Кіріспе

Трансдеривациялық іздеу (көбінесе TDS деп қысқартылады) – психология және кибернетика салаларында қолданылатын термин. Ол кең ауқымда шамалы ұқсастықтарды табу үшін іздеу жасалған кезде қолданылады. Компьютерде осыған ұқсас функцияны мазмұндық адрестік жад арқылы орындауға болады. Қалыпты іздеулер нақты (яғни дәл, логикалық немесе реттегіш өрнектеме) сәйкестіктерді іздейтін болса, трансдеривациялық іздеу – бұл коммуникацияның бір бөлігі ретінде мүмкін мағынаны немесе сәйкестікті табу, және осы іздеусіз келіп түскен хабардың мәні болмайды. Осылайша, бұл тілді өңдеудің және коммуникацияға мағына берудің ажырамас бөлігі болып табылады. ТДС-нің психологиялық мысалы – Эриксон гипнотерапиясы, онда пациент өзінің жеке мағынасын табу үшін белгісіз ұсыныстарды қарқынды түрде өңдеуі керек, соның арқасында емшінің жеке пікірлері пациенттің ішкі әлеміне енбейді.

Адаммен қарым-қатынас жасау және өңдеудегі ТДС

ТДС – мәжбүрлі, автоматты және санасыз ішкі назар мен ақпаратты өңдеу күйі (яғни, күнделікті гипноз күйінің бір түрі) және көбінесе ішкі нақтылықтың жоқтығы немесе жауап табуға ашықтық (өйткені сол сәтте бір нәрсе тексеріліп жатыр). Сондықтан, гипнозды құру немесе оны күшейту үшін ТДС пайдаланылуы немесе тоқтатылуы мүмкін. ТДС – адам тілі мен танымдық процестердің негізгі құрамы. Мысалы, адам еститін әрбір сөз немесе тіркес, көретін, сезінетін және назарына алатын нәрселердің барлығы оның контекстік мағынасын анықтау үшін ТДС жүзеге асырылғанда қысқа мерзімді гипнозға түсіреді.