Кіріспе

Шығыс Азиядағы қосмекенділер түрлері

Hyla japonica, көбінесе жапон ағаш бақасы деп аталады, Жапония, Қытай және Кореяға тән анурандардың бір түрі. H. japonica өте суыққа төзімділігімен ерекшеленеді, кейбір жекелемелер -30°C дейін төмен температурада 120 күнге дейін суыққа төзімділік көрсетеді. H. japonica қазіргі уақытта жойылу қаупіне тап болмайды және IUCN оларды "қауіпсіз" түр ретінде жіктейді. Айта кетерлігі, H. japonica микрогравитацияның H. japonica-ға тигізетін әсерін зерттеу үшін ғарышқа жіберілген. Hyla japonica – Dryophytes japonicus синонимі. Жапон ағаш бақасы ылғалды жерлер, ормандар, өзендер және таулар сияқты әртүрлі ортада өмір сүреді. Олар көбінесе су көздері мен орман жанындағы өсімдіктер арасында кездеседі. Олар жәндіктер мен өрмекшілермен қоректенетін етқоректілер. Олардың орташа жұмыртқа саны шамамен 340–1500 жұмыртқаны құрайды, ал өмір сүру ұзақтығы әдетте алты жылға жетеді. Жапонияда осы бақалардың саны 100 миллионға жуық деп есептеледі, бірақ сану қиындықтарына байланысты дәлдігі шектеулі.

Таксономия

Кейбір мамандар жапон ағаш бақасын ғылыми атауымен – Hyla japonica деп сіңіреді. Екі атаулы атауы Dryophytes japonicus кейде қолданылады. H. suweonensis, H. japonica-ға өте жақын түр. Олардың шақасының орташа ені 12,02±0,36 мм, ал орташа ұзындығы 9,38±0,14 мм құрайды. H. japonica-ның дауыс қалтасы қараңғы түсті болады.

Аномальды бояу

Кейбір H. japonica аномальдық түске боялған. Оңтүстік Кореяда байқалған бақалардың түсі толығымен көк болса, ал басқалары сары, арқаларында жасыл өрнектер байқалды. H. japonica осы күріш алқаптарында сәтті мекендей алады және өсімдік жапырақтары көп жерлерді артық көреді. Мұндай микрогравитация жағдайында бұл бақалар мойындарын кері иеді. Сондай-ақ бұл бақалар кері қарай жүреді, бұл ауру бақалардың мінез-құлқымен сәйкес келеді. Лек – еркектердің ұрғашы бақалармен жұптасу үшін көрініс көрсетіп жиналатын аймағы. Еркектер лектері көбінесе су ресурстары мол жерлерде пайда болады. H. japonica су тобырлы көлдер деп аталатын су қоймаларын жақсы көреді, бұл олардың жеке тұрған қасиеттеріне және қайта толу мүмкіндігінің жоғары болуына байланысты. Batrachochytrium dendrobatidis инфекциясы цитридиомикоз деп аталатын ауруды тудырады. Цитридиомикоз – әлемдегі көптеген қосмекенділер популяциясын құртқан қосмекенділер ауруы. H. japonica цитридиомикозға сезімтал көрінеді, алайда бұл ауру осы түрге айтарлықтай зиян келтірмейді. Цитридиомикоз H. japonica-ның дауысына түрлі жолдармен әсер ететіні байқалды. Инфекцияланған H. japonica-да нотаға шағылысатын импульстар саны мен нотаның ұзақтығы инфекцияланбаған H. japonica-ға қарағанда айтарлықтай жоғары болды. Екі түр де күріш алқаптарында тіршілік етеді және ортақ мекендеу орынды түраралық жұптасудың ықтимал түсіндірмесі болуы мүмкін. L. catesbeianus-тың жыртқыштық әрекеті H. japonica-ның сүйек минералдық тығыздығын едәуір төмендетуі дәлелденді. Аннтоксин – тетродотоксинге сезімтал, кернеуге жабық натрий каналдары сияқты ион каналдарын тежейтін 60 қалдықтан тұратын уытты пептид. Бұл пептидтер ион каналдарына байланысқаннан кейін жан ауыртпасын басатын қасиеттерді көрсеткенімен, бақаның терісін жегеннен кейін жыртқыштарға зиян келтіріп, оларды өлтіруі мүмкін. Мұндай механизм жыртқыштарды бақаларды аулаудан тоқтатады. (MT) рецепторлары. VT, циклдік АМФ-ке байланысқанда, көптеген қосмекенділерде диуретикалық әсерге ие. Инозитол/кальций сигналдау жолы арқылы әрекет ететін MT көптеген қосмекенділерде диуретикалық әсер тудырады. Ранавирус жануарлардың тікелей жанасуы арқылы жұғады және оның симптомдарына іш қуысының ісінуі, теріде қан кету, сондай-ақ бауыр, бүйрек және көкбауырдың зақымдануы жатады.

Адамға қолдану

H. japonica аталықтары өз шақыруларын бір-бірінен уақыт бойынша бөліп шығарады, осылайша ешбір аталық басқа аталықпен бір уақытта шақырмайды. Мұндай бөліп шығару аналықтарға әр аталықтың даусының бәрін естіп үйренуге мүмкіндік береді. Егер бірнеше H. japonica аталықтары бір уақытта шақырса, аналық әр аталықтың қай жерден шақырғанын анықтай алмайды. Бұл жұптасуды қиындатады, себебі аналыққа жұптасу үшін аталықты табу қажет. H. japonica аталықтары орталық басқару немесе байланыс жоқ болған жағдайда да өз шақыруларын өте оңай десинхронизациялай алады. Адамдар H. japonica аталықтарының орталық басқару немесе байланыссыз үйлесімді әрекет ету қабілетін зерттеді. Адамдар H. japonica бойынша жасалған байқауларды сымсыз байланыс желілерін жобалау үшін пайдаланды, бұл орталық байланыс орталығы болмаған жағдайларда тиімділікті арттыруға көмектеседі. Осы ғылым мен даму саласы "топтық интеллект" деп аталады және қазіргі уақытта одан әрі зерттеулер жүргізілуде.