Кіріспе

Аян кітабында пайда болатын жұлдыз немесе періште. Шұбата (грек тілінде ἀψίνθιον apsinthion немесе ἄψινθος apsinthos) – Аян кітабында пайда болатын жұлдыз немесе періште.

Еврей Киелі кітап

Еврей тіліндегі "ла'наха" сөзі, ағылшын тіліне "wormwood" деп аударылады, Еврей Библиясында сегіз рет кездеседі және әрқашан ащылықты білдіреді.

Тарихшы

Әртүрлі діни топтар мен тұлғалар, оның ішінде жетінші күндік адвентистер және теологтар Мэтью Генри мен Джон Гилл Аянның 8-тарауларын адамзат тарихындағы өткен оқиғаларға жасалған символдық сілтемелер деп қарастырады. Вормвудқа қатысты, кейбір тарихи түсіндірушілер оның Аттила басқарған ғұндар әскерін бейнелейтініне сенімді, олар пайғамдықтардың уақыт жолы мен ғұндардың Еуропадағы жорығының тарихы арасындағы уақыттық сәйкестіктерге назар аударады. Басқалары болса, еретик дін қызметкері Арий, Рим императоры Константин, Ориген немесе түпкі күнә доктринасын жоққа шығарған аскет монах Пелагий сияқты тұлғаларды атайды, осылайша ол көктен құлайды. Жұлдыз өзендер мен бұлақтардың суын ащыландыруы – рухани шындықтарды бұрмалауды білдіреді, себебі сулар – Сөзден алынған шындықтарды көрсетеді. Жалпы алғанда, Аян кітабы соңғы замандағы христиан шіркеулерінің бұзылуының болжауы ретінде қарастырылады, одан кейін Жаңа Иерусалиммен бейнеленген Жаңа шіркеу пайда болады.

Альтернативті түсіндірмелер

Бірқатар Библия ғалымдары "Шылым" аталымын қиын кезеңде жер бетін кернеуге толы ащылыққа толтыратын жағдайдың таңбалық бейнесі деп қарастырады. Олар "Шылым" деп аталатын өсімдік – "Артмизия абсинтиум" немесе "Жоңышқа" ("Artemisia vulgaris") – өте ащы нәрселерді білдіретін ежелгі кітаптағы метафора екенін айтады.

Чернобыль

Артемизия вульгарис деген орыс сөзі "чернобыль" (Ланг ру) болғандықтан, көптеген адамдар 1986 жылғы Чернобыль ядролық апатын Аян кітабындағы болжамның дұрыс екенінің айқын дәлелі деп қарастырды. "Жұлдыз құлап, сулардың ащы болуы" туралы аяттар, апаттан тараған радиоактивті қалдықтардың Чернобыль төңірегіндегі ортаны улап, оны тұруға жарамсыз қалдырғаны ретінде түсіндіріледі. Чернобыль қаласының орталығында Ащы Жұлдыз ескерткіші орналасқан, ол керней тартып тұрған періште бейнесін көрсетеді, бұл Киелі кітаптағы болжамды еске түсіреді.