Кіріспе

Сергей Николаевич Курнаков немесе Сергей Н. Курнаков (Russian; 1892 – 1949) – АҚШ-қа көшіп келген, кейіннен жақтас коммунист болған бұрынғы патшалық атты әскер офицері. Курнаков 1892 жылы Ресей Кавказындағы Аладинода шаруа отбасында, черкес тегінен туған. Император Николай II кезінде императорлық паж ретінде қызмет еткеннен кейін, ол черкес атты әскер полкіне қосылып, 1914-1917 жылдардағы Бірінші дүниежүзілік соғыста Галиция мен Румынияда қызмет етті, қолынан жарақат алды. Ресей азамат соғысы кезінде Ақ әскерде күресті. Ол өзінің тәжірибесін "Savage Squadrons" (1935) еңбегінде сипаттаған. Кейін Америкаға эмиграциялап, Америка Құрама Штаттары Коммунистік партиясының (CPUSA) газеті "Daily Worker" және басқа басылымдарда әскери істер туралы жазған журналист болды.

Курнаков түрлі советтік барлау көздеріне курьерлік қызмет көрсетті, сонымен қатар талант іздеуші және потенциалды жалдамалы қызметкерлерді тексеруші ретінде де жұмыс істеді. Курнаков өте белсенді байланыс агенті болды. 1943 жылдың жазында Корнелл университетінде орыс тілі курсында сабақ бергені үшін 1944 жылдың қаңтарында "Time" журналында коммунизммен айыпталды. 1953 жылы сенаттағы тыңдауларда ол постұрымды коммунистік агент деп танылды. Оның агенттік қызметі 1995 жылы Venona шифрларын жариялау арқылы ашылды. Ол Флора Вовшиннің әкесі Энос Вичермен байланыс жасады. Курнаков сондай-ақ Экономикалық соғыс жөніндегі кеңесте және кейіннен Біріккен Ұлттар Ұйымында жұмыс істеген Мэри Джейн Киниді Советтік әскери барлау қызметінен (ГРУ) қабылдады. Оның күйеуі Филипп Кини, кейіннен OSS-да жұмыс істеген, Курнаков пен КГБ-ның бақылауына алынды. Курнаков Савиль Сакс пен Теодор Холлдың арасындағы байланысшы болды. Курнаков Холлдың "өте өткір есі және кең көзқарасы" мен "саяси тұрғыдан жетілгеніне" тоқталып өтті. Алғашқы кездесуде Холл Курнаковқа Лос-Аламос нысаны, зерттеулердің барысы және атом бомбасын жасаудағы бас ғалымдардың рөлі туралы дайындаған есебін ұсынды. Курнаков дереу КГБ офицерлері Анатолий Яцков пен Степан Апресянға Холлмен болған кездесуі туралы хабарлады. Оның ұлы Ник Курнаков Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясында Еуропада қызмет етті, бірақ кейін Қызыл Армияға дезертирлік жасап, офицерлік шынжырға ие болды. Соғыстан кейін ол "Радио Москваға" қосылды.