Кіріспе
Математикада тікелей кескін функторы - бұл бушақ теориясындағы конструкция, ол жалпы секцияларды функторын салыстырмалы жағдайға жалпылайды. Топология мен алгебралық геометрияда оның негізгі маңызы бар. Топологиялық кеңістікте X және жалғау картада f: X → Y анықтаған F бумасын ескере отырып, біз Y-де fF жаңа бумасын анықтауға болады, оны тікелей бейне бумасы немесе F-тің f бойымен алға жылжыту бумасы деп атайды, сондықтан fF-тің жаһандық бөліктері F-тің жаһандық бөліктерімен беріледі. Бұл тапсырма f функторын X-тегі бумалар санатынан Y-дегі бумалар санатына береді, ол тікелей бейне функторы деп аталады. Бұған ұқсас конструкциялар көптеген басқа алгебралық және геометриялық контексттерде, соның ішінде схемадағы квази-когерентті қаптамалар мен эталь қаптамалар бар.
Мысал
Егер Y нүкте болса, және f: X → Y бірегей үздіксіз карта болса, онда Sh(Y) - абельдік топтардың Ab санаты, ал тікелей бейне функторы f: Sh(X) → Ab - жаһандық қималар функторына тең.
Нұсқалар
Егер Абельдік топтардың топтары орнына жиынтық топтарымен жұмыс жасалса, онда бірдей анықтама қолданылады. Сол сияқты, егер f: (X, OX) → (Y, OY) - сақиналы кеңістіктердің морфизмі болса, біз тікелей бейне функторы f: Sh(X, OX) → Sh(Y, OY) -ды OX модульдерінің қаптамалар санатынан OY модульдерінің қаптамалар санатына аламыз. Сонымен қатар, егер f қазір квази-компактты және квази-бөлектелген схемалардың морфизмі болса, онда f квази-когерентті болу қасиетін сақтайды, сондықтан біз квази-когерентті қаптардың санаттары арасындағы тікелей бейне функторын аламыз. Бұған ұқсас анықтама этальдік бау сияқты топоидағы бауларға да қолданылады. Онда f-1 ((U) жоғарыдағы суреттің орнына U және X үстіне Y-дің талшықты көбейтіндісі қолданылады.