Кіріспе

Соломон Энтони Джеймс Муса, сондай-ақ SAJ Муса, (1966 жылы Сьерра-Леоне, Фритаун қаласында туған – 1999 жылғы қаңтарда қайтыс болған) – Сьерра-Леоне азамат соғысындағы маңызды әскери және саяси тұлға.

Шолу

1992 жылдың сәуір айының соңында Сьерра-Леоне армиясы дағдарысқа ұшырады. Олар үш ай бойы жалақы алмағандықтан, аштықтан зардап шегіп, көтеріңкі рухтары төмен еді. Шамамен 100 адаммен бірге лейтенант Соломон Муса мен Валентин Страссер Сьерра-Леоне астанасы Фритаунға президент Жозеф Момоға қарсы наразылық білдіру үшін барды. Жағдай төңкеріске ұласты, ал осы басталған дүрлістің нәтижесінде Страссер Ұлттық Уақытша Үкімет Кеңесінің төрағасы және Сьерра-Леоненің жетекшісі болды. Жас Страссердің төрт жылдық билігі барысында Муса Страссердің орынбасары, кеңесшісі және сенімді адамы рөлін атқарды. 1992 жылдың желтоқсанында Муса Момохтың жақтастарының тобын – Бамбай Камара, Яхья Кану және полковник К. М. С. Думбаяны атқызып өлім жазасын орындады. Олар Страссерға қарсы төңкерілдік әрекеттер ұйымдастыруға тырысқан деп айыпталды, бірақ бұл үш адам мамыр айынан бері түрмеде отырған болатын. 1992 жылдың қарашасынан 1993 жылдың 5 шілдесіне дейін Муса Мемлекеттік хатшылар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды. Ол және оның әйелі Тина Страссермен туған дау-жанжалдардың нәтижесінде, қару қолданып елден кетуге мәжбүр болды. Содан кейін олар Ұлыбританияның Бирмингем қаласындағы Ледивудта тұрып, босқын мәртебесін алды. Оларға жергілікті билік үйі және Біріккен Ұлттар Ұйымының гранты берілді, бұл Мусаға Бирмингем университетінде оқуға мүмкіндік берді. 1997 жылдың мамыр айында Қарулы Күштердің Революциялық Кеңесінің өкілі Джонни Пол Корома сайланған президент Ахмад Тежан Каббаны биліктен қуғанда, Муса елге оралып, Коно округінің бас мемлекеттік хатшысы болып тағайындалды. Оқиғалардың нақты тізбегі және төңкерісті кім бастады деген мәселеде әлі де күмәндер бар. Көтерілісшілердің алғашқы әрекеттерінің бірі Парламент ғимаратын басып алып, Мусаның президенттік лауазымға қайта оралуын талап ететін плакаттарды ілу болды. Ол Гвинея арқылы сапар шекті, онда ол қысқа мерзімге қамауға алынды, ал Фритаунға жеткен кезде, бұрынғы төңкеріс әрекеті үшін Падемба жолы түрмесінде отырған Корома өзін президент деп жариялады. Муса елдің әскери және саяси өмірінде маңызды рөл атқара берді, өйткені оның пікірі мен іс-қимылдары зор ықпалға ие болды, ал Конодағы мемлекеттік саясат, Сьерра-Леонедегі басқа аймақтар сияқты, жемқорлыққа толы болды, әсіресе алмаз өндіру саласында. 1998 жылдың 15 қарашасында Муса басқаратын бүлікшілер тобы итальяндық католик миссионері, әке Марио Герраны ұрлады. Муса қыркүйек айында тұтқындалған әйелімен байланыс орнатуды, спутниктік телефон, медициналық жабдықтар мен радио байланысын талап етті. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымына немесе ЭКОМОГ күштеріне тапсыруды қалады, өйткені оның жағдайы нашарлап, Камайорлардың қолына түсуінен қорқады. Алайда бұл орындалмады, сондықтан ол және оның тобы 1998 жылдың соңында Фритаунға жасалған бүлікшілердің шабуылына белсенді қатысты. (Сьерра-Леоне мұрағаты)

Өлім

1999 жылдың желтоқсан айының соңында Соломон Муса қайтыс болды, алдымен Бенгемадағы оқ-дәрі қоймасы жарылғаннан кейін оқтырмадан жарақат алған деген болжам бар, бұл оқиға 1999 жылдың қаңтар айында Фритаунға жасалған АФРК шабуылынан бұрын болған. Қазіргі кезде оның Чарльз Тейлордың бұйрығымен, өзінің қолбасшыларының қолынан өлтірілгені анықталды, себебі ол Тейлордың бұйрықтарын орындаудан бас тартып келген. Оның өлімі туралы бұл ақпарат Тежан Кабах таратып жүрген қауесеттерге де байланысты болуы мүмкін.