Кіріспе

Жақын жердегі қозғалысты анықтау үшін сенсорды пайдаланатын электр құрылғысы. Қозғалыс детекторы – жақын жердегі қозғалысты анықтау үшін сенсорды қолданатын электр құрылғысы. Мұндай құрылғы көбінесе автоматты түрде белгілі бір міндетті орындайтын немесе пайдаланушыны белгілі бір аймақтағы қозғалыс туралы ескертетін жүйенің бөлігі ретінде орнатылады. Олар қауіпсіздік, автоматты жарықтандыруды басқару, үйді басқару, энергияны үнемдеу және басқа да пайдалы жүйелердің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады.

Шолу

Белсенді электрондық қозғалыс детекторы оптикалық, микротолқындық немесе акустикалық сенсордан, сондай-ақ хабар таратушыдан тұрады. Ал пассивті детекторда тек сенсор болады және ол қозғалатын нысаннан шығарылған немесе шағылысқан сигналды ғана сезеді. Құрылғының жанындағы оптикалық, микротолқындық немесе акустикалық өрістегі өзгерістер бірнеше технологиялардың негізінде жұмыс істейтін электроникамен түсіндіріледі. Көптеген арзан қозғалыс детекторлары шамамен 200 метр қашықтықта қозғалысты анықтай алады. Мамандандырылған жүйелер қымбатқа түседі, бірақ олардың сезімталдығы жоғарырақ немесе анықтау қашықтығы ұзақ болады. Томографиялық қозғалыс анықтау жүйелері көптеген қабырғалар мен кедергілерден өте алатын радиотолқындарды пайдаланады және бірнеше нүктеде анықтай алатындықтан, үлкен аумақтарды қамтуға мүмкіндік береді. Қозғалыс детекторлары коммерциялық салаларда кеңінен қолданылады. Олардың ең көп таралған қолданылуының бірі – бизнес орталықтары мен қоғамдық ғимараттардағы автоматтік есіктерді ашу. Көше шамдарын немесе вестибюльдер мен баспалдақтар сияқты өтпелі кеңістіктердегі ішкі жарықтарды қосу үшін де қозғалыс сенсорлары шынайы тұрақтандыру сенсорларының орнына жиі қолданылады. Мұндай ақылды жарықтандыру жүйелері энергияны үнемдеуге мүмкіндік береді, себебі жарық тек белгілі бір уақытқа қосылады, содан кейін адам аумақтан кетіп қалған деп есептеледі. Қозғалыс детекторы ұрлық сигнализациясының сенсорларының бірі болуы мүмкін, ол үй иесін немесе қауіпсіздік қызметін күдікті белгілі бір қозғалысты анықтағанда ескертеді. Мұндай детектор қауіпсіздік камерасын іске қосып, мүмкін болатын бұзушылықты жазбаға түсіруі мүмкін.

Пассивті инфрақызыл (PIR)

Пассивті инфрақызыл (PIR) сенсорлары адам терісінің температурасына сезімтал, бұл бөлме температурасындағы фондық заттардан өзгеше, орта инфрақызыл толқын ұзындықтарында шығарылатын қара дене сәулесі арқылы. Сенсордан энергия шығарылмайды, сондықтан ол пассивті инфрақызыл деп аталады. Бұл оны, мысалы, электр көзінен (әдетте қозғалыс детекторы деп есептелмейді) ажыратады, онда адам немесе көлік сәулені көрінетін немесе инфрақызыл диапазонда бұзады. Бұл құрылғылар инфрақызыл сәулесін анықтап, заттарды, адамдарды және жануарларды анықтай алады.

Микротораптық

Бұл қозғалысты допплерлік радар принципі арқылы анықтайды, және радарлық жылдамдық өлшегіш құралға ұқсас. Микротолқынды сәулеленудің үздіксіз толқыны шығарылады, ал объектінің қабылдағышқа жақындауынан (немесе алыстауынан) туындаған шағылысқан микротолқындылардың фазалық өзгерісі, төмен жиілікті дыбыстық гетеродиндік сигналды құрайды.

Ультрадыбыстық

Ультрадыбыстық түрлендіргіш ультрадыбыстық толқын шығарады (адам құлағы ести алмайтыннан жоғары жиілікті дыбыс) және жақын маңдағы объектілерден келетін шағылыстарды қабылдайды. Доплерлік радардағы сияқты, алынған өрістің гетеродиндік анықтамасы қозғалысты көрсетеді. Анықталған доплерлік ығысу төмен дыбыс жиіліктерінде болады (жаяу жылдамдықтары үшін), себебі шамамен бір сантиметрлік ультрадыбыстық толқын ұзындығы микротолқынды қозғалыс детекторында қолданылатын толқын ұзындығына ұқсас. Ультрадыбыстық сенсорлардың бір кемшілігі – сенсордың қаптамасы қажет емес аймақтардағы қозғалысқа сезімтал болуы мүмкін, мысалы, бұрыштардағы дыбыс толқындарының шағылысуынан. Мұндай кеңейтілген қаптама жарықтандыруды басқару үшін пайдалы болуы мүмкін, онда мақсат – аймақтағы кез келген адамның болуын анықтау, бірақ автоматты есікті ашу үшін, мысалы, есікке қарай келе жатқан қозғалысқа ғана жауап беретін сенсор тиімдірек.

Томографиялық қозғалыс детекторы

Бұл жүйелер торап желісінің түйіндері арасында радио толқындар өтетін кезде олардағы өзгерістерді анықтайды. Олар қабырғалар және басқа да кедергілер арқылы сезуге болатындықтан, кең аумақтарды толыққанды бақылауға қабілетті. RF томографиялық қозғалыс анықтау жүйелері арнайы аппараттық құралдарды, басқа сымсыз құрылғыларды немесе олардың комбинациясын қолдануы мүмкін. Басқа сымсыз құрылғылар бағдарламалық жасақтаманы жаңартқаннан кейін торап желісіндегі түйіндер ретінде жұмыс істей алады.

Видеокамера бағдарламалық жасақтамасы

Цифрлық бейне түсіре алатын арзан камералардың кеңінен таралуының арқасында, мұндай камераның түсірілгенін бағдарламалық құралдарды пайдаланып, оның көру аумағындағы қозғалысты анықтау мүмкін болады. Бұл шешім, әсіресе қозғалысқа сезіп іске қосылатын бейнежазба жасау мақсатында тиімді, себебі камера мен компьютерден басқа қосымша жабдық қажет емес. Көрінетін аймақ әдетте жарықпен жарықтандырылатындықтан, бұл тағы бір пассивті технология ретінде қарастырылуы мүмкін. Дегенмен, оны инфрақызыл жарықпен бірге қараңғыда қозғалысты анықтау үшін де қолдануға болады, яғни адам көзіне көрінбейтін толқын ұзындығындағы жарықпен бірге.

Жүру детекторы

Фотодетекторлар және инфрақызыл жарықтандыру элементтері машиналық оқыту алгоритмдерінің көмегімен қол қимылдарын және әрекеттерін цифрлық экрандар арқылы анықтауға мүмкіндік береді.

Қос технологиялы қозғалыс детекторлары

Қазіргі заманғы көптеген қозғалыс детекторы әртүрлі технологиялардың үйлесімін пайдаланады. Бір детекторына бірнеше сезіктендіру технологияларын біріктіру қате дабылдарды азайтуға көмектеседі, бірақ бұл анықтау мүмкіндігінің төмендеуіне және осалдықтың артуына әкеледі. Мысалы, көптеген екі технологиялы сенсорлар PIR сенсорын және микротолқынды сенсорды бір құрылғыға біріктіреді. Қозғалыс анықталса, екі сенсор да бірдей уақытта жұмыс істеуі керек. Бұл қате дабыл ықтималдығын төмендетеді, себебі жылу мен жарық өзгерістері (пассивті инфрақызыл) PIR-ді іске қосуы мүмкін, бірақ микротолқынды емес, ал қозғалатын ағаш бұтақтары микротолқынды іске қосуы мүмкін, бірақ PIR-ді қоспайды. Егер бұзушы PIR немесе микротолқынды сенсорды алдаса, детекторы оны анықтай алмайды. Көбінесе PIR технологиясы дәлдікті арттыру және энергия тұтынуды азайту үшін басқа модельмен жұптастырылады. PIR, эмиссиялық микротолқынды детекцияға қарағанда аз энергия жұмсайды, сондықтан көптеген сенсорлар PIR сенсоры іске қосылғанда микротолқынды сенсорды қосу үшін калибрленеді. Егер соңғысы да бұзушыны анықтаса, дабыл беріледі.