Кіріспе

Австралиялық абориген Бунгари немесе Бунгари (шамамен 1775 – 24 қараша 1830), шамамен Нью-Саут Уэльс штатының Роки Пойнт аймағында туған, Сиднейдің солтүстігіндегі Брокен-Бейде мекендеген Даруг тайпасынан шыққан Австралиялық абориген. Ол зерттеуші, ойын-сауықшы және абориген қауымының басшысы ретінде танымал болды. Сонымен қатар, ол Мэтью Флиндерстің күнделігінде Австралияда туған, епті адам ретінде тіркелген алғашқы адам және Австралия құрлығын толық айналып шыққан алғашқы Австралияда туған адам болып ерекшеленеді.

Өмірбаян

1790 жылдары Бунгари Сиднейдің дами бастаған елді мекеніне көшіп келгенде, ол өзін өз халқы мен жаңа келгендер арасында еркін жүре алатын, белгілі бір тұлға ретінде таныстырды. 1798 жылы Норфолк аралына сапар барысында ол Мэтью Флиндерске әсер етті. 1798 жылы Флиндерс (және оның інісі Сэмюэл Уорд Флиндерс, "Релианс" кемесіндегі мичман) Норфолк шлюпімен жағалауды зерттеуге, жергілікті тайпалармен аудармашы, жетекші және келіссөзші ретінде бірге шықты. 1801 және 1803 жылдар аралығында Австралияны айналып келе жатқан Флиндерс оны өзімен бірге алып, Джорджс-Хедте жер берді. Бунгари "Порт-Джексонның патшасы" және "Қаралардың патшасы" деп те аталды.

Бунгари өмірінің қалған бөлігін Австралияға келген қонақтарды салтанатты түрде қарсы алып, адамдарға аборигендер мәдениеті туралы (әсіресе бумеранг лақтыру) білім беріп, сый-сияпат жинаумен өткізді, әсіресе Сиднейге келген кемелерден. Ол өз қауымында да беделді болды, корробореяларға қатысып, балық саудасымен айналысып, бейбітшілікті сақтауға көмектесті. 1828 жылы ол өзінің руымен бірге Губернатордың иелігіне көшіп, оларға азық-түлік берілді, ал Бунгари "адамның соңғы, қиын кезеңінде" деп сипатталды. Ол 1830 жылдың 24 қарашасында Гарден аралында қайтыс болды және Роуз-Бейде жерленді. "The Australian" газеті жариялаған хабарламада оның есімі көрсетілген. Өмірінің соңына қарай ол колониялық Сиднейде әскери және теңіз формаларын киіп, көпшілікке таныс болды, оларды оған сыйлаған еді. Колониялық қоғамдағы ерекше киімдері мен танымалдылығы, сондай-ақ оның әзілге және еліктеуге шеберлігі, әсіресе бұрынғы және қазіргі губернаторларды еліктеуі оны ерекшелендірді. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Тунгабби қаласындағы Бунгари көшесі оның құрметіне аталған. 1937 жылы Дундиде Аделаида Steamship Company үшін жүк тасымалдау кемесі ретінде салынған, бірақ 1941 жылдың маусымында Сиднейдегі Гарден аралында мина тастаушыға айналдырылғаннан кейін Корольдік Австралия Теңіз күштеріне қосылған HMAS Bungaree кемесі оның есімімен аталады. 2017 жылы Сидней паромдарының "Изумруд" класындағы паромдарының біріне Бунгари деген ат берілді. 1960 жылдардың соңында Батыс Австралиядағы Рокингем қалашығындағы бастауыш мектепке Бунгари есімі берілді. Дегенмен, Бунгаридің Австралияны зерттеудегі маңызды рөлі ұмытылып кеткендей көрінеді. Флиндерс пен мысық Тримге ескерткіштер орнатылған, бірақ 2019 жылдың қаңтарына дейін оның жетістіктерін мойындаған Бунгариге арналған бірде-бір ескерткіш жоқ.