Кіріспе

Виктория штатының негізгі сот инстанциясы, Австралия

Викторияның округтік соты – Австралияның Виктория штатындағы аралық сот. Ол басқа штаттардағы аудандық соттармен шамалас. Округтік сот – штаттың негізгі сот инстанциясы болып табылады және кең ауқымды қылмыстық және азаматтық юрисдикцияға ие. Сот, қаза, адам өлтіру және мемлекетке қарсы қылмыстарды қоспағанда, айыптау қорытындысымен қаралатын қылмыстық істерді тыңдайды, сондай-ақ азаматтық юрисдикциясы шексіз, бірақ көбінесе талап арызының сомасы 100 000 доллардан асатын істерді қарайды. Сот Магистратура сотынан келіп түскен істер бойынша апелляциялық юрисдикцияға да ие, ал Округтік соттың шешімдері Жоғарғы Сотқа шағымдануға жатады. Шамамен 70 судьясы бар сот жыл сайын 12 000-ға жуық іс қарайды. Питер Кидд 2015 жылдың 8 қыркүйегінде Округтік соттың бас судьясы болып тағайындалды.

Тарих

Округ соты алғаш рет 1852 жылы Викторияда «Округ соттары туралы» заңмен құрылды. Округ соты Бёрк округінде және кейбір аймақтық қалаларда жұмыс істеді. Округ соттары 1846 жылы құрылған британдық округтік соттардың үлгісімен салынды. Бастапқыда Соттың басты мақсаты шағын азаматтық талаптарды қарау болды. Одан бері Соттың қарауына кіретін мәселелер кеңейді.

Құзыреті

Виктория соттарының иерархиясында Викторияның округтік соты Викторияның әділеттік сотынан жоғары, ал Викторияның Жоғарғы сотынан төмен тұрады. Округтік сот судьялары үш бөлім бойынша істерді қарастырады: қылмыстық, коммерциялық және жалпы құқық. Округтік сот судьялары сондай-ақ Викторияның әділеттік сотының, Викторияның коронерлік сотының және Викторияның балалар сотының төрағалары ретінде де қызмет етеді, ал Викторияның азаматтық және әкімшілік трибуналында вице-президенттер болып отырады.

Қылмыстық бөлім

Округ соты сатқындық, адам өлтіру және қасақана кісі өлтіруден басқа барлық ауыр қылмыстық істерді қарап шығарады. Сот Виктория және Ұлттық заңнама бойынша кең ауқымды құқық бұзушылықтарды қарастырады, оның ішінде ірі ұрлық, қарулы тонау, есірткі тасымалы, жыныстық зорлық қылмыстары, алаяқтық және жалғандық, кінәлі жүргізу, қасақана дене жарақаттары, сондай-ақ табыс салығы және сату салығы бойынша қылмыстар. Барлық сот отырыстары судья және 12 адамнан тұратын қазылар алқасының қатысуымен өтеді.

Қылмыстық шағымдар

Аудандық сот Магистратура сотының қылмыстық шағымдарын қарайды. Бұл шағымдар судьямен жеке қарастырылады. Апелляциялық шешім көбінесе соңғы болып есептеледі, бірақ егер соттың үкімімен бас бостандығынан айыру жазасы белгіленсе және Магистратура соты бастапқыда мұндай жазаны тағайындамаған болса, басқаша болады. Мұндай жағдайда, апелляциялық сотқа шағымдануға рұқсат алған жағдайда ғана болады. Аудандық сот Балалар сотының қылмыстық және отбасылық бөлімдерінен де шағымдарды қарайды.

Бала асырап алу және бала алмастыру

Викторияда бала асырап алу туралы бұйрық ата-аналық құқықтар мен міндеттерді, қамқоршылықты және күтімді заңды түрде асырап алушы ата-аналарға береді. Аудандық сот жыл сайын шамамен 50-80 бала асырап алу және кім ата-ана екенін анықтау мәселелерін қарастырады.

Сұлбалар

Мельбурндағы сот отырыстарынан басқа, округтік сот судьялары Виктория штатының 12 қаласында қылмыстық және азаматтық істерді қарастырады: Бейрнсдейл, Балларат, Бендиго, Джилонг, Хоршам, Мильдура, Латроб аймағы (Морвелл), Сейл, Шеппартон, Вангаратта, Уоррнамбул және Водонга.

Кори соты

Коори округінің соты 2008 жылғы «Округ сотын өзгерту (Коори соты) туралы» заңға сәйкес құрылды. Заң 2008 жылғы 23 қыркүйекте бекітілді және Коори сотын Округ сотының бөлімшесі ретінде орнатып, құрды. Латроб аңғарының округтік Коори соты 2008 жылғы 19 қарашада жұмысын бастады, ал алғашқы отырыс 2009 жылғы 2 ақпанда өтті. Коори округінің сотының мақсаты – сот үкімі шығару процесіне абориген қауымының қатысуын арттыру, осы процесте аборигендердің ақсақалдары мен құрметті тұлғаларының, сондай-ақ Коори сотының кеңсе қызметкері сияқтылардың атқаратын рөлі арқылы қамтамасыз ету. Жазаны белгілеу құқығы тек судьяға тиесілі. Коори округінің соты Викторияның Магистрат соты мен Балалар сотында енгізілген Коори соты үлгісін қабылдайды. Қазіргі таңда округтік Коори соты Латроб аңғарында (Морвелл), Мельбурн, Милдура және Шеппартон қалаларында орналасқан. Коори округінің сотына тек белгілі бір қылмыстарға кінәлі екенін мойындаған Коори қылмыскерлері ғана қатыса алады. Аборигендердің ақсақалдары немесе құрметті тұлғалары судьяға айыпталушының және оның қылмыстық әрекеттеріне қатысты мәдени мәселелер бойынша кеңес береді. Ақсақалдар мен құрметті тұлғалар айыпталушының өмірі мен қылмыс жасауының ықтимал себептері туралы ақпарат ұсынады. Олар сондай-ақ маңызды туыстық байланыстарды, белгілі бір қылмыстардың абориген қауымына тигізген әсерін түсіндіріп, сот үкіміне қатысты мәдени тәжірибелер, ережелер және көзқарастар туралы кеңес бере алады. Дегенмен, Коори округінің сотында да, жалпы Округ сотында да бірдей жазалау заңдары қолданылады.