Кіріспе

Бельгияның бір күндік жол велосипед жарысы

E3 Saxo Bank Classic, бұрын E3 BinckBank Classic, E3 Harelbeke, Harelbeke–Antwerp–Harelbeke және E3 Prijs Vlaanderen деп аталған, Бельгияның Фландрия аймағында жыл сайын өткізілетін жол велосипед жарысы. Жарыс Харелбекеде басталып, сонда аяқталады, жалпы ұзындығы 203 километрді құрайды, көбінесе Фламанд Арденндері аумағында өтеді. 1958 жылы тұңғыш рет өткізілген бұл жарыс салыстырмалы түрде жақында құрылған бір күндік классикалық жарыстардың бірі, бірақ қадірлі және жеңіске жеткісі келетін шараға айналды. Бұл жарыс UCI World Tour күнтізбесіне енген, наурыз және сәуір айларында Бельгия мен Солтүстік Францияда өткізілетін тас жол классикалық жарыстардың бір бөлігі. Бельгиялық Том Бунен бес рет жеңіс алып, рекордтық көрсеткіштің иесі атанды, одан кейін велоспорттың көрнекті тұлғасы Рик Ван Лоой төрт рет жеңіске жеткен.

Классикалық таспен қапталған

E3 Harelbeke наурыз айының соңғы жұмасында өткізіледі және Фламанд велосипед апталығының басталуын белгілейді, Фламандтың тасты жолдары мен төбелерінде WorldTour жарыстарының екі апталық марафоны басталады. 2010 жылы UCI күнтізбеге бірнеше өзгерістер енгізді, ең бастысы Pro Tour жарысы Gent–Wevelgem-ді E3 Harelbeke-ден кейін бір күніне орналастырды, бұл екі жарыс арасында дау тудырды. 2012 жылы E3 жарысы World Tour статусына ие болғанда, ұйымдастырушылар UCI-дың екі ауыр World Tour жарысы арасында демалыс күнін талап етуіне байланысты жарыстың күнін жұмаға ауыстырды. Күнтізбедегі орнының арқасында, бұл жарыс Е3 Harelbeke-ден тоғыз күн кейін өтетін фламандтық монумент жарысы – Гур Фландрияға дейінгі соңғы репетиция ретінде танылды. 200–215 км қашықтықтығы бар E3 трассасы Гур Фландриядан қысқа, бірақ Фламанд Арденндерінің көптеген жолдары мен төбелерін қамтиды. Тасты жолдары, тік көтерілімдері, иісті және тар жолдары, сондай-ақ көбінесе желдің әсеріне ұшырауы, Фламанд классикалық жарыстарына тән барлық жарыс жағдайларын ұсынады.

Тарих

E3 Harelbeke 1958 жылы құрылған. Алғашқы жарыстар Харлебекеден Антверпенге дейін және кері бағытта өткізілді, сондықтан шара Харлебеке-Антверпен-Харлебеке деп аталды. Бельгиялық велошабандоз Рик Ван Лой 1960-шы жылдары жарысты төрт рет жеңіп алды. E3 жарыс демеушісін білдірмейді; жарыс 1960-шы жылдардың басында E3 Prijs Harelbeke деп қайта аталды, бұл Лиссабоннан Стокгольмға дейінгі бұрынғы Еуропалық E03 тас жолына сілтеме ретінде берілді. E3-тің Бельгиялық бөлігі, қазір E17 деп аталады, Харлебекеге жақын орналасқан Антверпен мен Кортрейк қалаларын байланыстырды. Жарыс Фландриядағы көптеген басқа веложарыстардан жас болғанымен, ол тез арада тас жолмен жүргізілетін жарыстардың мамандары үшін ізденісті жарысқа айналды. Жеңімпаздардың көптегені өздерінің мансабында «Фландрия туры» немесе «Париж-Рубай» жарыстарында жеңіс тойлады. Классика маманы Ян Раас 1980-шы жылдардың басында жарысты үш рет қатарынан жеңіп алды. 1990-шы жылдары Йохан Музеу және Андрей Чмил велоспорттың ең беделді классикалық жарыстарында жеңіске жеткенге дейін Харлебекеде алғашқы маңызды бір күндік жарыстарын жеңді. 2011 жылға дейін жарыс «Фландрия турынан» бұрын сенбі күні өткізіліп, жексенбіде «Брабант пийлімен» бірге ұсынылды. 2005 жылдан 2011 жылға дейін жарыс континенттік UCI Europe Tour-дың құрамына кірді, онда ол 1.HC деңгейімен жіктелді. Бельгиялық Том Бунен төрт рет қатарынан жеңіске жетті, ал швейцариялық Фабиан Канчеллара бірнеше керемет жеңістермен көзге түсті, бұл шара халықаралық күнтізбеде үлкен беделге ие болды. 2012 жылы жарыс World Tour деңгейіне көтерілді, бұл велоспорттың ең жоғары кәсіби жарыс деңгейі. Том Бунен бес жеңіске жетіп рекорд орнатты, ал жарыс ресми түрде E3 Harelbeke деп аталды. Жарыс ең маңызды тас жол классикасы ретінде танымал. 2019 жылғы жарысқа демеушілік келісімге байланысты жарыс E3 BinckBank Classic деп қайта аталды. Атаудың өзгеруі маршрутқа ешқандай әсер етпейді, өйткені Харлебеке қаласы жарыстың басталуы мен аяқталуын қабылдауды жалғастырады. Ол құрылғаннан бастап COVID-19 пандемиясы 2020 жылғы жарыстың тоқтатылуына себеп болғанға дейін үзіліссіз өткізілді.

Бағыт

Әдетте 200 шақырымнан сәл асатын және әрқашан Харелбекеден басталып, сонда аяқталатын E3 Харелбекеде 12-ден 17-ге дейін қысқа, тік, тас төселген көтерілістер бар, көбінесе соңғы 90 шақырымда. Фламандтық бір күндік жарыстардағыдай, жергілікті білім маңызды болуы мүмкін. Фламанд Арденндеріндегі соңғы көтерілістер – Патерберг, Оуд Кваремонт және Карнемелькбекстраат – өте қиын және жарыс мұнда түйіліп, бөлініп кететін жерлер; жарыс Батыс Фландрияға қайтып келгенге дейін, көбінесе жазық жолмен аяқталады. Күндің соңғы көтерілісі – Тейгенберг, Харелбекедегі финиш сызығына дейін 20 шақырым қашықтықта орналасқан. Көтерілістер пайда болу ретімен: Каттеберг, Ла-Хуппе, Крюисберг, Кот-де-Трю, Хотонд, Кортекер, Таайенберг, Бойнберг, Эйкенберг, Статионсберг, Капельберг, Патерберг, Оуд Кваремонт, Карнемелькбекстраат және Тигберг. Патерберг – 300 метрлік, орташа еңісі 12,5% тас төселген көтеріліс, ал Оуд Кваремонттың 2200 метрінің 1500 метрі тас төселген, орташа еңісі 4,2%. Көтерілістерге қоса, төрт жалпақ тас жол да бар. Құрметті тізімдегі 17 шабарман өздерінің мансабында Фландрия айналымын да жеңіп алған. Хронологиялық тәртіппен: Артур Декабутер, Ноэль Форе, Рик Ван Лоой, Роджер Де Вламинк, Уолтер Планккарт, Ян Раас, Эрик Вандерардэн, Эдди Планккарт, Йохан Музеу, Андрей Чмил, Питер Ван Петегем, Том Бунен, Фабиан Канцеллара, Питер Саган, Ники Терпстра, Каспер Асгрин және Матье ван дер Поэль. Ван Лоой мен Ван дер Поэльден басқа барлық шабарман алғашқы немесе жалғыз Фландрия айналымын жеңіп алғанға дейін E3 Харелбекеде жеңіске жеткен. 10 шабарман бір жылы E3 Харелбеке және Фландрия айналымын жеңіп алды: Ноэль Форе 1963 жылы, Уолтер Планккарт 1976 жылы, Ян Раас 1979 жылы, Йохан Музеу 1998 жылы, Питер Ван Петегем 1999 жылы, Том Бунен 2005, 2006 және 2012 жылдары, Фабиан Канцеллара 2010 және 2013 жылдары, Ники Терпстра 2018 жылы, Каспер Асгрин 2021 жылы және Матье ван дер Поэль 2024 жылы. 2012 жылы атақты Мюр ван Герардсберген алғаш рет E3 Харелбекеге қосылды. Бұл Фландрия классикасының ұйымдастырушыларының тауды Фландрия айналымынан алып тастау шешіміне жасаған ықыласты жауабы болды, бұл Фландрияның дәстүрлі велосипед спортын жақсы көретін жанкүйерлері арасында үлкен қырқыс тудырды. E3 Харелбекеде жеңіске жеткен 9 шабарман әлем чемпионы да атанды: Рик Ван Лоой, Фредди Мартенс, Ян Раас, Марио Чиполлини, Йохан Музеу, Том Бунен, Питер Саган, Михал Квятковски және Матье ван дер Поэль. Олардың үшеуі әлем чемпионы ретінде жарыста жеңіске жетті: Ян Раас 1980 жылы, Том Бунен 2006 жылы және Матье ван дер Поэль 2024 жылы. 2015 жылы жарыстың жарнамалық плакаты қатты дау тудырды. Плакатта әйелдің арт жағынан жалаңаш аяқтары бейнеленген, велосипедшінің қолғапты қолы әйелдің мүжігін қысып тұрғандай көрінеді. Бұл Питер Саганның 2013 жылғы Фландрия айналымынан кейінгі әрекеттеріне сілтеме болды, ол жарыстан кейінгі марапаттау рәсімінде подиумға көтерілмеген қыздың мүжігін қысып алған. Плакат «адамгершіліксіз» және «әйелдерді кемсітетін» деп танылды және Бельгияның жарнама этикасы жөніндегі қазылар алқасы тарапынан сынға алынды. 2015 жылғы жарыстың жеңімпазы Герайнт Томас 2018 жылғы Тур де Франста жеңіске жеткеннен кейін, құрметті тізімдегі алғашқы Тур де Франс жеңімпазы атанды. Бес мәрте «Тур де Франс» жеңімпазы Эдди Меркс 1971 жылы жарыста үшінші, ал 1972 жылы екінші орынды иеленді, бірақ жеңіске жете алмады. 2019 жылы ұйымдастырушылар тағы да даулы плакатты алып тастауға мәжбүр болды. Плакатта екі денесі боялған әйелдің бейнесі бақаның бейнесін құрап, «Харелбекеде кім патша болады?» деген слоганымен бірге бейнеленген. E3 ұйымдастырушылары тағы да қатты сынға ұшырап, оларды барлық медиадан графикалық бейнелерді алып тастауға мәжбүр етті.