Кіріспе

Khewra Salt Mine, Khewra Salt Mine (Punjabi, ), сонымен қатар Mayo Salt Mine деп аталады, бұл Пунджаб штатының Кhewra қаласында орналасқан әлемдегі екінші ірі тұз шахтасы. Кен орны Пунджабтың Инд жазығынан басталатын Потохар жазығының тұздық жотасында орналасқан. Негізгі туннельді жер деңгейінде 1872 жылы британдықтар тұсында кен инженері Х. Тәуелсіздік алғаннан кейін, 1956 жылға дейін кен орындарын BMR иеленді, ал кейін PIDC 1965 жылға дейін кен орындарына ие болды. 1965 жылы Үндістан мен Пәкістан соғысынан кейін WPIDC тұз шахталарын басқаруды өз қолына алды, ал 1974 жылы Пәкістан минералды даму корпорациясы шахтаны өз қолына алды, ол әлі күнге дейін елдегі тұздың ең үлкен көзі болып табылады, жылына 350 000 тоннадан астам 99% таза галит өндіреді. Палиноморфтар (органикалық микроқорылыстар) тұздықтар қатаңының жасы мен Кхьюра тұз кенішінде ашылған тұз қабаттары туралы тұжырымдар жасауға пайдаланылды. Мысалы, 1930 және 1940 жылдары Үндістанның геологиялық зерттеулер ұйымында жұмыс істеген кезде, Бирбал Сахни кен орнында ангиоспермдер, гимноспермдер және жәндіктер бар екеніне дәлел тапқанын хабарлады. Алайда, қосымша геологиялық деректердің негізінде кейінгі зерттеулер бұл палиноморфтардың ластаушы болған деген қорытындыға келді.

Тарих

Кхьюра тұз кеніші, Үндістанның вице-падышасы ретінде келген лорд Майо құрметіне Майо тұз кеніші деп те аталады. Кеурадағы тұз қоры Ұлы Ескендірдің Үндістанға жасаған жорығы кезінде Джелум мен Мианвали аймағын кесіп өткен кезде ашылған. Алайда кен орнын Александр да, оның одақтастары да емес, аскерінің аттары, олар тастарды жарып жатқан кезде, тапты. Оның әскерінің ауру аттары да құздың тастарын жауып алғаннан кейін сауығып кетті. Моғол империясы құлағаннан кейін, шахтаны сикхтер иеленді. Сикхтардың бас қолбасшысы Хари Сингх Нальва тұз алқаптарын басқаруды Гүлаб Сингхпен, Джамуның ражасымен бөлісті. Біріншісі Варча кенішін, екіншісі Кхьюраны басқарады. Сикхтардың билігі кезінде ұзын тұздар желіп, табыс көзі ретінде пайдаланылды. 1872 жылы, сикхтардың аумағын басып алғаннан кейін, ағылшындар кен орнын одан әрі дамытты.

Орналасқан жері

Кхьюра тұз кеніші Джелум ауданының Пинд Дадан Хан ауданында орналасқан. Исламабад пен Лахордан оған М2 автожолы арқылы Лилла жол алмасуынан кейін Лилла жолымен Пинд Дадан Ханға қарай барады. Кхьюра кеніші теңіз деңгейінен 600 миллион тоннаға жоғары. Оның шикі түрінде кальций, магний, калий сульфаттары мен ылғал аз мөлшерде болады; сонымен қатар темір, мырыш, мыс, марганец, хром және қорғасын бар. Кхьюра тұзы қызыл, қызғылт, ақ немесе мөлдір түсті. Британдық биліктің алғашқы жылдарында Кхьюра шахтасы жылына шамамен 28 000 - 30 000 тонна өнім өндірді; ол 194647 жылы аяқталған бес қаржы жылында жылына шамамен 187 400 тоннаға дейін, ал 194950 жылы аяқталған екі жылда 136 824 тоннаға дейін өсті. 2003 жылы шахтаның жылына 385 мың тонна тұз өндіретіндігі туралы хабарланған, бұл Пакистанның тас тұзы өндірісінің жартысына жуығын құрайды. Осы жылдамдықпен жұмыс істесе, туннель тағы 350 жыл бойы жұмыс істейді деп күтілуде. Бұл әдіс бөлме мен бағана әдісімен жасалады, тұздың жартысы ғана қазылады, қалған жартысы жоғарыдағыны қолдауға қалдырылады. Шахтаның ішкі температурасы жыл бойы сақталады. Кхура тұзы - Пәкістанның ең танымал тас тұзы. Кхьюра шахтасындағы тұздан шам, ваза, күл сөрелері мен мүсіндер сияқты сәндік бұйымдар жасалып, АҚШ, Үндістан және көптеген Еуропа елдеріне экспортталады. Мұғал дәуірінде көптеген шеберлер тастар мен әшекейлерді жасайтын болғандықтан, тас тұзын көркем және сәндік бұйымдар жасауға бастады. Уорт тас тұзынан өнер туындыларын кесу үшін токарьды қолданды, өйткені ол оны гипспен физикалық сипаттамалары жағынан ұқсас деп тапты. 2008 жылы Пәкістан Үкіметі 17 табысты ұйымды, соның ішінде Кхьюра тұз кендерін сатуды шешті, бірақ бұл жоспар тоқтатылды. Қазір кенді Пәкістанның минералдық даму корпорациясы, үкіметтік департамент басқарады. Оның ішінде тұщы сулы көптеген тоғандар бар. Бадшахи мешіті осыдан 50 жыл бұрын шахтада көп түсті тұз кірпішпен салынған. Шахтадағы басқа көркем ою-өрнектер - Минар-е Пакистанның көшірмесі, Аллама Икбалдың мүсіні, Мұхаммедтің атын урду жазуымен құрайтын кристаллдардың жинақталуы, Қытайдың Ұлы қабырғасының моделі және Мурридің Mall Road-тың тағы бір моделі. тұз терапиясын қолдана отырып, астма мен басқа да тыныс алу жолдары ауруларын емдеу үшін. "Пакистанға 2007 жылы келу" іс-шарасына Кхьюра тұз кенішіндегі пойыз сафариі кірді. 2011 жылдың ақпан айында Пәкістан темір жолдары Лахор мен Равалпиндиден Кхьюраға дейін туристер үшін арнайы пойыздар жүргізе бастады. Осы мақсатта жеке компанияның көмегімен Кхьюра темір жол вокзалы қайта жаңғыртылды. Шахтада басқа да көрікті жерлер бар: 75 метр биіктіктегі жиналыс залы; 25 метр тереңдіктегі тұздық көл үстіндегі бағанасыз тұз көпірі Пуль Сараат; тұз кристалдары ашық қызғылт түске ие Шиш Махал (Күлектер сарайы) және кафе. Институт кен орындарын зерттеу жұмыстарын жүргізеді, кеншілер үшін тау-кен жұмыстарымен байланысты курстар ұйымдастырады және Кхьюра үлгілік орта мектебі мен Кхьюра әйелдер колледжі құрды. Кеура тұрғындарының суын тұз, көмір және басқа да кен жұмыстарының салдарынан ластаған. Бұл жағдай халықаралық деңгейде адам мен қоршаған орта арасындағы қарым-қатынас үшін маңызды деп танылған. 2003 жылы Пәкістан Үкіметі елдің стратегиялық мұнай қорын 90 күнге дейін ұлғайтудың жолдарын іздеп жатқан кезде, PMDC Кьюра кен орындарын стратегиялық мұнай қорын сақтау үшін пайдалану туралы ұсыныс жасады. Ғылыми есептер бұл ұсыныстың жүзеге асырылатынын растады, бірақ ол қабылданбады.

2010 жылғы су тасқыны

2010 жылы бүкіл Пәкістанды жайлаған нөсерлі жаңбыр кезінде жақын маңдағы нулладан су 1 метрге дейін тереңдікте шахтаға еніп, шығыстарды жауып тастады, содан кейін шахта жабылды. Кейіннен ол қайта ашылды және әлі де ашық.