Кіріспе

Ағылшын тіліндегі сөз. "Irregardless" сөзі кейде "regardless" немесе "irrespective" сөздерінің орнына қолданылады. Бұл сөз 1795 жылдан бері жазылғанмен, 20-шы ғасырдың басынан бері пікір таласына себеп болып келеді.

Шығу тегі

Irregardless сөзінің шығу тегі нақты белгісіз, бірақ сөздіктердегі сілтемелердегі болжамдар оның ағылшын тіліндегі стандартты irrespective және regardless сөздерінің қосылып жаралған сөз екенін көрсетеді. Осы қосылудан құрамына кіретін морфемалардың мағынасынан күтпеген мағынасы бар сөз пайда болады. ir префиксі "емес" (мысалы, irrespective сөзіндегідей) мағынасын білдіреді, ал -less суффиксі "сыз" мағынасын білдіреді, сондықтан сөзде қос отрицание бар. Осылайша, irregardless сөзі "қатыстыра отырып" мағынасын білдіруі керек, яғни regardless сөзіне антоним болуы тиіс. Бірақ шындығында irregardless сөзі regardless сөзінің синонимі ретінде қолданылады. Oxford English Dictionary (OED) сөздігінде айтылғандай, irregardless сөзі алғаш рет 1912 жылы Wentworth American Dialect Dictionary батыс Индианада пайда болған деп тіркелген, бірақ бұл сөз Индиана штат аймағы болмас бұрын Оңтүстік Каролинада қолданылған. 1965 жылы жарық көрген сөздікте regardless сөзінің түсіндірмесінде irregardless сөзі туралы ештеңе айтылмаған. Соңғы жиырма бес жылда irregardless сөздіктерде және анықтамалық кітаптарда жиі кездеседі, бірақ көбінесе стандартқа сай емес немесе диалект сөзі ретінде белгіленеді. Ол көптеген сөздіктерге енген, соның ішінде Webster's Third New International Dictionary of the English Language Unabridged (1961, қайта басылған 2002), The Barnhart Dictionary of Etymology (1988), The American Heritage Dictionary (Екінші колледж басылымы, 1991), Microsoft Encarta College Dictionary (2001) және Webster's New World College Dictionary (Төртінші басылым, 2004). Көптеген сөздіктердегі анықтамасы simply regardless деп берілген (стандартқа сай емес немесе ұқсас ескертумен). Merriam–Webster тіпті "regardless сөзін пайдаланыңыз" дейді. The Chicago Manual of Style irregardless сөзін "[қате]" деп атайды және авторларға "[regardless немесе мүмкін irrespective сөздерін пайдаланыңыз]" деп кеңес береді. Австралиялық тіл білімі маманы Пэм Питерс (The Cambridge Guide to English Usage, 2004) irregardless сөзінің фетиштік нысанға айналғандығын айтады, себебі жазба және ауызша ағылшын тіліндегі корпустарда осы сөздің табиғи мысалдары, оның дұрыс емес термин ретінде келтірілген мысалдарынан әлдеқайда аз.

Нұсқаулық және сипаттамалық

Сөздіктер сөздің қолданылуы мен шектеулерін жазып көрсетуде ұйғарымдық немесе сипаттамалық тәсіл қолдануы мүмкін. "Irregardless" сөзіне қатысты қолданылған әдіс басым түрінде ұйғарымдық болып табылады. Көптеген сын-есімдердің себебі – префикс (ir) пен суффикс (less) екі рет теріс қосымшаның болуында, бұл ағылшын тілінің қалыпты нұсқаларындағы теріс полюстілікке қайшы келеді. Сыншылар сондай-ақ, "irregardless" сөзі тіпті сөз болып табылмайды немесе болмауы керек деген пікірді айтады, себебі оның "нағыз стандартты емес сөздің" тамыры жоқ. "Ain't" сөзі кері мысал ретінде келтіріледі, оның "көне тегі" бар, және ғалымдар оны сынға түспеген.