Ай құбылыстары
-
Толық Ай фазасы
Толық ай: Жерден толық жарықтанған Ай фазасы. Күн, Жер және Ай тік сызықта орналасқанда болады, шамамен 29.53 күнде қайталанады.
-
Жер серігі: Ай туралы мәліметтер
Ай – Жердің жалғыз табиғи серігі. Температурасы, көріну шамасы, Жерден көрінетін бөлігі, тарихы мен ғылыми маңызы туралы ақпарат. Ай туралы біліңіз!
-
Жаңа ай фазасы: анықтама мен ерекшеліктері
Жаңа ай фазасы: астрономиялық анықтамасы, күнмен арақатысы, көріну шарттары. Күн және айдың бірінші фазасы туралы толық ақпарат!
-
Көшпенді құбылысы мен серіктік құлыптануы
Ай серігі мен планета арасындағы күштердің әсерінен туындайтын құбылыс – үдеу. Бұл құбылыс айналу жылдамдығын төмендетіп, серіктің орбитасын өзгертеді.
-
Соңғы ай күмісі немесе қара ай фазасы
Жаңа ай фазасы: Айдың соңғы жарығы, "қарғыс ай" деп те аталады. 1.5-3.5 күнге дейін көрінеді, астрономияда маңызды. Күн мен Айдың арақатынасы зерттеледі.
-
Күн және Ай тұтылуларын есептеу және болжау
Күн және ай тұтылуының есептелуі, болжамдалуы. Тұтылу циклдары, сериялары, жаңа ай мен толу ай кезеңдеріндегі көріністері туралы ақпарат.
-
Екі аптаның мерзімі немесе фортнайт
Фортнайт – 14 күн, екі апта. Бұл термин ежелгі ағылшын тілінен келген. Астрономияда айлық фортнайт толық ай мен жаңа ай арасындағы кезеңді білдіреді.
-
Айдың бір айналысының уақыты және күндіз-түндіз циклы
Айдың толу айнымасы 29.5 күнге созады. Айдың өзінің осінен айналуы, күндіз-түн циклі, Жерге қатысты орбитасы туралы маңызды ақпарат!
-
Ай бетіндегі адам бейнесінің құпиясы
Ай бетіндегі адам бейнесі – әртүрлі мәдениеттердегі көрініс. Айдың қара және ақ дақтарынан туындаған бұл құбылыс «Айдағы адам» деп аталады.
-
Планеталардың күн сәулесін шағылыстыруы және Айдың жарқырауы
Жер бетінен айдың қара жағын жарықтандыратын планета жарқырауы құбылысы. Ай жарқырауы, планеталардың күн сәулесін шағылыстыруы, және оның өлшенуі туралы ақпарат.
-
Ай тұтылуының көрінісін өлшеу: Данжон шкаласы
Толық ай тұтылуының көрінісін Danjon шкаласы арқылы бағалау. 1921 ж. А.Данджоң ұсынған, айдың жарықтандыруын анықтауға көмектеседі. Көзбен бағалау оңай!
-
Ай шаңынан туған көлденең шырақ
Ай шамынан пайда болатын құбылыс – ай радугасы (moonbow). Оның пайда болу себебі, түсі ақ немесе әлсіз болуы, көру шарттары туралы біліңіз.
-
Ай орбитасының эклиптикамен қиылысу нүктелері
Ай орбитасы мен Жер эклиптикасының қиылысуы – ай түйіндері. Көтерілгіш және төмендегіш түйіндер, драконикалық ай, түйіндердің қозғалысы туралы ақпарат.
-
Жарқырау және заттардың бірін-бірі жабуы
Астрономияда затты бірімен-бірі жабатын құбылыс – оккультация. Бұл көрініс ұшақтан немесе компьютерлік графикада да кездеседі. Транзит, окклюзия, және күн тұтылуы туралы біліңіз.
-
Күннің бетінен Меркурийдің өтуі
Күннен Меркурийдің өтуі: Марстағы Curiosity роверінен алынған сурет. Астрономиялық құбылыс, Меркурийдің Күн дискісімен өтуі туралы біліңіз.
-
Ай бетіндегі координата жүйесі
Ай бетіндегі координаттар жүйесі: географиялық ендік, бойлық, бастапқы меридиан. Ай бетіндегі орналасқан жерлерді анықтау үшін қолданылады.
-
Күннің екінші жаңа айы немесе "Қара ай" құбылысы
Жаңа айдың қайталануы: «Қара ай» аталымы, жыл ішіндегі екінші жаңа айды білдіреді. Астрономиялық термин емес, уақыт белдеуіне байланысты өзгеріп тұрады.
-
Жарты айдың ыдыс тәрізді көрінісі
Жарты айдың "ыдыс" тәрізді көрінуі – "сулы ай" құбылысы. Географиялық орналасу, Ай мен Жер орбиталары бұл құбылыстың себебі. Астрономиялық жайттарды біліңіз!
-
Жер мен Ай арасы: өлшемдер, өзгерістер және маңызы
Жер мен Ай арасы: астрономиялық өлшем, Айға дейінгі қашықтық, LD, Жер-Ай орбитасы. Орташа қашықтық – 384,400 км. Астрономиядағы маңызды бірлік!
-
Айдың жарығы: Күн сәулесінің жерге көрінуі
Айдың жарығы – күн сәулесінің шағылысуы. Айдың жарықтығы фазасына, Жерге жақындығына байланысты өзгереді. Күннен 13.6% ғана шағылысады.
-
Күн сәулесін шағылыстыратын планета фазалары
Күн сәулесін шағылыстыратын планета фазалары: Меркурий, Венера сияқты планеталардың фазалары, фаза бұрышы және оларды телескоп арқылы байқау мүмкіндігі.
-
Айдың көрінетін мөлшерінің өзгеруі
Айдың көз алдында үлғайып не кішірейіп көріну құбылысы – оптикалық иллюзия. Көрінетін айдың мөлшері өзгермейді, бірақ көкжиекте үлкендей сезіледі.
-
Толқын кестелері және күтiлуi
Толқын кестелері: толқындарды болжау, уақыттары мен деңгейлері, есептеу әдістері. Порттар үшін жылдық мәліметтер, MLLW және т.б. туралы ақпарат.
-
Ай циклдарының тірі организмдерге әсері: дәлелсіз болжамдар мен зерттеулер
Ай фазаларының Жердегі тіршілікке (адамдар, теңіз жануарлары) әсері туралы зерттеулер. Айдың күйі мен физиологиялық өзгерістер арасындағы байланыс қарастырылады.
-
Он екілік қағидасымен синус қисығын жуықтау
Жақынша синус қисығы: «Он екілік ереже» табиғаттағы өзгерістерді (толқын, күн ұзақтығы) бағалауға көмектеседі. Төрт сағатта толқынның өсу/азаю жолын анықтаңыз.
-
Айдың қозғалысы және Кассини заңдары
Ай қозғалысы, Кассини заңдары: Айдың Жерге бір жағымен қарауы, айналу-орбиталық резонансы. 1693 ж. ашылған, физикалық либрациялармен толықтырылды.
-
Lunar theory
-
Төрт градустың өлшемі
Бұрыштық өлшем – шар бетіндегі бөліктерді өлшеуге арналған, градус квадрат (deg2) бірлігі. Астрономияда маңызды!
-
Tide clock
-
Юпитерде Күннің тұтылуы және серіктерінің көшіп өтуі
Юпитердің серіктерінің Күннің алдынан өтуі – транзиттер мен оккультациялар. Io, Europa, Ganymede, Callisto Күнді толық жаба алады. ☀️🔭
-
Ай қозғалысының өзгерісі және оның себептері
Айдың қозғалысындағы өзгерістер: астрономиялық бұзылыстар, Тыхо Браге жаңалығы, ай фазаларының жылдамдыққа әсері. Ай теориясы тарихы.
-
Толқын биіктігінің айырмасы: таяп және қайтар су деңгейлері
Толқын диапазоны: жартас арасындағы биіктік айырмасы. Ай мен Күннің тартылысы, Жердің айналысы толқындарды тудырады. Көктемгі толқындарда диапазон артады.
-
Near side of the Moon
-
Orbit of the Moon