1929 жылғы неміс теңіз күшінің «Дойчланд» классы крейсерлері

Кіріспе

1929 жылғы Германия әскери-теңіз күштерінің крейсер класы

«Дойчланд» класы – Версаль келісімінде белгіленген шектеулерге сәйкес Рейхсмаринаның ресми түрде салған үш «Панцершиффе» (қоршалған кеме) класының бірі. Осы кластағы кемелер – неміс крейсері «Дойчланд», неміс крейсері «Адмирал Шеер» және неміс крейсері «Адмирал Граф Шпе» – келісімге сәйкес суыру мөлшеріне ие деп белгіленген, бірақ стандартты суыру мөлшері бойынша олардың шын суыру мөлшері басқаша болды. Кемелердің дизайны бірнеше радикалды жаңалықтарды қамтыды, соның ішінде соғыс кемесінде дәнекерлеуді алғаш рет кеңінен қолдану және толық дизельдік жетекті пайдалану. Олардың алты 28 см (11 дюйм) зеңбірегінің күшті қарулануы және салыстырмалы жеңіл салмағының арқасында британдықтар оларды «кішкентай линкорлар» деп атауды бастады. «Дойчланд» класындағы кемелер бастапқыда «Панцершиффе» деп жіктеліп, 1940 жылдың ақпанында Кригсмарина оларды ауыр крейсерлер деп қайта жіктеді. Үш кеме 1929-1936 жылдар аралығында Кильдегі Deutsche Werke және Вильгельмсхафендегі Kriegsmarinewerft Wilhelmshaven компанияларында салынды. Үш кеме де Испания азамат соғысы кезінде араласпау патрульдік қызметін атқарды. Патрульдеу кезінде «Дойчланд» республикалық бомбалаушылардың шабуылына ұшырады, жауап ретінде «Адмирал Шеер» Альмерия портын бомбалады. 1937 жылы «Адмирал Граф Шпе» Ұлыбритания королі VI Георгтың тәж кию рәсімінде Германияны өкілдік етті. Бейбіт уақытта кемелер Атлантикада бірқатар флоттық маневрлер жасады және жақсы қарым-қатынас сапарларымен көптеген шетелдік порттарды аралады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін «Дойчланд» және «Адмирал Граф Шпе» соғыс жарияланғаннан кейін одақтас сауда кемелеріне шабуыл жасау үшін Атлантикаға жіберілді. «Адмирал Шеер» кезеңдік жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін портта қалды. «Дойчланд» шабуылдық миссиясында үш кемені батырып немесе жаулап алды. Содан кейін ол Германияға оралып, «Лютцов» деп аталды. «Адмирал Граф Шпе» Оңтүстік Атлантикада тоғыз кемені батырды, содан кейін Ривер-Плейт шайқасында үш британдық крейсермен кездесті. Британдық кемелерге зиян келтіргенімен, өзі де зақымдалды және оның қозғалтқыштары нашар күйде болды. Британдық күштердің күшеюі туралы жалған хабарлармен бірге, кеме командирі Ханс Лангсдорфты Уругвайдың Монтевидео қаласының жанында кемені суға батыруға көндірді. «Лютцов» және «Адмирал Шеер» 1942 жылы Норвегияға одақтастардың Кеңес Одағына бағытталған конвойларын тоқтату үшін жіберілді. «Адмирал Шеер» 1942 жылдың тамызында «Вундерланд» операциясын жүргізді, бұл Кеңес сауда кемелеріне шабуыл жасау үшін Қара теңізге жасалған шабуыл, бірақ ол айтарлықтай табысқа жетпеді. «Лютцов» 1942 жылдың желтоқсанында Баренц теңізі шайқасына қатысты, бұл конвойды жоюға жасалған сәтсіз әрекет болды. Екі кеме де Норвегияға жіберілген кезде зақымдалды және ақырында жөндеу үшін Германияға қайтарылды. Олар өздерінің мансабын Шығыс майданында алға жылжыған Кеңес күштерін бомбалаумен аяқтады; екі кеме де соғыстың соңғы апталарында британдық бомбалаушылармен жойылды. «Лютцовты» Кеңес теңіз күштері нысана ретінде көтеріп, батырды, ал «Адмирал Шеер» ішінара қиратылды, қалған бөлігі қираған үйінділердің астында қалды.

The Deutschland class was a series of three Panzerschiffe (armored ships), a form of heavily armed cruiser, built by the Reichsmarine officially in accordance with restrictions imposed by the Treaty of Versailles. The ships of the class, German cruiser Deutschland, German cruiser Admiral Scheer, and German cruiser Admiral Graf Spee, were all stated to displace in accordance with the Treaty, though they actually displaced at standard displacement. The design for the ships incorporated several radical innovations, including the first major use of welding in a warship and all diesel propulsion. Due to their heavy armament of six guns and lighter weight, the British began referring to the vessels as "pocket battleships". The Deutschland class ships were initially classified as Panzerschiffe, but the Kriegsmarine reclassified them as heavy cruisers in February 1940. The three ships were built between 1929 and 1936 by the Deutsche Werke in Kiel and the [[Kriegsmarinewerft Wilhelmshaven in Wilhelmshaven, seeing much service with the German Navy. All three vessels served on non intervention patrols during the Spanish Civil War. While on patrol, Deutschland was attacked by Republican bombers, and in response, Admiral Scheer bombarded the port of Almería. In 1937, Admiral Graf Spee represented Germany at the Coronation Review for Britain's King George VI. For the rest of their peacetime careers, the ships conducted a series of fleet maneuvers in the Atlantic and visited numerous foreign ports in goodwill tours. Before the outbreak of World War II, Deutschland and Admiral Graf Spee were deployed to the Atlantic to put them in position to attack Allied merchant traffic once war was declared. Admiral Scheer remained in port for periodic maintenance. Deutschland was not particularly successful on her raiding sortie, during which she sank or captured three ships. She then returned to Germany, where she was renamed Lützow. Admiral Graf Spee sank nine vessels in the South Atlantic before she was confronted by three British cruisers at the Battle of the River Plate. Although she damaged the British ships, she was herself damaged and her engines were in poor condition. Coupled with deceptive false British reports of reinforcements, the state of the ship convinced Hans Langsdorff, her commander, to scuttle the ship outside Montevideo, Uruguay. Lützow and Admiral Scheer were deployed to Norway in 1942 to join the attacks on Allied convoys to the Soviet Union. Admiral Scheer conducted Operation Wunderland in August 1942, a sortie into the Kara Sea to attack Soviet merchant shipping, though it ended without significant success. Lützow took part in the Battle of the Barents Sea in December 1942, a failed attempt to destroy a convoy. Both ships were damaged in the course of their deployment to Norway and eventually returned to Germany for repairs. They ended their careers bombarding advancing Soviet forces on the Eastern Front; both ships were destroyed by British bombers in the final weeks of the war. Lützow was raised and sunk as a target by the Soviet Navy, and Admiral Scheer was partially broken up in situ, with the remainder of the hulk buried beneath rubble.

Даму

Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия жеңілгеннен кейін, Версаль келісім-шарты бойынша Рейхсмарин деп аталатын Германия әскери-теңіз флотының мөлшері шектелді. Флотқа алты пре-дредноут және алты жеңіл крейсерден тұратын күш берілді; кемелерді жиырма жылға дейін ауыстыруға болмайтын. Шайқас кемелерін ауыстыру үшін жаңа кемелердің суыруы ең көп дегенде ; Германияның әлеуетті қарсыластары бұл кезде Вашингтон теңіз келісімі және одан кейінгі келісімдерге сәйкес кемелер салумен шектелген. Кез келген жаңа кеменің қару калибрі келісім-шартта реттелмеген, бірақ келісім-шарт бойынша құрылған Әскери-теңіз аралық одақтас бақылау комиссиясы (NIACC) барлық жаңа соғыс кемелерінің қарулануын реттеуге өкілетті болды. Одақтастар бұл шектеулермен тек скандинавиялық флоттарға ұқсас жағалау қорғаныс кемелерін ғана салуға болады деп есептеді. Рейхсмариннің ең ескі шайқас кемесі, 1902 жылы салынды, сондықтан оны 1922 жылы заңды түрде ауыстыруға болады. 1920 жылы екі негізгі нұсқамен жобалау зерттеулері қарастырылды: флот мониторға ұқсас, ауыр брондалған, баяу және кішкентай кеме немесе крейсерге ұқсас үлкен, жылдам және жеңіл брондалған кеме салады. Жаңа типті бронекараптың нақты жобалау жұмыстары 1923 жылы басталды, бірақ экономикалық құлдырау жұмысты уақытша тоқтатуға мәжбүр етті. Рейхсмариннің бас қолбасшысы адмирал Ханс Зенкер флоттың жобалау жұмыстарын қайта бастауын қатты талап етті, ал 1925 жылы үш жаңа ұсыныс жасалды. 1923 жылы дайындалған екі эскизден басқа, бұл бес түрлі жоба болды. Бірінші екі жобаның "I/10" сегіз қарумен қаруланған крейсер, ал "II/10" төрт қарумен қаруланған, ауыр брондалған кеме болды. 1925 жылы дайындалған үш жоба — "II/30", "IV/30" және "V/30" — әр түрлі деңгейдегі алты қарумен қаруланды. Рейхсмарин одақтастарды ашуға жол бермеу және жобалау қызметкерлеріне қысым жасау үшін қаруды таңдады. 1925 жылы мамыр айында Рейхсмарин жобаларды бағалау үшін конференция өткізді, бірақ нәтижелер қорытындысыз болды. Әсіресе, Рур өнеркәсіптік аймағының француздық оккупациясы маңызды болды, бұл Германияның үлкен калибрлі артиллерияны тез жасауына кедергі келтірді. Дегенмен, жобалаушылар тағы бір жобаны дайындады: "I/35", алдында бір үш мұнаралы, ал "VIII/30" екі қос мұнаралы, жеңіл брондалған кеме. Рейхсмарин алғашқы бронекарапты 1926 жылы салуды жоспарлаған, бірақ жоба әлі аяқталмаған. 1926 жылғы маневрлер жобалау қызметкерлеріне жылдамдықты арттыру қажет екенін көрсетті, сол жылы тағы екі жоба Зенкерге ұсынылды. Германияның бастапқы жобасы 1926 жылы дайындалып, 1928 жылы аяқталды. 1927 жылдың 11 маусымында Зенкер флоттың жаңа соғыс кемелері үшін бірнеше ұсыныстардың біріне келісім бергенін мәлімдеді. Рейхсмарин жаңа кемелерге 28 см қарулармен жабдықталған екі үш мұнаралы қару орнатуды шешті. Жаңа кемелерге саяси қарсылық күшті болды. Сондықтан Рейхсмарин 1928 жылғы Рейхстаг (Веймар Республикасы) сайлауларынан кейін кемені тапсыруды кейінге қалдыруға шешім қабылдады. Жаңа кемелерді салу мәселесі сайлауда, әсіресе жаңа кемелерге қатты қарсылық білдірген және "Тамақ емес, Panzerkreuzer" ұранымен науқан жүргізген социал-демократтар үшін маңызды мәселе болды. 1928 жылдың мамыр айында сайлаулар аяқталып, жаңа кемелерді қолдау үшін жеткілікті көпшілік сайланды; оның ішінде Адольф Гитлердің нацистік партиясы 12 орын жеңіп алды. 1928 жылдың қазанында Германияның Коммунистік партиясы құрылысқа қарсы референдум өткізуге тырысты, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Жаңа кеменің біріншісіне 1928 жылдың қарашасында рұқсат берілді. Құрылыстың ерекшеліктері одақтастарға белгілі болғанда, олар Германияның оларды салуына кедергі келтіруге тырысты. Рейхсмарин Вашингтон келісіміне қосылу үшін бірінші кеме құрылысын тоқтатуды ұсынды, бұл Германияның теңіз күшін шектейтін Версаль келісімінің шарттарын жояды. Ұлыбритания мен АҚШ Германияға жеңілдіктер жасағанды ұнатады, бірақ Франция Версаль келісімін қайта қарауға рұқсат бермеді. Кемелер келісім-шарттың шарттарын бұзбағандықтан, одақтастар Германияға келіссөздер арқылы шешімін табу мүмкін еместігін дәлелдегеннен кейін оларды салуға кедергі жасай алмады.

Following Germany's defeat in World War I, the size of the German Navy, renamed the Reichsmarine, was limited by the Treaty of Versailles. The Navy was permitted a force of six pre dreadnought battleships and six light cruisers; the ships could not be replaced until they were twenty years old. To replace the battleships, new vessels were to displace at most ; Germany's potential rivals were at this time limited to building vessels of by the Washington Naval Treaty and subsequent agreements. The gun caliber of any new ship was not regulated by the Treaty itself, though the Naval Inter Allied Commission of Control (NIACC) created by the Treaty did have authority to regulate the armament of all new warships. The Allies assumed that with these limitations, only coastal defense ships similar to those operated by the Scandinavian navies could be built. The Reichsmarines oldest battleship, , was laid down in 1902 and could therefore be replaced legally in 1922. Design studies were considered starting in 1920, with two basic options: the Navy could build a heavily armored, slow, and small warship similar to a monitor, or a large, fast, and lightly armored vessel similar to a cruiser. Actual design work on the new type of armored ship began in 1923, but the economic collapse forced a temporary halt to the work. Admiral Hans Zenker, the commander in chief of the Reichsmarine, pushed hard for the navy to resume design work, and in 1925 three new proposals were drafted. In addition to two sketches prepared in 1923, this totaled five different designs. Of the first two designs, "I/10" was a cruiser armed with eight guns while "II/10" was a , heavily armored ship armed with four guns. The three designs prepared in 1925—"II/30", "IV/30", and "V/30"—were armed with six guns with varying levels of armor protection. The Reichsmarine eventually opted for guns to avoid provoking the Allies and to ease pressures on the design staff. The Reichsmarine held a conference to evaluate the designs in May 1925, though the results were inconclusive. Of particular importance was the continued French occupation of the Ruhr industrial area, which prevented Germany from quickly building large caliber artillery. Nevertheless, the design staff prepared another set of designs, "I/35", a heavily armored ship with a single triple turret forward, and "VIII/30", a more lightly armored ship with a pair of twin turrets. The Reichsmarine initially intended to lay down the first armored ship in 1926, but the design had not yet been finalized. The 1926 maneuvers informed the design staff that greater speed was desirable, and that year, a further two designs were submitted to Zenker. The initial design for Deutschland, ordered as "Panzerschiff A", was prepared in 1926 and finalized by 1928. Zenker announced on 11 June 1927 that the Navy had settled on one of several proposals for the new warships. The Reichsmarine had decided that the new ships would be armed with two triple turrets mounting 28 cm guns. Political opposition to the new ships was significant. The Reichsmarine therefore decided to delay ordering the ship until after the [[Reichstag (Weimar Republic) elections in 1928. The question over whether to build the new ships was a major issue in elections, particularly with the Social Democrats, who strongly opposed the new ships and campaigned with the slogan "Food not Panzerkreuzer." In May 1928, the elections were concluded and enough of a majority in favor of the new ships was elected; this included twelve seats won by Adolf Hitler's Nazi Party. An October 1928 attempt by the Communist Party of Germany to initiate a referendum against the construction failed. The first of the new ships was authorized in November 1928. When the particulars of the design became known by the Allies, they attempted to prevent Germany from building them. The Reichsmarine offered to halt construction on the first ship in exchange for admittance to the Washington Treaty with a ratio of to Britain's allotment of of capital ship tonnage. In doing so, this would effectively abrogate the clauses in the Treaty of Versailles that limited Germany's naval power. Britain and the United States favored making concessions to Germany, but France refused to allow any revisions to the Treaty of Versailles. Since the ships did not violate the terms of the Treaty, the Allies could not prevent Germany from building them after a negotiated settlement proved unattainable.

Жалпы сипаттамалары

Германия класындағы үш кеме өлшемдері бойынша сәл ерекшеленді. Үш кеме де су сызығында ұзын, ал құрылысы аяқталғанда жалпы ұзындығы ұзын болды. «Германия» мен «Адмирал Шер» 1940–1941 жылдары клиперлік мұрын бөлігін алды; олардың жалпы ұзындығы ұзартылды. «Германияның» ені , «Адмирал Шердің» ені , ал «Адмирал Граф Шпее» кемесінің ені болды. «Германия» мен «Адмирал Шер» кемелерінің суға батып тұру тереңдігі стандартты жағдайда болды, ал толық жүктелгенде болды. «Адмирал Граф Шпее» кемесінің суға батып тұру тереңдігі сәйкесінше және болды. Класс бойынша үш кеменің суыру қабілеті артты. Стандартты суыру қабілеті «Германия» үшін , «Адмирал Шер» үшін және «Адмирал Граф Шпее» үшін өсті. Кемелердің толық жүктелгендегі суыру қабілеті айтарлықтай жоғары болды: «Германия» үшін , «Адмирал Шер» үшін және «Адмирал Граф Шпее» үшін . Дегенмен, кемелердің Версаль келісімінің шегінде екені ресми түрде жарияланды. Кемелердің корпусы көлденең болаттан жасалған; корпустың 90 пайыздан астамы сол кездегі стандартты қадаудың орнына дәнекерлеу арқылы жасалды, бұл корпустың жалпы салмағының 15 пайызын үнемдеді. Бұл үнемдеу қару-жарақ пен броняны арттыруға мүмкіндік берді. Кемелердің корпусында он екі герметикалық бөлімше болды және келінің ұзындығының 92 пайызына дейін созылатын қос түбі бар еді. Жоба бойынша кеменің экипажы 33 офицер мен 586 сарбазды құрады. 1935 жылдан кейін экипаж 30 офицер мен 921–1040 теңізшіге дейін ұлғайтылды. Эскадрильяның флагманы ретінде қызмет еткенде, экипажға қосымша 17 офицер мен 85 сарбаз қосылды. Екінші флагман кемесінде тағы 13 офицер мен 59 теңізші болды. Кемелерде бірнеше кішкентай қайықтар болды, олардың ішінде екі күзет қайығы, екі баржа, бір шлюпка, бір пинас және екі кемешік бар еді. Kriegsmarine кемелерді жақсы теңіздік кемелер деп санайтын, олардың сәл еңкейіп қалуы байқалды. Құрылысы аяқталғанда, олар толқынды теңізде суға толып, бірақ 1940–1941 жылдары клиперлік мұрын бөлігін орнату арқылы бұл мәселе айтарлықтай жақсартылды. Кемелер өте маневрлі болды, әсіресе дизельдік қозғалтқыштардың маневрлік режимінде, онда әр вал үшін қозғалтқыштардың жартысы кері бағытта жұмыс істеді. Рульді толығымен бұрғанда кемелер 13 градусқа дейін еңкейді. Кеменің артқы бөлігі толқынды теңізде суға толып, онда сақталған жабдықтар жиі теңізге түсіп кететін.

The three Deutschland class ships varied slightly in dimensions. All three ships were long at the waterline, and as built, long overall. Deutschland and Admiral Scheer had clipper bows installed in 1940–1941; their overall length was increased to Deutschland had a beam of , Admiral Scheers beam was , while Admiral Graf Spees was Deutschland and Admiral Scheer had a standard draft of and a full load draft of Admiral Graf Spees draft was and , respectively. The displacement of the three ships increased over the class. Standard displacement grew from for Deutschland to for Admiral Scheer and for Admiral Graf Spee. The ships' full load displacements were significantly higher, at for Deutschland, for Admiral Scheer, and for Admiral Graf Spee. The ships were officially stated to be within the limit of the Treaty of Versailles, however. The ships' hulls were constructed with transverse steel frames; over 90 percent of the hulls used welding instead of the then standard riveting, which saved 15 percent of their total hull weight. These savings allowed the armament and armor to be increased. The hulls contained twelve watertight compartments and were fitted with a double bottom that extended for 92 percent of the length of the keel. As designed, the ship's complement comprised 33 officers and 586 enlisted men. After 1935, the crew was dramatically increased, to 30 officers and 921–1,040 sailors. While serving as a squadron flagship, an additional 17 officers and 85 enlisted men augmented the crew. The second flagship had an additional 13 officers and 59 sailors. The ships carried a number of smaller boats, including two picket boats, two barges, one launch, one pinnace, and two dinghies. The Kriegsmarine considered the ships to be good sea boats, with a slight roll. As built, they were wet in a head sea, though this was significantly improved by the installation of a clipper bow in 1940–1941. The ships were highly maneuverable, particularly when the maneuvering setting for the diesel engines was used, in which half of the engines for each shaft were run in reverse. The ships heeled over up to 13 degrees with the rudder hard over. The low stern was wet in a stern sea, and equipment stored there was frequently lost overboard.

Машиналар

Deutschland класындағы кемелер MAN компаниясы құрастырған екі цилиндрлі, екі тактылі дизельдік төрт цилиндрлі екі жиынтықпен жабдықталған. Дизельдік жетегі бар жүйені қабылдау сол кездегі радикалды жаңалық болды және салмақты айтарлықтай үнемдеуге мүмкіндік берді. Әрбір жиынтық AG Vulcan компаниясы жасаған беріліс қоробкаларымен басқарылды. Қозғалтқыштар екі пернелік білікпен жұптастырылды, оларға үш қанаты бар бұрандалар бекітілді. Deutschland бастапқыда диаметрі бар бұрандалармен жабдықталған, бірақ кейін олар үлкен бұрандалармен ауыстырылды. Қозғалтқыштар сынақтарда күтілген қуатқа жетпеді, бірақ жобалық жылдамдықтан асып түсті. Deutschland қозғалтқыштары және , ал Admiral Scheer қозғалтқыштары және қуатқа жетті. Admiral Graf Spee кемесінің қуат көрсеткіштері тіркелмеген, бірақ сынақтардағы ең жоғары жылдамдығы болды. Deutschland дейін отын тасымалдай алды, бұл ең жоғары жүріс қашықтығын қамтамасыз етті. Жылдамдық бір теңіз шақырымына артқанда, жүріс қашықтығы сәл кеміп, теңіз шақырымын құрады. Ең жоғары жылдамдыққа жеткенде, жүріс қашықтығы теңіз шақырымына дейін төмендеді. Admiral Scheer отын тасыды және 20 теңіз шақырымы жылдамдығымен сәйкес келетін қысқарақ жүріс қашықтығына ие болды. Admiral Graf Spee отын қоймасында сақтады, бұл оған жүріс қашықтығын қамтамасыз етті. Электр қуаты екі дизельдік қозғалтқышпен жұмыс істейтін төрт электр генераторлары арқылы берілді. Олардың жалпы қуаты Deutschland үшін 2160 кВт, Admiral Scheer үшін 2800 кВт және Admiral Graf Spee үшін 3360 кВт құрады, барлығы 220 вольтта. Басқару бір рульмен жүзеге асырылды.

Қару-жарақ

Deutschland класындағы үш кемеде екі үштік мұнараға орнатылған 28 см SK C/28 алты пулядан тұратын негізгі батарея болды. Мұнаралар Drh LC/28 типінде болды және 40 градусқа дейін көтерілуге, ал -8 градусқа дейін төмендеуге мүмкіндік берді. Бұл қаруларға максималды ұшу қашықтығын қамтамасыз етті. Олар снарядты бастапқыда 630 снарядпен, ал кейіннен 720 снарядқа дейін қамтамасыз етті. Екінші батарея сегіз 15 см SK C/28 пулядан тұрады, олардың әрқайсысы бір MPLC/28 орнатылысына орнатылған және кеменің орта бөлігінде орналасқан. Бұл орнатулар 35 градусқа дейін көтерілуді және -10 градусқа дейін төмендеуді қамтамасыз етті. Олар 800 дана оқ-дәрімен қамтамасыз етілді, бірақ кейінірек бұл көрсеткіш 1200 данаға дейін арттырылды. Бұл снарядтардың салмағы және оқтан шығу жылдамдығы болды. Кемелер сондай-ақ, екі төрттік ұшыру құрылғысына орнатылған сегіз торпеда түтігімен жабдықталған. Салынған кезде кемелердің ұшаққа қарсы батареясы бір тұтқалы үш 8,8 см SK L/45 ұшаққа қарсы пулеметтен тұрады. 1935 жылы олар екі еселенген орнатудағы алты 8,8 см SK C/31 пулеметімен ауыстырылды. 1938 және 1940 жылдары Admiral Graf Spee және Deutschland кемелері сәйкесінше, алты 10,5 см L/65 пулеметімен, төрт 3,7 см SK C/30 пулеметімен және бастапқыда он 2 см Flak пулеметімен қайта қаруланды. Deutschland кемесіндегі 2 см пулеметтерінің саны ақырында 28-ге дейін көбейтілді. 1945 жылы адмирал Шеер алты пулямен, сегіз 3,7 см пулямен және отыз үш 2 см пулямен қайта қаруланды.

Қару-жарақ

Кемелердің негізгі бронебелдеуі кеменің ортасында қалың болса, орталық цитадельдің екі шетінде жұқарады. Мұрын және корпус су сызығында бронеленбеген. Бұл белдеу қорғаныс қасиеттерін арттыру үшін көлбеу бұрышпен жасалған және бойлық сынықтардан қорғайтын қалқанмен толықтырылған. «Deutschland» және «Admiral Scheer» кемелеріндегі белдеудің жоғарғы жиегі бронепалуба деңгейінде болды. «Admiral Graf Spee» кемесінде ол бір палубамен жоғары көтерілген. «Deutschland» кемесінің су асты қорғанысы қалың торпедалық қалқаннан тұрады; «Admiral Scheer» және «Admiral Graf Spee» кемелеріндегі қалқандар жұқаратылды. «Deutschland» кемесінде қалыңдығы 18–40 мм болатын қалың жоғарғы палуба және негізгі бронепалуба болды. «Admiral Scheer» және «Admiral Graf Spee» кемелерінде қалыңдығы 17–45 мм аралығында болатын негізгі палубалар мен бронепалубалар болды. «Deutschland» және «Admiral Scheer» кемелеріндегі бронепалубалар салмақты азайту үшін кеменің толық еніне дейін созылмады; бұл мәселе «Admiral Graf Spee» кемесінде түзетілді. Сол сияқты, «Deutschland» және «Admiral Scheer» кемелеріндегі торпедалық қалқандар қос түбінің ішкі жағында тоқтаса, «Admiral Graf Spee» кемесінде сыртқы корпусына дейін созылды. Кемелердің алдыңғы бақылау мұнарасының қабырғалары қалың, ал шатыры да қалың болды, ал артқы бақылау мұнарасы нашар қорғалған, қабырғалары 50 мм қалыңдық, ал шатыры қалың болды. Батарея мұнараларының алдыңғы беттері қалың, ал қабырғалары да қалың болды. Шатырларының қалыңдығы әртүрлі болды. 15 см-лік зеңбіректер сынықтардан қорғану үшін зеңбірек қалқандарымен жабдықталған. «Admiral Scheer» және «Admiral Graf Spee» кемелерінде бронеленудің қалыңдығы жақсартылған. «Deutschland» кемесінде 100 мм қалыңдықтағы барбеттер екі бауырлас кемеде 125 мм-ге дейін артты. «Admiral Scheer» кемесінде белдеу біршама жақсартылды, ал «Admiral Graf Spee» кемесінде 50–80 мм орнына 100 мм-ге дейін жақсартылған белдеу болды. Бронепалуба да жақсартылды, кейбір жерлерінде қалыңдығы 70 мм-ге дейін жетті.

Жіктеу

Крейгсмарин бастапқыда кемелерді "Panzerschiffe" (қоршалған кемелер) деп жіктеді, бірақ 1940 жылдың ақпан айында ол сыныптың қалған екі кемесін ауыр крейсерлер деп қайта жіктеді. Олардың 28 см (11 дюйм) алты зеңбірегі, жоғары жылдамдығы және ұзақ қашықтықтағы қабілетінің арқасында, бұл сынып олар алмастырған ескі, пре-дредноут тізімдік кемелерге қарағанда ашық теңізде тиімдірек жұмыс істей алды; осы себепті олар, әсіресе британ баспасөзінде "кішкентай тізімдік кемелер" деп аталды. 1938 жылы "Джейнс" журналы "Дойчланд" класы туралы "[ресми түрде] "қоршалған кемелер" (Panzerschiffe) деп жіктеледі және халық арасында "кішкентай тізімдік кемелер" деп аталады. Шындығында, олар өте қуатты қоршалған крейсерлерге тең" деп мәлімдеді.

Құрылыс

«Дойчланд» кемесі 1929 жылғы 5 ақпанда Киль қаласындағы Deutsche Werke кеме жасаушылығында «Panzerschiff A» келісімшарт атауымен, ескі «Пруссия» шайқас кемесін алмастыру мақсатында салынды. Жұмыс 219-шы құрылыс нөмірімен басталды. Кеме 1931 жылғы 19 мамырда суға түсірілді; суға түсіру кезінде оны Германия канцлері Генрих Брюнинг баулап алды. Брюнинг баулап алу рәсімі кезінде кеме кездейсоқ сырғып кетті. Жабдықтау жұмыстары аяқталғаннан кейін, 1932 жылғы қарашада алғашқы теңіз сынақтары басталды. Кеме 1933 жылғы 1 сәуірде Рейхсмаринаға қабылданып алынды. «Дойчланд» кемесіне рұқсат берілгеннен кейін де кемелерге қарсы саяси оппозиция жалғасты, ал екінші кеме – «Адмирал Шеер» төңірегіндегі саяси дағдарыс социал-демократтар дауыс беруден бас тартқаннан кейін ғана болдырмалды. Оппозицияның нәтижесінде «Panzerschiff B» 1931 жылға дейін рұқсат етілмеді. Ескі шайқас кемесін алмастыру үшін, оның келі 1931 жылғы 25 маусымда Вильгельмсхафендегі Kriegsmarinewerft Wilhelmshaven кеме жасаушылығында 123-ші құрылыс нөмірімен салынды. Кеме 1933 жылғы 1 сәуірде суға түсірілді; суға түсіру кезінде оны адмирал Рейнхард Шеердің қызы Марианна Бессерер баулап алды. Ол бір жарым жылдан сәл кейін, 1934 жылғы 12 қарашада, неміс флотына қабылданып алынған күні аяқталды. Осы топтаманың үшінші және соңғы кемесі – «Адмирал Граф Шпее» де Рейхсмарина тапсырысы бойынша Вильгельмсхафендегі Рейхсмариньерфт кеме жасаушылығында салынды. Ол «Panzerschiff C» келісімшарт атауымен шайқас кемесін алмастыру үшін тапсырыс берілді. Оның келі 1932 жылғы 1 қазанда 125-ші құрылыс нөмірімен салынды. Кеме 1934 жылғы 30 маусымда суға түсірілді; суға түсіру кезінде оны адмирал Максимилиан фон Шпеедің қызы баулап алды. Ол бір жарым жылдан сәл кейін, 1936 жылғы 6 қаңтарда, Германия флотына қабылданып алынған күні аяқталды.

Мүмкін қайта құру

1943 жылдың қаңтар айының соңында Гитлер қалған екі кемені сүруге бұйрық бергеннен кейін, оларды ұшақ тасымалдағышқа айналдыру мүмкіндігі талқыланды. Кемелердің корпустарын шамамен ұзарту жоспарланған, бұл үшін 2000 тонна болат жұмсалып, 400 жұмысшы қатысатын еді. Айналдыруға екі жыл уақыт кететіні болжамдалды. Олардың ұшу палубасы 1942 жылы айналдыруға дайындалған «Зейдлиц» неміс ауыр крейсерінен шамалы қысқа болар еді, сонымен қатар олар 28 теңіз шақырымы жылдамдыққа ие болар еді. Алайда, бұл жоспар іске аспады.

Германия

Германия Kriegsmarine-мен маңызды әрекеттер жасады, оның ішінде бірнеше араласпау патрульдері болды, олардың барысында республикалық бомбалаушылар шабуыл жасады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Солтүстік Атлантикада сауда кемелеріне шабуыл жасауға дайындалып жатты. Жаман ауа райы оның күш-жігерін қиындатты, Германияға оралғанға дейін үш кемені ғана батырды немесе тұтқынға алды, содан кейін ол Lützow деп аталды. Содан кейін ол Норвегияға шабуыл жасаған "Weserübung" операциясына қатысты. Дрёбак бұғазындағы шайқаста зақымдалған ол Германияға жөндеуге қайтарылды. Жолда ол британдық теңіздік кемесінің торпедасымен соққыға ұшырап, ауыр зақымданады. 1941 жылдың наурыз айында жөндеу жұмыстары аяқталып, маусым айында Lützow Норвегияға бет бұрды. Жолда ол британдық бомбалаушы ұшағының торпедасымен зақымдалды, сондықтан 1942 жылдың мамырына дейін жалғасқан күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу қажет болды. Ол Норвегияға Совет Одағына бағытталған одақтас кемелерге қарсы күштерге қосылу үшін оралды. PQ 17 конвойына жоспарланған шабуыл кезінде ол қағылып, Германияға қайта оралды. Келесі рет ол Баренц теңізіндегі шайқаста ауыр крейсер "Адмирал Хиппермен" қатысты, ол JW 51B конвойын жоюға сәтсіз аяқталды. Қозғалтқыштағы мәселелер 1943 жылдың соңында кемеге толық жөндеу жүргізуді талап етті, содан кейін кеме Балтық теңізінде қалды. 1945 жылдың сәуір айында Корольдік әуе күштерінің (RAF) бомбалаушыларымен Kaiserfahrt аймағында батып кеткен Lützow, 1945 жылдың 4 мамырына дейін совет әскеріне қарсы күрескен неміс әскерлеріне қолдау көрсету үшін артиллериялық батарея ретінде пайдаланылды. 1947 жылы совет теңіз күштері көтерген, ол келесі екі жылда, сол кезде совет құжаттарына қол жеткізе алмаған батыстық зерттеулерге сәйкес, металл тескілеріне жіберілді. Тарихшы Ханс Георг Прагер 2000 жылдардың басында бұрынғы совет мұрағаттарын зерттеді және Lützow 1947 жылдың шілдесінде қару сынақтары кезінде батып кеткенін анықтады.

Адмирал Шир

Адмирал Шеер Германия әскери-теңіз күштерінде ауыр қызмет атқарды, соның ішінде Испания азаматтық соғысы кезінде Испанияға бірнеше рет жіберілді, бейтараптық сақтау патрульдеріне қатысу үшін. Испания жағалауында болғанда, ол Германияға қарсы республикалық шабуылдан кейін Альмерия портын бомбалады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол кезекті жөндеуге портта қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі алғашқы операциясы 1940 жылғы қазан айының соңында Атлант мұхитының оңтүстігінде жүргізілген саудаға шабуыл жасау болды. Операция барысында ол қысқа мерзімге Үнді мұхитына да енді. Бұл шабуыл кезінде ол бірнеше кемені батырып, соғыстың ең табысты капиталдық кемесіне айналды. Германияға оралғаннан кейін, ол Солтүстік Норвегияға Совет Одағына бағытталған кемелерді тоқтату үшін жіберілді. Ол "Тирпиц" неміс линкорымен бірге PQ 17 конвойына жасалған сәтсіз шабуылға қатысты; жағдай күрт нашарлағаннан кейін операция тоқтатылды. Сондай-ақ ол "Вундерланд" операциясын, яғни Қара теңізіне жасалған шабуылды жүргізді. 1942 жылдың соңында Германияға оралғаннан кейін, кеме 1944 жылдың соңына дейін оқу кемесі ретінде пайдаланылды, содан кейін Совет әскеріне қарсы құрлықтағы операцияларды қолдау үшін қолданылды. 1945 жылдың 9 сәуірінде британ бомбалаушыларының шабуылынан батып, жартылай сүрілді; кеменің қалған бөлігі жағалаудың астында көмілген күйде қалды.

Адмирал Граф Шпе

Адмирал Граф Шпе 1936-1938 жылдары Испания азамат соғысы кезінде бес рет араласпау патрульдік миссиясына қатысудан бұрын Балтық және Атлантика мұхиттарында кең ауқымды жаттығулар өтті. Ол 1937 жылғы мамыр айында король Георг VI-ның тәж кию рәсімінде Германияны өкілдік етті. Адмирал Граф Шпе екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін бірнеше апта бойы Оңтүстік Атлантикаға орналастырылды, соғыс жарияланғаннан кейін сауда кемелері қатынайтын теңіз жолдарында болу үшін. 1939 жылдың қыркүйекінен желтоқсанына дейін кеме жалпы саны тоғыз кемені батырды; жауап ретінде британдық және француз әскери-теңіз күштері оны іздеу үшін бірнеше «аңшы-жойғыш» топтар құрды. Бұл күштерге төрт әуе кемесі, екі соғыс кемесі және бір жеңіл крейсер кірді. Адмирал Граф Шпе неміс танкері Altmarkпен бірлесіп жұмыс істеді. Адмирал Граф Шпе 1939 жылдың 13 желтоқсанында Уругвай жағалауында үш британдық крейсермен кездесті, Ла-Плата шайқасында. Ол британдық кемелерге ауыр зақым келтірді, бірақ өзі де зақымданып, Монтевидео портына кіруге мәжбүр болды. Кемеге британдық әскери-теңіз күштерінің үстемдігі және өз қозғалтқыштарының нашар жағдайы туралы жалған хабарламалар жеткен соң, кеме командирі Ханс Лангсдорф кемені батыруға бұйрық берді. Лангсдорф кемені батырғаннан кейін үш күннен кейін өз-өзіне қол жұмсады. Кеме ішінара су астында демонтаждалды, бірақ оның бір бөлігі су бетінен көрінеді.