуы мүмкін" деп сипаттады. Уильям 1095 немесе 1096 жылы Уилтширде (Англия) дүниеге келген. Оның әкесі – норман, ал анасы – ағылшын. Ол өмірінің соңына дейін Англияда тұрды және ересек өмірін Уилтширдегі Малмсбери аббаттығында монах ретінде өткізді.

Маңыздылығы

Уильямды көптеген адамдар, соның ішінде Джон Милтон, өз заманының ең үздік ағылшын тарихшыларының бірі деп санайды және ол берік құжаттамасымен және анық, қызықты жазу стилімен танымал. Ол шебер латын стилімен жазған, оның әдеби және тарихнамалық сезімталдығы сол кезге қарағанда ерекше дамыған. 1066 жылдан бастап ол маңызды дереккөз болып табылады; оның еңбектерінен көптеген қызықты оқиғалар мен адамдар мен оқиғалар туралы өткір пікірлерді кездестіруге болады. Кейбір ғалымдар оны ерекше жылнамалық формасы үшін сынап, оның хронологиясын толық емес және материалды ұйымдастыруын ұқыпсыз деп бағалайды. Уильямның Вустер епископы Вулфстан туралы жұмыстарының көп бөлігі Вулфстанның замандасы Кольманнан алынған бірінші қол деректерге негізделген деп есептеледі. Уильям бұл құжатты көне ағылшын тілінен латын тіліне аударған. Уильямның еңбектері әлі де құнды деп есептеледі және осы кемшіліктеріне қарамастан, ол он екінші ғасырдың ең танымал ағылшын жылнамашыларының бірі болып қала береді. Уильямның діни қауымдарды сипаттауы, тіпті олар "ғимараттарға жүгінген" болса да, әсіресе Шафтсбери, Нуннамминстер және Уилтон сияқты бенедиктиндік монастырлар туралы, Англиядағы орта ғасырлардағы кесірлердің өміріне түсінік береді. Ол олардың басшылыққа бағыну, қасиетті заттарды күту және құрметтеу, дұға ету және қауымның ішінде де, сыртында да адамдар үшін тілек тілеу сияқты әдет-ғұрыптарын байқады, сондай-ақ олардың беделін әлемдіктер мен басқа діни қауымдардағы әріптестері арасында зерттеді. Англия бойынша кең саяхаттары оған зерттеген қауымдарды салыстыруға және олардың "көлемін, байлығын, өркендеуін және қатаңдығын" дәл бағалауға мүмкіндік берді. Ортағасырлық ғалым және тарихшы Кэти Энн Мари Бугистің сөзіне сүйенсек, "Ол өзі қонақ болған әйелдер монастырларының әдет-ғұрыптарына қатты таң қалды. Оның айтуынша, олардың қасиеттілігі мен құлшынысы еркектердікіндей, тіпті одан да жоғары болған".