Жан Нисар Ахтар (1914-1976) – Үрду поэты, Болливуд әндерінің авторы. «Күлді жүрек» жинағы үшін Сахитья Академия сыйлығын алған. Өлеңдері, фильмографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Урду авторы (1914–1976)
Urdu author (1914–1976)
Жан Нисар Ахтар (18 ақпан 1914 – 19 тамыз 1976) – үнділік ақын, урду тіліндегі ғазалдар мен назмдардың авторы, Прогрессивті жазушылар қозғалысының мүшесі және Болливуд үшін лирика жазған автор. Ол Мұзтар Хайрабадидің ұлы және Фазл-е-Хақ Хайрабадидің шөбересі болды. Оның мансабы төрт онжылдыққа созылды, осы кезеңде ол C. Рамчандра, О. П. Наяр, Датта Наик (сонымен қатар Н. Датта ретінде танылған) және Хайям сияқты композиторлармен жұмыс істеді, 151 ән жазды. Олардың ішінде оның өткелімен танымал болған "Ясмин" (1955) фильмінен, Гуру Датттың "CID" (1956) фильмінен "Aankhon hi Aankhon Mein", "Прем Парбат" (1974) фильмінен "Yeh dil aur unki nigahon ke saaye", "Нури" (1979) фильмінен "Aaja re" және оның соңғы әні, Камал Амрохидің "Razia Sultan" (1983) фильмінен "Ae Dil e naadaan" ерекше аталады. Оның поэзиялық туындыларына "Nazr e Butaan", "Salaasil", "Javidaan", "Pichali Pehar", "Ghar Angan" және "Khaak e dil" кіреді. Соңғысы ("Жүректің күлі") – поэзия жинағы, ол үшін ол 1976 жылы Үндістанның Ұлттық әдебиет академиясы Сахитя Академиясының урду тіліндегі сыйлығымен марапатталды.
Jan Nisar Akhtar (18 February 1914 – 19 August 1976) was an Indian poet of Urdu ghazals and nazms, and a part of the Progressive Writers' Movement, who was also a lyricist for Bollywood. He was the son of Muztar Khairabadi and great grandson of Fazl e Haq Khairabadi his career spanned four decades during which he worked with music composers including C. Ramchandra, O. P. Nayyar, Datta Naik also credited as N. Datta and Khayyam and wrote 151 songs. Notable among them were songs from his breakthrough film, AR Kardar's Yasmin (1955), Aankhon hi Aankhon Mein in Guru Dutt's CID (1956), Yeh dil aur unki nigahon ke saaye in Prem Parbat (1974) and Aaja re in Noorie (1979) and his last song, Ae Dil e naadaan, in Kamal Amrohi's Razia Sultan (1983). His poetry works include Nazr e Butaan, Salaasil, Javidaan, Pichali Pehar, Ghar Angan and Khaak e dil. The latter ("The Ashes of Heart") was a poetry collection for which he was awarded the 1976 Sahitya Akademi Award in Urdu by Sahitya Akademi, India's National Academy of Letters.
Ерте өмір
Жан Нисар Гвалиордағы Виктория колледждік орта мектебін бітірді. 1930 жылы Алигарх мұсылман университетіне қабылданды, онда А. Құрметті және М. А. дәрежелерін алды. Ол докторлық диссертациясын бастады, бірақ отбасылық жағдайларға байланысты Гвалиорға қайта оралуға мәжбүр болды.
Jan Nisar passed his matriculation from Victoria Collegiate High School, Gwalior, and in 1930 joined Aligarh Muslim University, from where he gained his B. A. Honours and M. A. degrees. He started his doctoral work, but had to return to Gwalior due to family conditions.
Отбасы
1943 жылы ақын Маяздың әпкесі Сафияға үйленді. Сафия урду тілінде оқытылатын медреседе (мұсылман мектебінде) мұғалім болып жұмыс істеді. Ол үйден тыс жұмыс істеу қажеттігін қанағаттандырды, себебі Жан Нисардың табысы тұрақсыз болды және балаларын асырау үшін оның жұмыс істеуі қажет еді. Сондықтан, Жан Нисар фильмдерге өлең жазу үшін Мумбайға көшкенде, Сафия Гвалиорда балаларымен қалды және күйеуіне урду тілінде хаттар жазды. 1943 жылдың 1 қазаны мен 1953 жылдың 29 желтоқсаны аралығында жазылған осы хаттар жинағы 1955 жылы "Харф е Ашна" және "Зер е Лаб" аттарымен екі томдық жинақ ретінде жарық көрді. Профессор Асгар Важахат, бұрынғы Хинди тілі кафедрасының меңгерушісі, Джамия Милия Исламия университетінде бұл хаттарды хинди тіліне аударды және 2004 жылы "Тумхаре Наам" деген атпен жариялады. Сафия Ахтар 1953 жылдың 17 қаңтарында, үйленгеніне он жыл толмастан, рактан қайтыс болды және екі ұлын қалдырды. Жан Нисар балаларын туыстарына қалдырып, өлең жазу және Мумбайдағы түрлі белгілі тұлғалармен және қоғамдық қайраткерлермен араласуға көшті. Сафияның қазасынан үш жыл өткен соң, Жан Нисар 1956 жылдың 17 қыркүйегінде Хадиджа Талатқа қайта үйленді.
In 1943, he married Safia, sister of the poet Majaz. Safia worked as a school teacher at an Urdu medium madarsa (Muslim school). She was meeting a practical necessity, to work outside her home, because Jan Nisar's income was at best sporadic, and it was necessary for her to work to support her children. Thus, when Jan Nisar moved to Mumbai to try his luck at earning a living as a film lyricist, Safia stayed back in Gwalior with their children, and wrote her absent husband a series of letters in Urdu. A collection of these letters, written between 1 October 1943 to 29 December 1953 penned, were first published in 1955 in two volumes under the title, "Harf e Aashna" and "Zer e Lab." Professor Asghar Wajahat, former Head of the Hindi Department, Jamia Millia Islamia, translated these letters into Hindi and this was published under the title "Tumhare Naam" in 2004. Safia Akhtar died of cancer on 17 January 1953, less than ten years after her wedding, and left behind two sons. Jan Nisar left the children in the care of relatives while he pursued his hobbies of writing poetry and hobnobbing with various luminaries and socialites in Mumbai. Three years after Safia's death, Jan Nisar got married again on 17 September 1956, to Khadija Talat.