Кіріспе

Пуэрто-Мадеро, қала құрылысы саласында Пуэрто-Мадеро жағажайы деп те белгілі, Буэнос-Айрестің Орталық бизнес ауданындағы барио. Рио-де-ла-Плата өзенінің жағалауының маңызды бөлігін алып жатқан бұл аймақ, заманауи архитектуралық үрдістерді көрсететін көп қабатты ғимараттар мен сәнді қонақ үйлерге толы. Бұл барио мүліктің ең жоғары бағасымен ерекшеленеді, екінші орынды екі есе асып түседі.

19 ғасыр

Буэнос-Айрес қаласының құрылысынан бастап, Пуэрто-Ла-Бока сияқты, ірі жүк кемелерін орналастыру мәселесі туды, себебі өзеннің жағасы терең болмағандықтан кемелер тікелей тоқтауға мүмкіндік бермеді. Оның орнына кемелер жағадан алысқа тоқтатылып, жолаушылар мен тауарлар пирске жеткізу үшін баржалар мен паромдарға түсірілді. 1882 жылы ұлттық үкімет жергілікті кәсіпкер Эдуардо Мадеромен осы мәселелерді шешетін жаңа порт құрылысын жүктеу үшін келісімшарт жасады. Құрылыс 1887 жылы басталды және 1897 жылы аяқталды, бірақ орнатылған жабдықтар порт аяқталуына бірнеше жыл бұрын ішінара қолданысқа енгізілді. Бұл жоба сол кездегі инженерлік жетістік және қымбатқа түсті, бірақ аяқталғаннан кейін он жыл өткен соң, ірі жүк кемелерінің пайда болуы Пуэрто-Мадероны қолданудан шығарды. Үкімет енді жаңа порт құрылысына кірісуге тиіс болды, бұл жолы инженер Луис Хуергомен келісімшарт жасады. Оның өзенге тікелей ашылатын каскадтық доктардан тұратын порт жоспары 1880 жылдары қабылданбаған болатын. Оның жоспарлары нәтижесінде Пуэрто-Нуэво (Жаңа порт) құрылды, ол бүгінге дейін жұмыс істеп келеді және оның бірінші бөлігі 1911 жылы ашылды.

ХХ ғасыр: елеусіз қалдырудан қалпына келтіруге дейін

Буэнос-Айрес жаңа порты 1926 жылы аяқталды, бұл Madero доктерін қажетсіз етті. Олар қосалқы порт функцияларын атқаруды жалғастырғанмен, аймақ біртіндеп құлдырап, қаланың ең нашарлаған аудандарының біріне айналды – қоймалар мен кеңінен игерілмеген жерлердің қосылған жиынтығы. 1925, 1940, 1960, 1969, 1971, 1981 және 1985 жылдары ескі портты қалалық жағдайға келтіру немесе оны толығымен бұзу туралы бірнеше ұсыныстар жасалды, алайда ешқайсысы іске аспады. 1989 жылдың 15 қарашасында Құрылыс және қоғамдық қызметтер министрлігі, Ішкі істер департаменті және Буэнос-Айрес қаласы «Corporación Antiguo Puerto Madero» (Ескі Пуэрто-Мадеро корпорациясы) деп аталатын акционерлік қоғамды құру туралы құжаттарға қол қойды. Аймақты қалалық жағдайға келтіруді мақсат еткен федералды және қалалық үкіметтер тең құқылы серіктестер ретінде қатысты. 170 гектар жерге қатысты бірнеше ведомствоның құзыреті болды: Порттардың бас басқармасы, Аргентина теміржолдары және «Junta Nacional de Granos» (Ұлттық астық кеңесі) осы аймақта мүдделері бар еді. Қол қойылған келісімге сәйкес, аумақтың барлығы Ескі Пуэрто-Мадеро корпорациясына берілді, ал қала әкімдігі қала құрылысын реттеуді өз бақылауында ұстады.

21 ғасыр

1990 жылдары жергілікті және шетелдік инвестициялар үлкен қайта құру жұмыстарын бастады, батыс жағындағы қоймаларды жаңартып, сәнді үйлерге, кеңселерге, лофттарға, жеке университеттерге, сәнді қонақ үйлерге және мейрамханаларға айналдырды – бұл жаңа ауданның мүмкіндіктерінің галереясын құрады. 1999 жылы Hilton Buenos Aires ашылуымен бірге, шығыс жағында сәнді қонақ үйлер, заманауи мультиплекс кинотеатрлар, театрлар, мәдени орталықтар, кеңселер мен корпоративтік ғимараттар көптеп орналасты. Пуэрто-Мадеро халықаралық деңгейде қайта жаңартылды, Сантьяго Калатрава, Норман Фостер, Сезар Пелли, Алан Фаена, Филипп Старк сияқты бизнесмендердің, сәулетшілердің және дизайнерлердің қызығушылығын оятып, олардың қатысуымен дамыды. Бүгінде Буэнос-Айрестің ең тренді аудандарының біріне айналған ол, жас мамандар мен зейнеткерлер үшін таңдаулы мекенжайға айналды. Жылжымайтын мүліктің бағасының өсуі шетелдік сатып алушылардың қызығушылығын арттырды, әсіресе премиум инвестициялық мүліктер нарығында. Ауданның жол желісі, әсіресе шығыс жағында толығымен қайта құрылды. Шығыс жағының жоспары қазіргі уақытта шығыстан батысқа созылатын үш кең бульвардан тұрады, оларды шығыс жағының басты көшесі – Хуана Мансо даңғылы кесіп өтеді. Бұл жоспарды шығыс-батыс және солтүстік-оңтүстік бағыттарында жүретін басқа даңғылдар мен кіші көшелер, сондай-ақ жаяу жүргіншілерге арналған бірнеше көшелер толықтырады. Пуэрто-Мадеродағы әрбір көше әйелдердің құрметіне аталған. Испан сәулетшісі Сантьяго Калатрава салған Әйелдер көпірі (Puente de la Mujer) Пуэрто-Мадероның шығыс және батыс доктері арасындағы ең жаңа байланыс құралы; ал 2008 жылы ашылған Фортабат өнер коллекциясы Аргентинаның ең бай әйелі Амалия Лакрозе де Фортабаттың бастамасымен құрылды. Қазіргі уақытта Пуэрто-Мадеро Буэнос-Айрес қаласындағы ең ірі қалалық жаңарту жобасын білдіреді. Он жылдың ішінде керемет жаңаруға ұшыраған ол, әлемдегі ең табысты жағалауды жаңарту жобаларының біріне айналды. Пуэрто-Мадероның 2-догінде (Азусена Виллафлор мен Росарио Вера Пеналоза арасында) Аргентина Католикалық Университетіне тиесілі ғимараттар батысқа қарай тізбекте орналасқан, ал 2-доктің шығысында Faena Hotel Buenos Aires (бұрынғы Faena Hotel+Universe) орналасқан. Мапуче ханшайымы және жергілікті халық құқықтарын қорғаушы Аимэ Пайне мен Росарио Вера Пеналоза көшелерінің қиылысында орналасқан қазіргі заманғы Iglesia Nuestra Señora de la Esperanza 1996 жылы ашылды және Аргентина жағалау күзетінің қамқоршысы болып табылатын Stella Maris немесе "Теңіз жұлдызы" атымен танымал Мария Анаға арналған. Авеню Моро де Хустоның 1400 және 1500 аралығында 2-докімен қатар орналасқан доктарда негізінен әртүрлі пәтерлер мен Аргентина Католикалық Университетінің кеңселері, сондай-ақ оның Pabellón de las Artes (Өнер павильоны) орналасқан – бұл доктан жаяу жүргіншілерге қол жетімді өнер көрмелері үшін арналған кеңістік. Мұнда сонымен қатар барлар мен кофеханалар да бар.

Мұражайлар

Көршілес аймақта бірнеше мұражайлар мен өнер галереялары бар, олардың ішінде Faena Arts Center, Fortabat Art Collection және De la Cárcova мұражайы. Сонымен қатар, тізімге ARA Uruguay және ARA Presidente Sarmiento мұражай-кемелері де кіреді.

Көлік

2007 жылы ашылған және 2012 жылы жабылған Tranvía del Este, барионың батыс жағында Алисия Моро де Хусто даңғылымен қатар жүретін аймаққа қызмет көрсетті. Көршілес аймақ әлі күнге дейін қаланың көлік желісіне толыққанды қосылмаған. Пуэрто-Мадеро арқылы өтетін автобус бағыттарының саны аз, метро желісі оған жетпейді және қазіргі уақытта метро желісін көршілес аймаққа кеңейту туралы ресми жоспарлар жоқ, бірақ Ретиро мен Конституция теміржол станцияларын байланыстыратын трамвай желісін кеңейту жоспарланған.

Тез жол туралы дау

Қаланың солтүстігі мен оңтүстігін Пуэрто-Мадеро арқылы жалғайтын экспресс-жол ұзақ уақыттан бері жоспарлануда. Көтерілген, жер үсті, жер асты және тіпті жеке кәсіпкер Хулио Торчеллоның төрт доктың астынан өтетін су асты жобасы сияқты бірнеше нұсқалар қарастырылды. Соңғы ұсыныс салуға мүмкін емес деп есептелді. Басқа барлық ұсыныстар да сынға түсті: көтерілген және жер үсті нұсқалары Пуэрто-Мадеро мен қаланың қалған бөлігі арасында тосқауыл құрады деп саналды, ал жер асты жобасының құны жоғары және құрылыс кезінде жағымсыз әсер етеді деп айтылды. Экспресс-жолды Пуэрто-Мадеро мен Буэнос-Айрес экологиялық қорығы арасына орналастыру да қарастырылды, бірақ бұған экологиялық белсенділер күшті қарсылық көрсетті.