Кіріспе

Жатық сегіз цилиндрлі қозғалтқыш, сондай-ақ көлденең қарама-қарсы сегіз деп те аталады, – бұл орталық коленвалдың екі жағында, 180° бұрышпен орналасқан төрт тізбекті цилиндрден тұратын екі қатарлы, сегіз цилиндрлі поршенді қозғалтқыш. Жатық сегіз цилиндрлі қозғалтқышта сол және оң жақтардағы сәйкес поршеньдердің шатуншалары бір коленвал журналын бөлісе алады. Боксерлік сегіз цилиндрлі қозғалтқыш – бұл әрбір поршеньнің жеке шатун журналы болып, әрбір қарама-қарсы поршень жұбының бір уақытта ішке немесе сыртқа қарай жылғалатын ерекше жағдайы. Жатық сегіз цилиндрлі қозғалтқыштар автомобиль, авиация және теңіз салаларында қолданылады.

Дизайн

Жазық сегіз цилиндрлі қозғалтқыштың артықшылығы – оның минималды ұзындығы және төмен массалық орталығы. Оның кемшілігі – V8 немесе қатарлы сегіз цилиндрлі қозғалтқышқа қарағанда кеңдігінің артық болуы. Жазық сегіз цилиндрлі қозғалтқыш толық біріншілік және екіншілік тепе-теңдікті қамтамасыз ете алады. Боксерлік сегіз цилиндрлі қозғалтқышта әрбір шатун мойынында бір поршень орналасқан, бұл цилиндрлер блогы арасындағы сызықтық қашықтықты арттырады. Тоғыз негізгі подшипниктері бар боксерлік сегіз цилиндрлі қозғалтқышты екі боксерлік төрт цилиндрлі қозғалтқыш тізбектесіп орналасқан, олардың коленкалы білігі арасында 90° фазалық бұрышпен қарастыруға болады. Басқа жағынан, екі қарама-қарсы блоктағы поршеньдер коленкалы білік журналын бөлісетін жазық сегіз цилиндрлі қозғалтқыш көбінесе "180 градус V қозғалтқыш" деп аталады. Бұл конструкцияның бір мүмкін конфигурациясы екі жазықтықты коленкалы білікті пайдаланады. Тағы бір конфигурация 180° бір жазықтықты коленкалы білікті қолданады, онда алдыңғы және артқы шатун мойындары бірдей позицияда, ал екі орталық шатун мойындары қарама-қарсы позицияда болады.

Автомобильдерде қолдану

Ең алғашқы сегіз цилиндрлі қозғалтқыштардың бірі 1904 жылғы Buffum Model G Greyhound жарыс машинасына орнатылған, ол Buffum-ның екі төрт цилиндрлі қозғалтқышын біріктіру арқылы жасалған. G үлгісі Америка Құрама Штаттарында құрастырылды және Winton Motor Carriage Company Bullet No. 2 машинасынан бір жыл кейін пайда болды, ол тік сегіз цилиндрлі қозғалтқышты қолданды. Сол кезде Еуропада алғашқы V8 қозғалтқыштары пайда бола бастады. Көптеген жарыс машиналары екі тік төрт цилиндрлі қозғалтқыш пен арнайы жасалған коленвалға негізделген, жекелеген сегіз цилиндрлі қозғалтқыштарды пайдаланды. Мысалы, 1928 жылы Шотландияда екі Humber 9/20 қозғалтқышымен салынған Anderson Specials Number 2 машинасы. Бұл машина Глазго қаласындағы Келвингроув өнер галереясы мен мұражайында қойылған. Тағы бір мысал – Брюс Кроуэрдің 1977 жылғы Eagle 72 шассиі. Бұл қозғалтқышта екі Chevrolet Cosworth Vega қозғалтқышының цилиндр бастары қолданылды. 1969 жылы жарысшы Эмерсон Фиттипальди үшін Гуанабараның мың шақырымдық төзімділік жарысына қатысу үшін бір рет жасалған қозғалтқыш құрастырылды. Бұл сегіз цилиндрлі қозғалтқыш 1.3 литрлік екі Volkswagen төрт цилиндрлі қозғалтқыш блогын эластомерлік тығыздағышпен біріктіріп және екі коленвалды байланыстыру арқылы жасалды. 1970 жылдардың басында Фиттипальдидің жарыс машиналары үшін бірнеше ұқсас Volkswagen негізіндегі қозғалтқыштар жасалды.

Порше

Porsche 1960-шы жылдары түрлі жарыс машиналарын жасауда сегіз цилиндрлі қозғалтқыштарды пайдаланды. Porsche-тің алғашқы сегіз цилиндрлі қозғалтқышы 753 типті болды. Бұл жұмыс 1960 жылы, 1961 жылғы Формула-1 маусымы үшін цилиндр көлемінің шегі жарияланғаннан кейін басталды. Ханс Меджгер және Ханс Хоних жобалаған қозғалтқышқа екі білікпен қоздырылатын жоғарғы екі құлақшалы механизм, екі бөліктен құралған магнийлі картер, сегіз жеке қанатты цилиндр, тоғыз негізгі подшипникте жұмыс істейтін қатты коленвал және Lucas электрондық тұтандыру жүйесі кірді. 1962 жылы Нидерланд Гран-присінде тұңғыш рет пайдаланылған 753 типті қозғалтқыш, 1962 жылғы Франция Гран-присінде Дан Гурни басқарған 804 машинасымен Porsche-тің конструктор ретіндегі алғашқы және жалғыз Формула-1 жеңісін әкелді. 753 қозғалтқышы сондай-ақ, бірінші буын Porsche 911 машинасына орнатылған алты цилиндрлі қозғалтқыштың дизайнына да әсер етті. 753 типті қозғалтқышпен қатар, 771 типті сегіз цилиндрлі қозғалтқыш та жасалды. 1962 мен 1968 жылдар аралығында Porsche 907, Porsche 909 және Porsche 910 жарыс машиналарын қуатпен қамтамасыз етті. 771 типті қозғалтқыштың үлкейтілген нұсқасы 771/1 типті деп аталды. 1968 жылы Porsche 908 машинасына 908 типті жаңа сегіз цилиндрлі қозғалтқыш орнатылды, ол 6-топтың прототиптік спорттық автомобильдер класында жарысқа қатысты. 908 типті қозғалтқыш 771 типтің негізінде жасалмаған, оның орнына 916 типті алты цилиндрлі жарыс қозғалтқышына екі цилиндр қосылды. Porsche сонымен қатар екі Porsche 914/8 машинасына ортада орналасқан қозғалтқышпен жабдықталған 908 типті қозғалтқыштарды орнатты. Біріншісі жарыс бөлімінің басшысы жасаған концепт-модель болса, екіншісі компания төрағасының 60 жылдық мерейтойына сыйлық ретінде жасалды. Porsche ешқашан сегіз цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған жол машиналарын өндірмегенімен, мұндай қозғалтқыштың прототипі 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында жасалды. Осы кезеңде Volkswagen компаниясы Porsche-ті "EA266 жобасын" әзірлеуді тапсырды, бұл жоба Volkswagen Beetle-ді алмастыру мақсатымен жасалған еді. EA266 жобасы сумен салқындатылатын тік төрт цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталды, ол цилиндрлері көлденең бағытта орналасқан күйде артқы орындық астына бойлық бағытта орнатылды. Porsche EA266 шассиін Porsche 911 машинасының "Typ 1966" деп аталатын ортада орналасқан қозғалтқышпен жабдықталған жаңа нұсқасын жасау үшін негіз ретінде пайдалануды қарастырды. Typ 1966-ны әзірлеу барысында сумен салқындатылатын сегіз цилиндрлі қозғалтқыштың прототипі жасалды. Алайда, Volkswagen EA266 жобасын тоқтатты және Typ 1966-ға қатысты барлық материалдар, соның ішінде сегіз цилиндрлі қозғалтқыштың прототипі де жойылды.

Теңіз кемелерінде пайдалану

Flat eight қозғалтқыштары теңіз қолданысында сирек қолданылады, 1957 жылғы Fageol VIP 88 сыртқы қозғалтқышы өндірістегі қозғалтқыштың сирек мысалы болып табылады. VIP 88 екі Crosley қозғалтқыш блогынан тұрады, олар ортақ коленвалмен біріктірілген. Тағы бір теңіз қозғалтқышы – 1928 жылы салынған және Miss Rioco III жарыс қайығында пайдаланылған Miller 148 теңіз қозғалтқышы. Miller 148 екі жоғарғы валға ие болды және оның жұмыс көлемі .