Кіріспе
Юпитердің айлары Күннің алдынан өтетін кезде, Юпитерде Күн тұтылуы Юпитер планетасынан қарағанда, Юпитердің табиғи серіктерінің кез келгені Күннің алдынан өтетін кезде пайда болады. Бұрыштық диаметрі Күнден кішкентай көрінетін денелер үшін дұрыс термин – транзит. Ал, Күндің көрінетін мөлшерінен үлкен денелер үшін дұрыс термин – жасыру. Күнді толығымен жасыра алатын бес серік бар: Амальтея, Ио, Европа, Ганимед және Каллисто. Қалғандары тым кішкентай немесе тым алыс болғандықтан, Күнді толығымен жасыра алмайды, тек транзиттен өте алады. Көптеген алыс серіктердің орбиталары Юпитер орбитасының жазықтығына қатысты күшті еңіс бұрышқа ие, сондықтан оларды Юпитерден транзиттен өтетіндей көру сирек болады. Юпитердің ең ірі төрт серігі – Галилей серіктері Күнді жасырғанда, Юпитердің бетінде көлеңке транзитін байқауға болады, оны Жерден телескоптар арқылы бақылауға болады. Юпитерден Күннің тұтылуы тым сирек емес, себебі Юпитер өте үлкен және оның осінің еңісі (оның серіктерінің орбиталарының жазықтығымен байланысты) салыстырмалы түрде кішкентай – шындығында, Күнді жасыра алатын бес дененің орбитасының көп бөлігі Юпитердегі бір жерден көрінетін күн тұтылуына әкеледі, ал Каллистодан басқа әр серік әрбір орбитада тұтылу тудыруға кепілдік беріледі. Юпитердің көлеңкесіндегі серіктердің тұтылуы сияқты байланысты құбылыс XVII ғасырдың ортасынан бері Джованни Кассини мен Оле Рёмердің тұсында байқалып келеді. Көп ұзамай, болжамды уақыттар байқалатын уақыттардан тұрақты түрде өзгешеленетіні анықталды, он минутқа дейін ертерек немесе кешіккен. Рёмер бұл айырмашылықтардың себебін Жер мен Юпитер арасындағы қашықтықтың өзгеруінен туындайтынын дұрыс түсіндірді, екі планета да Күнді айналып жүргенде. Кейін, 1678 жылы Кристиан Гюйгенс осы қателерді пайдаланып, жарық жылдамдығын алғаш рет дәл анықтады. Ғарыш кемелері Юпитердегі Күн тұтылуын бақылау үшін қолданылды; оларға Pioneer 10 және Pioneer 11 (1973 және 1974), Voyager 1 және Voyager 2 (1979), Galileo орбиталық станциясы (1995–2003), Cassini–Huygens (2000), New Horizons (2007) және Juno (2016 жылдан бері) кіреді, олар серіктердің транзиттерін және олардың көлеңкелерін бақылады.
Solar eclipses on Jupiter occur when any of the natural satellites of Jupiter pass in front of the Sun as seen from the planet Jupiter. For bodies that appear smaller in angular diameter than the Sun, the proper term would be a transit. For bodies that are larger than the apparent size of the Sun, the proper term would be an occultation. There are five satellites capable of completely occulting the Sun: Amalthea, Io, Europa, Ganymede and Callisto. All of the others are too small or too distant to be able to completely occult the Sun, so can only transit the Sun. Most of the more distant satellites also have orbits that are strongly inclined to the plane of Jupiter's orbit, and would rarely be seen transiting Jupiter. When the four largest satellites of Jupiter, the Galilean satellites, occult the Sun, a shadow transit can be seen on the surface of Jupiter which can be observed from Earth in telescopes. Eclipses of the Sun from Jupiter are not particularly rare, since Jupiter is very large and its axial tilt (which is related to the plane of the orbits of its satellites) is relatively small—indeed, the vast majority of the orbits of all five of the objects capable of occulting the Sun will result in a solar occultation visible from somewhere on Jupiter, with every satellite except Callisto guaranteed to produce an eclipse on every orbit. The related phenomenon of satellite eclipses in the shadow of Jupiter has been observed since the time of Giovanni Cassini and Ole Rømer in the mid Seventeenth Century. It was soon noticed that predicted times differed from observed times in a regular way, varying from up to ten minutes early to up to ten minutes late. Rømer correctly realized that the variations were caused by the varying distance between Earth and Jupiter as the two planets moved in their orbits around the Sun. Later, in 1678, Christiaan Huygens used these errors to make the first accurate determination of the speed of light. Spacecraft can be used to observe the solar eclipses on Jupiter; these include Pioneer 10 and Pioneer 11 (1973 and 1974), Voyager 1 and Voyager 2 (1979), Galileo orbiter (1995–2003), Cassini–Huygens (2000), New Horizons (2007), and Juno (2016 present) observed the transits of their moons and its shadows.
Юпитерден көрінетін жер
Күннің Юпитерден қаралған орташа бұрыштық диаметрі 372 доға секунд, немесе 6' 12" (Жерден қаралған Күннің шамамен), перигелийде 381" дейін, ал афелийде 357" дейін сәл өзгереді. Жерден қаралғанда Ай мен Күннің көрінетін мөлшерлерінің жақын болуынан айырмашылығы, бұл көзқарас Күнмен салыстырғанда Галилей айларының барлық көрінетін диаметрлерін үлкейтеді. Тіпті алыс орналасқан Каллисто да 50%-дан астам үлкен, ал Ио шамамен алты есе ірі. Бұрыштық мөлшердегі бұл айырмашылық, толық күн тұтылуы кезінде Жердегі Ай көлеңкесімен салыстырғанда, Юпитердегі айлардың көлеңкесін анық көрсетеді, себебі ол белгілі бір қашықтықтағы жартылай көлеңкені тарылтады.