Кіріспе

Импульс бағыты бойынша спиннің проекциясы
физикадағы спиральдық

Физикада спиральдық – бұл спиннің импульс бағытына проекциясы.

Шолу

Бұрыштық импульс J – орбиталық бұрыштық импульс L және спин S-тің қосындысы. Орбиталық бұрыштық импульс L, позиция операторы r және сызықтық импульс (орбиталық бөлігі) p арасындағы қатынас мынадай:

сондықтан L-дің p бағытындағы компоненті нөлге тең. Осылайша, гелицитет – спиннің сызықтық импульс бағытына проекциясы. Бөлшектің гелицитеті оның спинінің бағыты қозғалыс бағытымен бірдей болса, оң ("оң қолды"), ал қарама-қарсы болса, теріс ("сол қолды") болып табылады. Гелицитет сақталады. Яғни, гелицитет гамильтонианмен коммутациялайды, сондықтан сыртқы күштердің болмауы жағдайында уақыт бойынша өзгермейді. Ол сондай-ақ айналу бойынша инвариантты, яғни жүйеге қолданылған айналу гелицитетті өзгерте алмайды. Дегенмен, гелицитет Лоренц инвариантты емес; Лоренц күшейту әсерінен гелицитет таңбасын өзгерте алады. Мысалы, гиробол ретінде лақтырылған бейсболды қарастырайық, оның айналу осі лақтыру бағытымен сәйкес келеді. Ол алаңдағы ойыншылардың көзқарасы бойынша бір гелицитетке ие болады, бірақ доптан жылдам қозғалатын кез келген жағдайда гелицитеті кері көрінеді.

Кіші топ

3+1 өлшемде массасыз бөлшектің кіші тобы SE(2) екі еселі жабыны болып табылады. Ол SE(2) "аудармалары" бойынша өзгермейтін және SE(2) айналымында θ бұрышына e^(ihθ) ретінде түрленетін біртұтас өкілдіктерге ие. Бұл h спиральдылығының өкілдігі. SE(2) аудармалары бойынша бәсеңдемейтін тағы бір біртұтас өкілдік бар. Бұл үздіксіз спин өкілдігі. d+1 өлшемде кіші топ SE(d-1) екі еселі жабыны болып табылады (d ≤ 2 жағдайы аниондар және т.б. салдарынан күрделірек). Бұрынғыдай, SE(d-1) "аудармалары" бойынша өзгермейтін ("стандартты") және "үздіксіз спин" өкілдіктері бар.