Кіріспе

Азад-Касмир саясаткері Үндістан саясаткері және мемлекет қайраткері (1892-1942) Хан Бахадур Майор Сэр Сикандар Хаят Хан, (5 маусым 1892 26 желтоқсан 1942), сонымен қатар Сикандар Хаят Хан немесе Сикандар Хаят Хан деп жазылған, Пәнжабтан шыққан үнді саясаткері және мемлекет қайраткері.

Ерте өмір

Сикандар Хаят Хан Пунджабтың Мултан қаласында Пунджаб Джат отбасында дүниеге келген. Ол Ориентал колледжінің Әлигархтағы орта мектебінде, кейіннен Әлигарх мұсылман университетінде білім алды. Ол Ұлыбританиядағы Лондон корольдік колледжінде медицина оқыды, бірақ оны 1915 жылы үйіне шақырды. Кейін ол 2/67-ші пәнжәбилер (кейін 1/2 пәнжәби полкі) құрамында корольдік комиссияны алған алғашқы үнді офицерлерінің бірі болды. Ұлы соғыста және кейін үшінші Ауған соғысында атқарған еңбегі үшін ол Британ империясы орденінің әскери бөлім мүшесі (MBE, Mil.) Британдық Үндістан үкіметі. 1920 жылдан кейін Хан өзінің талантын бизнеске бұрып, өзінің қаржылық қабілеті мен басқарушылық қабілеті арқасында көп ұзамай бірнеше компанияның директоры немесе басқарушы директоры болды, соның ішінде Вах шай қорығы, Амритар Касур теміржол компаниясы, Солтүстік Үндістанның халық банкі, Сиалкотт Нарувал темір жолы, АСК Вах Портленд цемент компаниясы, Вах тас және әк компаниясы, Оуэн Робертс, Пәнжаб қант корпорациясы, Уолтер Локк & Co, Лахор электр энергиясын жеткізу компаниясы және басқалары. 1936 жылы Пәнжабта партия басшылығын қабылдауға оралғанға дейін.

Кейінгі өмірі мен мансабы

1921 жылы Хан Пәнжаб заң шығарушы кеңесіне сайланды және оның тиімді саяси рөлі енді басталды, өйткені ол Пәнжабтың барлық саяси партиясы болып табылатын Пәнжабтың негізгі көшбасшыларының бірі болды. 1933 жылы Жаңа жыл құрметіне Британ империясы орденінің азаматтық бөлімнің (KBE) кавалер-командующийы болып тағайындалды. Ол өз кезегінде Сер Фазли Хусейннен Унионист партиясының басшылығын қабылдады. Хан өзінің партиясын 1937 жылғы сайлауда жеңіске жеткізді, ол 1935 жылғы Үндістан Үкіметі актісі бойынша өткізілді, содан кейін Пәнжабты премьер-министр ретінде сикх Акали Далымен және Үндістан ұлттық конгрессімен бірлесіп басқарды. Хан одақтас премьер болған кезде, ол парламенттік хатшылықты Ғазанфар Әли Ханға ұсынды, ол құрамада одақтас партияның мықты қолдаушысы болды. Бұл үкімет пенджабтық заминдар немесе аграрлық қауымның игілігі үшін көптеген реформалар жүргізді. 1930 жылдардың соңында Үндістанның шаруалары ауыл шаруашылығы бағасының құлдырауы мен экономикалық қиындықтарға тап болғанда, Хан Пәнжабтағы олардың қиындықтарын жеңілдету үшін қосымша шаралар қабылдады. Бенгалияның премьер-министрі А.К. Фазлул Хук те осындай қадамдарды жасады. және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтас мемлекеттерді қолдады. Хан Үндістанның тәуелсіздігі мен Пәнжабтың бірлігі үшін ағылшындармен саяси бірлесіп жұмыс істеуге сенді. 1937 жылы жалпы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін көпшілік мұсылман парламенттік әріптестерінің ішкі қысымына тап болған және Пунджабтың тұрақсыз және көп бөлінген саяси ортасында тең салмақты, әділ ұстаным ұстану қажеттігін түсінген Хан Мұхаммед Әли Джиннаның басшылығымен мұсылман элементтерімен келіссөз жүргізуге шешім қабылдады. Хан мен Джинна 1937 жылы қазанда Лакхнауда Джинна Сикандар келісімін жасады. Келісім аясында Хан "Пенджабтағы Юнионист партиясының барлық мұсылман мүшелеріне Лигаға қосылуға кеңес беретінін" жариялады. Кейіннен ол 1940 жылдың наурызында Лахор резолюциясының бас қолдаушыларының бірі және сәулетшілерінің бірі болды. Ол үлкен Үндістан конфедерациясындағы автономиялық немесе жартылай тәуелсіз мұсылман көпшілігі аймағын шақырды. Алайда Сикандар Хаят Хан Үндістанның бөлінуіне қарсы шығып, "Лахор резолюциясына" "Пакистан резолюциясы" деп атауды айыптайды. Хан үшін "бөліну Пәнжаб пен Юнионисттік партияны бұзуды білдірді және ол мұны қабылдауға дайын емес еді". 1940 жылдан бері хаксарлар үнемі қиындық туғызды; ол Мұсылман лигасында Мәлік Баркат Әли және басқалармен қиындық көреді; және заң шығарушы ассамблеяда Бхаи Пармананд пен ұстаз Тара Сингх оның Пәкістан мен Пәнжаби бірлігі туралы үнемі тұрақсыз ұстанымына күмән келтірді. Хан мұрасы 1944 жылы Мәлік Хизар Хайаттың Лиганың талаптарын орындаудан бас тартқан кезде сынға ұшырады, бұл Жиннаны 1937 жылғы Сикандар Жинна келісімін жоюға итермеледі. Мүмкін емес "саяси мозаиканы" біріктіруге тырысу Ханның денсаулығына қатты әсер етті, мүмкін оның ерте өліміне әкелді. Хан қайтыс болғаннан екі күн өткен соң Лилитгоу вице-королі сэр Лео Америге жазған хатында вице-король Ханның ұзақ жеке бағасын берді: Хан 1942 жылдың 25-26 желтоқсаны аралығында түнде үйінде кенеттен жүрек қатқынынан қайтыс болды. Сыр Сикандар Хаяттың немересі, Сардар Шәүқат Хаят ханның үлкен ұлы Сардар Сикандар Хаят конституциялық саясатқа белсенді түрде қатысып, екі рет Фәтхжанг (Аток) депутаты болып, провинциялық министр қызметін атқарды.