Неаполь Республикасы: 1647-1648 жылдардағы француз қорғауындағы тәжірибе

Кіріспе

Неаполитан Республикасы – Неаполь Корольдігінде құрылған республика, ол 1647 жылдың 22 қазанынан 1648 жылдың 5 сәуіріне дейін сақталды. Бұл Масаниелло мен Джулио Дженойино бастаған король Филипп III және оның вице-корольдеріне қарсы сәтті көтерілістен кейін басталды. Республиканың басшысы – Гиз герцогы Генрих II Лотарингиялық, Неапольдің бұрынғы королі Рене I Анжудың ұрпағы. Республиканың ресми атаулары: Serenissima Repubblica di questo regno di Napoli ("Неаполь Корольдігінің Ең тыныш Республикасы"), Reale Repubblica ("Корольдық Республика") және Serenissima Monarchia repubblicana di Napoli ("Неапольдің Ең тыныш Республикалық Монархиясы"). Бәрі де Республиканың республикалық және монархиялық екі жақты сипатын көрсетеді, ал "италиялық=жоқ" атақты итальяндық теңіз республикасы – Венециямен мақсатты түрде салыстыру болды. Герб – қызыл қалқан, онда S. P. Q. N. (Senatus Populusque Neapolitanus) ұраны жазылған, бұл римдік S. P. Q. R. (Senatus Populusque Romanus, "Рим Сенаты мен халқы") ұранынан үлгі алынған; сондықтан неаполитандық тіркес "Неаполь Сенаты мен халқы" дегенді білдіреді. Гербте Гиз герцогының таңбасы бейнеленген.

Тарих

Неаполь патшалығы 1504 жылдан бері Испания тәжімен жеке одақта болды. XVII ғасырдың бірінші жартысында Неаполь бүкіл Еуропаны қамтыған қатал экономикалық дағдарыстың ортасында тұрды. Неапольде бұл жағдайды жергілікті мәселелерге немқұрайлы қараған вице-корольдік үкімет одан әрі ушықтырды, олардың қызығушылығы тек Испанияның құрлықтағы соғыстарында қаржыландыруға көмектесумен ғана шектелді. Вице-король Дон Родриго Понсе де Леонның күштері қаладағы тәртіпті қалпына келтіргенімен, Масаниелло көтерілісі көшелерде күшті наразылық қалдырды. Патша Филиптің ұлы Жохан Австрияның кіші патшасы бастаған флот, қаланы қақпанмен атқылап, "соңғы көтерілісшілерді басып тастау" үшін келгенде, жаңа көтеріліс басталды. Бұл жолы көтеріліс лазарилердің (кедей неаполитандықтардың) билікті ұстаған топқа қарсы болған көтерілісі емес; оны қару жасаушы Геннаро Аннезе басқарды және ол ашық түрде Филипке қарсы болды. Вице-король әскері қуылды және республика жарияланды. Неаполитандықтар француздық қолдау іздеді және жаңа мемлекеттің басшылығына Анри де Гизді сеніп тапсыруға шақырды. Гиз герцогы сол кезде Римде болды және екі ғасырдан кейін оңтүстік Италияда француздық ықпалды қайта орнатуға және тәжді иеленуге құштар болғандықтан ұсынысты қабылдады. 1647 жылдың 15 қарашасында ол Неапольге келді және республиканың жетекшілігін өз қолына алды. Неаполитен республикасы бастапқыда ешқандай үмітсіздікке тап болды. Вице-корольдің әскерлері қаланың төңірегіндегі қамалдарды бақылады, ал аристократия провинцияларды Аверсадағы өздерінің базасынан бақылады, осылайша Неапольге келетін жабдықтау жолдарын бақылады. 1648 жылы Гиз герцогы Аверсаны басып алды, бірақ жағдай көп өзгерген жоқ. Патшаның әскері, тағы да Австрияның Иоанны басшылығымен, сақтық стратегиясын таңдады және Неапольді тыңшылармен, агитаторлармен және басқа агенттермен толтырып, қалған аристократтарды өз жағына көшіруге тырысты. 1648 жылдың 5 сәуірінде Генрих, Филиптің қызметіндегі кеңесшілерінің алдауымен, шабуыл жасады және Неаполь бұрынғы билеушілерімен қарсылықсыз қайта басып алынды. 4 маусымда 40 кемеден тұратын француз флоты қаланы қайта басып алуға тырысты, бірақ бұл жолы бір жылдан астам уақытқа созылған "революциядан" шаршаған халық көтерілмеді. Француздар көршілес Прочида аралына қонуға тырысты, бірақ испандық әскерлермен шайқасып, қашуға мәжбүр болды. Сол жылдың 4 тамызында Томас Савойский басқарып келген тағы бір, тіпті күшті француз флоты Неаполь шығанағында пайда болды. Бұл жолы олар Прочиданы басып алды, бірақ Иския, Поццуоли және Салерно жанында испандық теңіз күштерінен күйрегеннен кейін, Неапольді басып алу үмітінен бас тартты. Осыдан кейін Геннаро Аннезе Неапольдегі Piazza del Mercato алаңында бас кесіліп өлтірілді. Келесі жылы, 3 маусымда Неапольде жаңа тәртіпсіздіктер болды, бірақ олар тез арада басылды, өйткені халық күрестен шаршаған еді.

The Kingdom of Naples had been in personal union with the crown of Spain since 1504. In the first half of the 17th century Naples was in the midst of a harsh economic crisis, one which was affecting all of Europe. In Naples it was worsened by a viceregal government with few local concerns, interested only in helping to finance the series of continent wide wars in which Spain had become entangled. Though repressed by the forces of viceroy Don Rodrigo Ponce de León, which had been able to restore order in almost all of the city, Masaniello's revolt had left in the streets a strong discontent. When a fleet led by John of Austria the Younger, King Philip's son, came "to soothe the last insurgents" by cannonading the city, a new revolt broke out. This time the revolt was not one of lazzari (poor Neapolitan people) simply rebelling against the class that held power; it was led by the gunsmith Gennaro Annese and was clearly against Philip. The viceroy's army was expelled and a Republic declared. Neapolitans sought French support and called Henry of Guise to be entrusted with the leadership of the new state. The duke of Guise was in Rome at that moment and accepted the offer, being eager to have a crown and to reinstate French influence in southern Italy after two centuries. On November 15, 1647, he landed in Naples and took the reins of the Republic. The Neapolitan Republic had, in fact, no hopes from the very beginning. The viceroy's forces controlled the line of castles around the city and the nobility controlled the provinces from their base in Aversa, thus controlling supply lines into Naples. In 1648 the duke of Guise managed to take Aversa, but the situation did not change much. The king's army, again under the command of John of Austria, chose a prudent strategy and filled Naples with spies, agitators and other agents to win over the remaining nobles. On April 5, 1648, Henry, deceitfully pressed by some of his counsellors who were in Philip's pay, tried a sally, and Naples was reconquered by its former masters without resistance. On June 4 a French fleet of 40 ships tried to reconquer the city, but this time the people, tired by more than a year of continuing "revolution", did not rise. The French attempted to land on the neighbouring island of Procida, but they were beaten by Spanish forces and had to flee. Another and even more powerful French fleet appeared in the Gulf of Naples on August 4 of the same year, led by Thomas of Savoy. This time they managed to conquer Procida but, after being repulsed by Spanish naval forces near Ischia, Pozzuoli and Salerno, they abandoned any hope of taking Naples. Soon after, Gennaro Annese was beheaded in Piazza del Mercato in Naples. The following year, on June 3, there were new riots in Naples, but they were soon suppressed, as the people had simply grown weary of fighting.