Кіріспе

M2 бастапқыда артиллериялық трактор ретінде қолдануға жоспарланған, бірақ барлау бөлімдерінде де пайдаланылды. International Harvester Company компаниясы M5 жартылай тізбекті машинасының түрі M9 жартылай тізбекті машинасын жасады, олардың мақсаты бір болатын. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста, көбінесе АҚШ-та, бірақ сондай-ақ оның одақтастары тарапынан да кеңінен қолданылды. Никарагуа революциясында бірнеше ескі үлгідегі машиналар қолданылды.

Тарих

Жартылай жолды көлік құралының тұжырымдамасын АҚШ армиясының қару-жарақ департаменті Citroën Kégresse көліктерін пайдалана отырып бағалады. АҚШ армиясының кавалерия бөлімшесі дөңгелекті бронескаут машиналарының ылғалды жерде қиындыққа тап болғанын анықтады, себебі олардың жерге тиетін қысымы жоғары болды. 1938 жылы White Motor Company компаниясы T9 жартылай жолды жүк көлігінен Timken артқы боги жиынтығын алып, оны M3 скаут машинасына қосты, соның нәтижесінде T7 жартылай жолды машинасы жасалды. Бұл көлік жеткілікті қуатқа ие болмады. 1939 жылы АҚШ армиясының артиллерия бөлімдерінен артиллерия тракторы ретінде қолданылатын күшті қозғалтқышқа ие көлікке қосымша талап түскенде, жаңартылған қозғалтқышпен жабдықталған көлік құралы жасалды, ол жартылай жолды скаут машинасы T14 деп аталды. 1940 жылға қарай көлік M2 жартылай жолды машинасы ретінде стандартталды. M2 конструкциясы механикаландырылған жаяу әскерде пайдалануға болатындығы анықталды, бұл үлкен корпусты M3 жартылай жолды машинасының пайда болуына әкелді. M2 және M3 машиналары 1940 жылдың соңында өндіріске тапсырылды, ал M2 келісімшарттары Autocar, White және Diamond T компанияларына берілді. Армия алғашқы көліктерді 1941 жылы алды. M2 бронеартиллерия бөлімдеріне 105 мм гаубицаның негізгі қозғалтқышы және оқ-дәрі тасымалдаушысы ретінде, ал бронеатқыштар бөлімдеріне пулемет отрядтарын тасымалдау үшін берілді. Бұл көлік сондай-ақ бронетанктік барлау бөлімдеріне, арнайы техникалар пайда болғанға дейін уақытша шешім ретінде де берілді. 1942 және 1943 жылдар аралығында M2 және M3 машиналары қозғалтқыш, күш беру жүйесі және жүк қоймасы, сондай-ақ басқа да жаңартуларға бірқатар өзгерістер енгізді. White компаниясының M2 және оның туындыларының жалпы өндірісі шамамен 13 500 дананы құрады. Одақтас елдерге жалға беру келісімінің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін International Harvester Company компаниясы М9 машинасының 3 500 данасын өндірді. M9 IH өндірген M5 машинасымен бірдей болды, бірақ ішкі жүк қоймасы басқаша болды және IH механикалық компоненттерін пайдаланудан басқа, M9 M2-ден ұзын болды.

Қолдану

Бірінші M2 1941 жылы қолданысқа түсті, оны АҚШ армиясы Филиппинде, Солтүстік Африкада және Еуропада, ал теңіз жаяу әскері Тынық мұхиты аймағында пайдаланды. Кеңес Одағына шамамен 800 M2 және M9 жартылай тізбекті машина жіберілді. Бастапқыда Lend-Lease бағдарламасы бойынша жіберілген көптеген машиналар АҚШ-тың басқа одақтастарына, негізінен Оңтүстік Америкаға берілді. Бұл машиналар көбінесе қызмет ету мерзімін ұзартуға арналған бірнеше жаңартуларға ие болды. Никарагуа Ұлттық гвардиясы 1942 жылы 10 M2 алды, олар 1978-79 жылдардағы Никарагуа революциясы кезінде қарқынды шайқастарға қатысты. Аргентина армиясы 2006 жылы соңғы жаңартылған M9 машинасын пайдаланудан шығарып, Боливияға табыс етті. 1947 жылы финляндиялық ауыр техника өндірушісі Vanajan Autotehdas Франция мен Германиядағы Батыс Одақтастарының артық қорларынан 425 M2 жартылай тізбекті машина сатып алды. Машиналар броньсыз жеткізілді. 359 данасы далалық және орманды тазарту машиналарына айналдырылды, кейбіреулері бөлшектерге тартылды, ал 60 данасы стандартты артқы осьтермен жабдықталды және 4x4 немесе 4x2 жүк машиналарына түрлендірілді. Олар Vanaja VaWh деп белгіленді. Соңғы машиналар 1952 жылы сатылды.