Кіріспе

Диатризоат, амидотризоат, гастрографин деп те аталатын химиялық қосылыс рентгендік суреттеу кезінде қолданылатын контраст құралы болып табылады. Ол ауыз арқылы, тамырға, көк безге, мұрын- асқазан түтігі арқылы немесе түбектен беріледі. Қалыпты түрде жиі кездесетін жанама әсерлерге құсу, диарея және тері қызаруы жатады. Басқа да жанама әсерлерге қышу, бүйрек аурулары, қан қысымының төмендеуі және аллергиялық реакциялар жатады. Диатризоат 1954 жылы АҚШ-та медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілген.

Медициналық қолданыстар

Диатризой қышқылы ас қорыту жолдарының жоғары бөлігі мен жұқа ішек сериясы сияқты ас қорыту жолдарының медициналық бейнелеуіне барий сульфатына балама ретінде қолданылуы мүмкін. Барийге аллергиясы бар немесе барийдің іш қуысына ағып кетуі мүмкін жағдайларда қолдануға ұсынылады. Ол асқазанды / ішек қабығын бариймен бірге қаптамайды, сондықтан оны осы мақсатта жиі қолданбайды. Сондай- ақ Ascaris lumbricoides (roundworms) ауруын емдеу үшін қолданылады. Диатризоат Ascaris-ті өлтірмеуі мүмкін, бірақ оның орнына ол асқазанды қуаттандырады, сондықтан әсер еткен Ascaris-тің салдарынан болатын ішек бұзылуын жеңілдетуі мүмкін. Диатризоат ішек перфорациясы, меконийлік илеус күдікті жағдайларда және ішек просветасының байланысын анықтау үшін қолданылады. Ол трахеоэзофагеялық фистуланы зерттеу үшін қолданылмайды, өйткені ол тыныс алу жүйесіне сіңірілген кезде өкпелік едемді тудырады. Диатризоат ішектерге су құйып, жабысқақ меконийді шығарады. Диатризоат ішектен аздап сіңіріледі және несеп қуысына шығарылады. Жоғары осмолярлылығы арқасында ол қоршаған тіндерден суды ішектерге тарта алады, осылайша нәрестелер сияқты плазма көлемі аз адамдарда сусыздануға әкеледі. Қосымша заттар мен дәмдеуіш заттардың әсерінен Гастрографин түрінде жасалған диатризоатты ішекті қолдануға болмайды, бірақ басқа диатризоат түрлерін ішекті қолдануға болады. Бұл затты сақтау кезінде күн сәулесінен аулақ ұстаған жөн.

Әкімшілік

Диатризой қышқылы негізінен, қызығушылық туғызатын құрылымның (құрылымдардың) бейнесі үшін ең қолайлы және тиімді жолмен (мысалы, оны бөлетін қан тамырлары мен бүйректің (бұлшықеттің) ішке сіңіруі үшін; ауыз арқылы немесе тіек арқылы асқазан- ішек жолы үшін клизма ретінде) беріледі. Ол ауызша немесе клизма арқылы беріледі, бұл асқазан- ішек жолдарын бейнелеу үшін қолданылады. Ол Фоли катетері арқылы семіздік жолдарын суретке түсіру үшін беріледі.

Қарсы көрсетілімдер

Иодқа сезімталдықтың болуы диатризоатты қолданудың қарсы көрсетілімі емес, бірақ ол препаратты қолдануда сақ болуды ұсынады. Бұл жағдайда профилактикалық мақсатта оралды немесе ішекті кортикостероидтар режімін қолдануға болады немесе барий сульфаты сияқты балама артық болуы мүмкін. Гастрографинді метформин сияқты сүт қышқылдық ацидозын тудыратын кейбір дәрілермен бірге қолдануға қарсы көрсетіледі. Бір мезгілде қолдану бүйрек жетіспеушілігі мен сүт қышқылдық ацидозға әкелуі мүмкін, ал өзара әрекеттесуді болдырмау үшін дәрігерге препараттарды бірнеше күн арақашықтықта қолдану қажет болуы мүмкін. Гастрографин гипертоникалық ерітінді болып табылады, сондықтан аспирация қаупі бар пациенттерде жоғарғы асқазан- ішек жолдарын бейнелеу зерттеулерінде одан аулақ болу керек, өйткені ол трахеобронхиалды ағашта кездейсоқ енгізілген жағдайда тез өкпелік едемге әкеледі. Урографты миелография, вентрикулография немесе цистернография үшін қолдануға болмайды, өйткені бұл зерттеулерде нейротоксикалық симптомдар пайда болуы мүмкін.

Химия

Диатризоат жоғары осмолятивті контраст құралы болып саналады. Оның осмолятивтілігі шамамен 1500 мОсм/кг (50% ерітінді) -ден 2000 мОсм/кг-ге дейін (76% ерітінді) аралығында.

Брендтер

Жасалған өнімдердің брендтері: Hypaque, Gastrografin, MD Gastroview, Iothalmate және Urografin. Урографин - натрий және меглумин тұздарының комбинациясы.