Кіріспе

Ресейлік жазушы

КСРО-дағы өмір

Ефраим Севела (Эфраим Севела) деген псевдониммен жақсы танымал Ефрем Драбкин (8 наурыз 1928, Бабруйск, Беларусь – 18 тамыз 2010, Мәскеу) – совет жазушысы, сценарист, режиссер, продюсер, Кеңес Одағынан эмиграциядан кейін Израиль, АҚШ және Ресейде өмір сүрді. Ефраим Севела еврей отбасында дүниеге келген. Әкесі офицер болған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1941 жылы ол отбасымен бірге фронттан эвакуацияланды. Мектепті бітіргеннен кейін Севела Белорусь мемлекеттік университетіне түсіп, көптеген совет патриоттық фильмдерінің сценарийін жазды. 1960 жылдардың соңында Севела еврей совет диссиденттерінің, Refuseniks деп аталатын топқа қосылды және 1971 жылы Мәскеудегі Кеңес үкіметінің бас ғимаратын басып алғандардың бірі болды, совет еврейлеріне Израильге эмиграциялауға рұқсат беруді талап етті. Кейін оған эмиграциялауға рұқсат берілді.

Израиль, 1971-1977 жылдар

Израильде тұрып Севела орыс тілінде бірнеше кітап жариялады. Өзінің айтуынша, 45 жастағы Севела Йом Киппур соғысына қатысып, жарақаттанған. "Ұшақты тоқтатыңыз, мен түсемін" (1977) кітабында Севела Израильдің еврей иммигранттарын қабылдау жүйесі мен бюрократиясын қатаң сынап көрсетеді.

Израильден кейін, 1977-1990 жылдар

1977 жылы ол Израильден Америка Құрама Штаттарына кетті. Ефрем Севела Лондон, Париж және Батыс Берлин сияқты көп қалада жұмыс істеп, өмір сүрді.

КСРО-ға оралу және посткеңестік Ресейдегі өмір

1990 жылы Севела КСРО-ға оралып, режиссер ретінде өзінің сценарийлері бойынша бес фильм түсірді: «Яһуди тілінде сөйлейтін тотықша» (1990), «Нойдың кемесі» (1992), «Шопеннің ноктюрні» (фильм), «Қайырымдылық кеші» (фильм). 1995 жылы Ефрем Севела өзінің соңғы «Құдай, мен кіммін?» деректі фильмін түсірді. Мәскеуде ол Черняховский көшесі, 3-үйде тұрды. Ефрем Севела 2010 жылы 18 тамызда Мәскеуде қайтыс болды. Ол Митинский зиратында жерленді.

Шығармалары

1971 жылы эмиграцияға кеткеннен кейін, ол жазушылық жолын бастады. Парижде (Израильге жолда) сыншылар жоғары бағалаған "Инвалидная көшесінің аңыздары" атты әңгімелер жинағын жазды. Содан кейін бірнеше роман, әңгіме, сценарий және автобиографиялық туындылар жазды. Жарық көрген кітаптарының ішінде: "Ұшақты тоқтатыңыз – мен түсемін", "Монья Цатскес – туды жеңуші", "Ана", "Викинг", "Тойота Королла", "Орыс бухарындағы ер адамдардың сөйлесуі", "Еврейше сөйлейтін тоқылдақ", "Неге жерде жұмақ жоқ", "Мен Нью-Йоркті жақсы көремін", "Шашы жуылмаған құлақты патриот", "Ақыл тісі", "Анаңды сат", "Адамдық емес барлық нәрсе". Жазушының 6 томдық шығармалар жинағы (1996) және таңдамалы туындылар жинақтары жарық көрді. Ефрем Севела 1986 жылы Польшада "Колыбельная" (1986) фильмін түсіру арқылы қайта кино саласына оралды. Бұл фильм екінші дүниежүзілік соғыс кезінде геттодағы өмірді бейнелейтін үш лирикалық шағын фильмдерден тұрады.