Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Организмнен уытты заттарды шығару
Removal of toxic substances from an organism
Детоксикация немесе детоксикация (қысқаша детокс) – тірі организмнен, оның ішінде адам денесінен, физиологиялық немесе медициналық жолмен уытты заттарды шығару процесі, оны негізінен бауыр жүзеге асырады. Бұған қоса, бұл ұзақ мерзім бойы тәуелділік тудыратын заттарды қолданғаннан кейін организмнің қалыпты жағдайға (гомеостазға) оралу кезеңін де білдіруі мүмкін. Медицинада детоксикация уытты заттарды жұтудан тазарту, антидоттарды қолдану, сондай-ақ диализ және (кейбір жағдайларда) шеляциялық терапия сияқты әдістер арқылы жүзеге асырылады. Көптеген балама медицина өкілдері детоксикациялық диеталар сияқты детоксикацияның түрлі тәсілдерін ұсынады. Ұлыбританиядағы Sense about Science қайырымдылық қоры мұндай диеталық "детокс" туралы көптеген мәлімдемелердің ғылыми дәлелдемесіз екенін анықтады. Бауыр мен бүйрек табиғи түрде уыттарды тазартуға қабілетті, сондай-ақ жасуша ішіндегі (мысалы, митохондрияның ішкі мембранасы немесе жасушалардың эндоплазмалық торшасында) CYP ферменттері сияқты ақуыздар да осы процеске қатысады. Бүйрек жеткіліксіздігі жағдайында бүйректің қызметі диализ арқылы толықтырылады, ал бүйрек және бауыр трансплантациясы тиісінше бүйрек және бауыр жеткіліксіздігіне шалдыққандарға қолданылады.
Detoxification or detoxication (detox for short) is the physiological or medicinal removal of toxic substances from a living organism, including the human body, which is mainly carried out by the liver. Additionally, it can refer to the period of drug withdrawal during which an organism returns to homeostasis after long term use of an addictive substance. In medicine, detoxification can be achieved by decontamination of poison ingestion and the use of antidotes as well as techniques such as dialysis and (in a limited number of cases) chelation therapy. Many alternative medicine practitioners promote various types of detoxification such as detoxification diets. Sense about Science, a UK based charitable trust, determined that most such dietary "detox" claims lack any supporting evidence. The liver and kidney are naturally capable of detox, as are intracellular (specifically, inner membrane of mitochondria or in the endoplasmic reticulum of cells) proteins such as CYP enzymes. In cases of kidney failure, the action of the kidneys is mimicked by dialysis; kidney and liver transplants are also used for kidney and liver failure, respectively.
Алкогольді детоксикация
Алкогольдік детоксикация – бұл ұзақ мерзім бойы алкогольге тәуелді болған адамның денесіне алкогольдің үнемі болуына бейімделгеннен кейін оны қалыпқа келтіру процесі. Ауыр алкогольдік тәуелділік ГАМК нейротрансмиттер рецепторларының төмендеуіне әкеледі. Медициналық бақылаусыз ұзақ мерзімді алкогольдік тәуелділіктен кенеттен бас тарту қауіпті денсаулық проблемаларына және тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Алкогольдік детоксикация алкоголизмді емдеу емес. Детоксикациядан кейін алкогольді пайдалануға себеп болған түбірлік тәуелділікті жою үшін қосымша емдеулер қабылдануы керек.
Alcohol detoxification is a process by which a heavy drinker's system is brought back to normal after being habituated to having alcohol in the body continuously for an extended period of substance abuse. Serious alcohol addiction results in a downregulation of GABA neurotransmitter receptors. Precipitous withdrawal from long term alcohol addiction without medical management can cause severe health problems and can be fatal. Alcohol detox is not a treatment for alcoholism. After detoxification, other treatments must be undertaken to deal with the underlying addiction that caused alcohol use.
Есірткіден тазарту
Дәрігерлер есірткіні тазартуды қолданады, бұл қабылдауды тоқтату симптомдарын азайтуға немесе жеңілдетуге және тәуелді адамның есірткісіз өмірге бейімделуіне көмектеседі. Есірткіні тазартудың мақсаты – тәуелділікті емдеу емес, ол ұзақ мерзімді емдеудің бастапқы қадамы болып табылады. Тазарту дәрі-дәрмексіз немесе емдеудің бір бөлігі ретінде дәрілерді қолдану арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Есірткіні тазарту және емдеу көбінесе бірнеше айға созылатын, медициналық орталық емес, тұрақты ем қабылдау орталығындағы қоғамдық бағдарламада жүзеге асырылады. Есірткіні тазарту емделу орнына байланысты өзгеше болуы мүмкін, бірақ көптеген тазарту орталықтары алкоголь мен басқа да есірткілерден бас тартудың физикалық симптомдарын болдырмау үшін емдеу ұсынады. Көпшілігі тазарту кезінде кеңес беру және терапияны да қосып, қабылдауды тоқтатудың салдарымен күресуге көмектеседі.
Clinicians use drug detoxification to reduce or relieve withdrawal symptoms while helping an addicted person adjust to living without drug use. Drug detoxification does not aim to treat addiction but rather represents an early step within long term treatment. Detoxification may be achieved drug free or may use medications as an aspect of treatment. Often drug detoxification and treatment will occur in a community program that lasts several months and takes place in a residential setting rather than in a medical center. Drug detoxification varies depending on the location of treatment, but most detox centers provide treatment to avoid the symptoms of physical withdrawal from alcohol and from other drugs. Most also incorporate counseling and therapy during detox to help with the consequences of withdrawal.
Метаболистік детоксикация
Жануардың метаболизмі зиянды заттарды өндіруі мүмкін, содан кейін оларды тотығу-тотықсыздану (редокс) реакциялары, конъюгация және жасушалар мен тіндерден молекулаларды шығару арқылы аз зиянды етеді. Бұл ксенобиотикалық метаболизм деп аталады. Детоксикациялық метаболизмде маңызды ферменттерге цитохром P450 оксидазалары, UDP глюкуронозилтрансферазалары және глутатион S трансферазалары жатады. Бұл процестер әсіресе дәрілік заттар метаболизмі аясында жақсы зерттелген, себебі олар организмдегі дәрілік заттардың фармакокинетикасына әсер етеді.
An animal's metabolism can produce harmful substances which it can then make less toxic through reduction, oxidation (collectively known as redox reactions), conjugation and excretion of molecules from cells or tissues. This is called xenobiotic metabolism. Enzymes that are important in detoxification metabolism include cytochrome P450 oxidases, UDP glucuronosyltransferases, and glutathione S transferases. These processes are particularly well studied as part of drug metabolism, as they influence the pharmacokinetics of a drug in the body.
Альтернативтік медицина
Кейбір балама медицина тәсілдері денеден шөптік, электрлік, электромагниттік немесе басқа да емдеулер арқылы деп саналатын "улы заттарды" шығаруға тырысады. Бұл улы заттар симптомдармен байланысты болмауы мүмкін, ал емдеулердің ғылыми негізі жоқ, сондықтан мұндай техникалардың тиімділігі күмәнді. Мұндай жағдайларда зиянды заттардың жиналуына дәлелдер аз.
Certain approaches in alternative medicine claim to remove alleged "toxins" from the body through herbal, electrical, electromagnetic or other treatments. These toxins may not be linked to symptoms and treatments have no scientific evidence, making the validity of such techniques questionable. There is little evidence for toxic accumulation in these cases,