Дэниел Бёрджесс: Англиялық пресвитериан пастырының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Дэниел Берджесс (1645-1713) – ағылшын пресвитериан пасторы.

Өмір

Оның әкесі Дэниел Берджесс болды. Ол Стайнс және Уилтширдегі Саттон Магнаның пастырлық қызметтерін атқарғаннан кейін, графтықтың жоғары шерифі болған ағасы Исаак Берджесс арқылы Уилтширдегі Коллингборн-Дюсис ректоры болып тағайындалды. 1662 жылы ол ректорлық қызметтен қуылды және Уоттс пен Алибоун есімдерін айтқан Екклесиаст кітабының 12-тарауы, 1-аяттағы уағыздың авторы болған болуы мүмкін. 1654 жылы Берджесс Вестминстер мектебінде Ричард Бусбидің жетекшілігінде білім алды және 1660 жылы Оксфордтағы Магдален колледжінің қарапайым мүшесі болды. Ол жақсы оқыды, бірақ бітірген жоқ, дінге бейімделуден бас тартты. Оксфордта діни сан алғаны туралы мәлімдеме растауды қажет етеді; ол диакондық сан алған болуы мүмкін, бірақ көбінесе тек пресвитерияның лицензиясын алған болуы ықтимал. Университетті қалдырғаннан кейін, ол Уилтширдегі Фойлдың үй шаруашылығына, содан кейін Тедворттың Смитінің үй шаруашылығына қызмет етті. 1667 жылы Роджер Бойль, Орреридің 1-графы, Мюнстердің лорд-президенті, оны Ирландияға алып барды, онда ол жеті жыл болды. Ол Лорд Оррери құрған Чарльвилль мектебінің директоры болды (Корк округі), және оның шәкірттері ирланд аристократиясы мен әдемі әйелдерінен болды. Кейін ол Дублин маңындағы Леди Мервиннің капелланы болды. Ол Дублин пресвитериясымен діни қызметке бекітілді. Дублинде ол үйленді. 1674 жылы әкесінің денсаулығы нашарлағандықтан ол Марлбороға көшті, онда ол уағыз айтты және аймақта қызмет етті, содан кейін Марлборо түрмесіне қамалды. Ол 1685 жылы (40 жасында) Лондонға келді және Ковент-Гардендегі Бриджес-стриттегі жалға алынған ғимаратта үлкен қауымға қызмет етті. Оның ықпалды достары болды; Уорвик графесі оны немересі, болашақ Лорд Болингброк үшін тәрбиеші етіп таңдады; 1688 жылдың шілдесінде Ротерэм, жаңа казна барондарының бірі, оны Оксфорд айналымындағы капелланы етіп алды, ал 1695 жылы ол Ренела графесі үшін жерлеу уағызын оқыды. 1695 жылы оның қауымы Дрюри-Лейндегі Рассел Кортқа көшті, ал 1705 жылы оған Линкольн Инн-Филдс, Кэри-стриттегі Нью Кортта ғимарат салынды. Ол толығымен төленбеген кезде, қауымында дау туды, нәтижесінде оның қызметінен үлкен бөлігі шығып кетті. 1710 жылдың 1 наурызында Генри Сачевереллдің бүлікшілері Берджесстің жиналыс үйін қиратты және оның мінбері мен басқа да жиһаздарын өртеді. Үкімет бүлікшілерді ұстағандарға 100 фунт стерлинг сыйақы ұсынды және ғимаратты жөндеді. Берджесс уағыз айту шебері ретінде танымал болды, ал оның құлшынысы Лондон қаласында жаңалық болды. Ол уағыздаушылардың құрметке ие болуын қадірлі қасиет деп санаған кезде, ол жан-жақтылық пен өмірлік өрнектің жарқын мысалы болды. Джонатан Свифт оның қабілетін мойындайды, бірақ оны "ұйсыздандыру және әдепсіздікпен" араластырғаны үшін әділетсіз айыптайды. Том Браун, өзінің үндісін Рассел Кортына алып барады, ол негізінен қауыммен айналысады, бірақ оның Берджесстің "кішкентай зеңбіректей" жеткізу тәсілі туралы ескертуі оның композициялық стилімен үйлеседі. Ол эпиграммаларға толы, қысқа, ерекше, анық және ешқашан мағынасыз немесе жалықтырмайды. Колфилд Берджесс пен оның қауымының қызықты заманауи суретін қайта жасайды. Оның уағыз айту шеберлігі туралы аңыздың ең жақсысы - оның еврейлерді израильдіктер деп атағандығы, өйткені Құдай өз халқының Якобиттер деп аталуын қаламаған. Оның "Ақымақ әңгімелер мен әзіл-қалжыңдар сипатталған және айыпталған" ақылға қонымды баяндамасы, оның өзінің тәжірибесі мен беделіне байланысты маңызды. Қысқаша айтқанда, ол "ешқандай әзіл заңды емес, егер ол емдік болмаса және асыл ойлар үшін рухты жаңартуға көмектеспесе" деп мәлімдейді. Теологияда ол кальвинистік көзқарас ұстанды. Берджесстің соңғы жылдары оның қауымынан кеткендер мен аурулармен қиын болды. "Егер мен бос отыруым керек болса, жер астында бос отыруымды жер үстінде бос отырудан артық көремін" деді ол. Ол 1713 жылдың 26 қаңтарында қайтыс болды және 31 қаңтарда Санкт-Клемент-Дэнс шіркеуіне жерленді. Мэтью Генри оның жерлеу уағызын оқыды.

His father was Daniel Burgess, who, after holding the livings of Staines and of Sutton Magna, Wiltshire, was appointed rector of Collingbourn Ducis, Wiltshire, through the influence of his brother Isaac Burgess, High Sheriff of the county. He was ejected from the rectory in 1662, and was probably the author of the sermon on Eccl. xii. 1, mentioned by Watts and Allibone. Burgess was placed under Richard Busby at Westminster School in 1654, and entered commoner of Magdalen Hall, Oxford, in 1660. He studied hard, but did not graduate, declining to conform. The statement that he took orders at Oxford needs confirmation; deacon's orders he may have had, but more probably only the license of a presbytery. Leaving the university, he acted as domestic chaplain to Foyl of Chute, Wiltshire, and afterwards to Smith of Tedworth. In 1667, Roger Boyle, 1st Earl of Orrery, lord president of Munster, took him to Ireland, where he remained seven years. He was headmaster of the school founded by Lord Orrery at Charleville, co. Cork, and had pupils from the Irish nobility and gentry. He afterwards acted as chaplain to Lady Mervin, near Dublin. He was ordained by the Dublin presbytery. At Dublin he married. In 1674, his father's state of health took him to Marlborough; he preached there and in the neighbourhood, and was sent to Marlborough gaol. He came to London in his fortieth year (1685), and ministered to a large congregation at a hired meeting place in Brydges Street, Covent Garden. He had influential friends; the Countess of Warwick chose him as tutor for her grandson, the future Lord Bolingbroke; in July 1688 Rotheram, one of the new barons of exchequer, took him as his chaplain on the Oxford circuit, and in 1695 he preached the funeral sermon for the Countess of Ranelagh. His congregation moved in 1695 to a meeting house in Russell Court, Drury Lane, and in 1705 a meeting house was built for him in New Court, Carey Street, Lincoln's Inn Fields. Before it was paid for, differences arose in his congregation, ending in a large secession from his ministry. On 1 March 1710 the Henry Sacheverell mob gutted Burgess's meeting house, and made a bonfire of its pulpit and other fittings. The government offered a reward of £100 for the apprehension of the rioters, and repaired the building. Burgess's fame as a preacher was great, and his exuberant animation was something new in the London pulpit. He was a conspicuous example of pith and vivacity at a time when a dry dignity was beginning to be exacted of preachers as a virtue. Jonathan Swift, who admits his ability, unjustly taxes him with mixing unction with ‘incoherence and ribaldry'. Tom Brown, who takes his Indian to Russell Court, deals chiefly with the congregation, but his hint of Burgess's ‘pop gun way of delivery’ is in harmony with his style of composition. It is full of epigram, terse, quaint, clear, and never meaningless or dull. Caulfield reproduces a curious contemporary print of Burgess and his congregation. Among current stories of his pulpit wit, the best is that which makes him say that the Jews were called Israelites because God did not choose that his people should be called Jacobites. His very sensible discourse on ‘Foolish Talking and Jesting described and condemned', is of moment in view of his own practice and repute. Briefly, he contends that ‘no jesting is lawful but what is medicinal, and restorative of spirits for nobler thoughts’. In theology, he was Calvinistical. Burgess's last years were damped by the defection from his flock and by sickness. ‘If I must be idle,’ he said, ‘I had rather be idle under ground than idle above ground.' He died on 26 January 1713, and was buried on 31 January, in the church of St Clement Danes. Matthew Henry preached his funeral sermon.

Шығармалары

Берджесс басылымдарынан Бог және Беннетт Генриден кейін, ол Ирландияда басып шығарған «Солилоквиялар» деген сөзбен басталып, латын тілінде «Appellatio ad Fratres exteros» деп аяқталатын, отыз екі қақпасыз толық емес тізімді береді. Оның еңбектерінің арасында: «Күнәға шақыру», 1689, 8vo (Барон Ротерэмнің өтініші бойынша сотталған қылмыскерлерге арналған). «Англиялық протестанттарға уақтылы сөздер», 1690, 4to. «Құдайға ұнамды адамның мінез-қалпы», 1691, 8vo. «Құдайға қайта оралуды құтқару үшін он сегіз нұсқау», 1691, 8vo. «Өлім мен тыныштық, қайта тірілу және қасиеттілердің жарқын үлесі» (Дан. XII. 13), 1692, 12mo. «Жақсы адамдардың денесінің өлімі мен қайта тірілу туралы әңгіме», 1692, 8vo. «Діннің бекіту жұмысы», 1693, 8vo. «Байлыққа жетудің сенімді жолы… салықтар көтеріліп, сауда төмендеген кезде», 1693, 8vo. «Құдай сөзін тыңдау ережелері» және т.б., 2-ші басылым, 1693, 8vo. «Киелі одақ және киелі талас» және т.б., 1695, 8vo. «Қасиетті дұғаның ережелері мен себептері», 1696, 8vo. «Causa Dei; немесе Байларға кеңес», 1697, 8vo. «Алтын шамшаралар» (Экз. XXXVII. 23), 1697, 12mo.

Отбасы

Оның ұлы Дэниел Берджесс (1747 жылы қайтыс болды) Уэльс ханшайымы Каролина Ансбаханың хатшысы болды және 1723 жылы диссидент пасторларына мемлекеттік жәрдем ретінде жарты жыл сайын 500 теңгелік "regium donum" алды.