Кіріспе

Караваджоның картинасы

«Жас науқас Бакус», сондай-ақ «Науқас Бакус» немесе «Бакус рөліндегі өзінің портреті» – барокко суретшісі Микеланджело Мериси да Караваджоның 1593 және 1594 жылдар аралығында салған ерте өзінің портреті. Қазір ол Римдегі Боргезе галереясында ілулі тұр. Караваджоның алғашқы биографы Джованни Баглионе айтуынша, бұл суретші айна қолданып салған кішкентай сурет.

Тарих

Картина Караваджоның 1592 жылдың ортасында туған жері Миландан Римге келгеннен кейінгі алғашқы жылдарына жатады. Осы кезеңге қатысты дереккөздер әлсіз және шамасы, дәл емес, бірақ олар суретшінің бір кезде ауыр сырқатқа шалдығып, алты ай бойы Санта-Мария-делла-Консоляция ауруханасында жатқанын көрсетеді. 2009 жылы жарияланған американдық «Клиникалық жұқпалы аурулар» журналындағы мақалаға сәйкес, картина Караваджоның денсаулық проблемасының, бауыр ауруына байланысты болуы мүмкін екенін көрсетеді, себебі терінің сарғаюы және көздің сарғыш түсі билирубин деңгейінің жоғарылауынан туындайтын белгілер. Феррара университетінің қан тамыр хирургі Паоло Замбонидің пікірінше, анемияның айқын белгілері, сары тері және қара акантоз Аддисон ауруының диагнозына алып келеді, бұл ауруды Аддисон 1800 жылдары сипаттаған, ол бүйрек үсті бездеріне әсер етеді. «Науқас Бахус» Караваджоның ерте жұмыс берушілерінің бірі Джузеппе Чезариге тиесілі көптеген туындылардың арасында болды, олар 1607 жылы өнер коллекционері, кардинал Сципион Боргезе тарапынан «Жеміс пішіп жатқан бала» және «Жеміс себетімен бала» картиналарымен бірге тартып алынды.

Стиль

Бұл ерте суреттің болжамды автобиографиялық мазмұнынан өзге, Караваджо оны өзін таныстыру үшін пайдаланған болуы мүмкін, осы арқылы натюрморт және портрет сияқты сурет салу жанрларындағы шеберлігін көрсетіп, ежелгі дәуірдің классикалық бейнелерін салуға қабілетті екенін аңғартқан. Беттің үштен екі бұрышы кешкі Ренессанс портретінде жиі қолданылатын нәрсе болған, бірақ көзге түсетіні – беттің қимылы мен бастың еңкеюі, сондай-ақ азаптың шынайы сезімі; бұл Барокко өнерінің көптеген туындыларына тән ерекшелік. Натюрмортты "Жеміс себетімен бала" және "Жылан шаққан бала" сияқты кейінірек салған туындыларымен салыстыруға болады, онда жемістер жақсырақ сақталған, бұл, әрине, Караваджоның физикалық және рухани жағдайының жақсарғанын көрсетеді. Сурет оның ұстазы, Бергамаск Симоне Петерцаноның әсерін, бұлшық еттердің ширығуының бейнеленуінде және Ломбард мектебінің қатаң стилін, шыншылдыққа назар аудару арқылы көрсетеді.

Комментарийлер

Синди Шерман өзінің "Тарих портреті" сериясының (1989–90) бір бөлігі ретінде "Науқас Бакх" атты туындының пародиясн, "Атаусыз #224" деген ирониялық фотосурет түсірді. 2018 жылы NPR сұхбатында St. Paul & the Broken Bones тобының вокалисі Пол Джейнвей, олардың жаңа альбомының атауы – "Жас Науқас Камелия" екенін, бұл атау Караваджоның "Жас Науқас Бакх" картинасына құрмет ретінде таңдалғанын айтты (камелия гүлі топтың туған штаты Алабаманың мемлекеттік гүлі болып табылады).