Магний тапшылығы: денсаулыққа қауіптер мен салдары
Magnesium deficiency
Магний тапшылығының белгілері, себептері мен салдары. Бұлшық еттердің құрысуы, шаршаңқылық, жүрек аритмиясы, диабет қаупі туралы біліңіз. Денсаулық сақтаңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Денедегі магнийдің төмен деңгейінің жағдайы.
Condition of low level of magnesium in the body
Белгілері мен симптомдары
Магний тапшылығы шаршау, жалпы әлсіздік, бұлшық еттердің құрысуы, жүрек ырғағының бұзылуы, нерв жүйесінің тітіркенуімен дірілдеу, парестезия, жүрек қағу, қандағы калий деңгейінің төмендеуі, қандағы кальций деңгейінің төмендеуіне алып келетін гипопаратиреоз, хондрокальциноз, спастичность және тетания, мигрень, эпилепсиялық ұстамалар, базальді ганглиялардың кальцификациясы, сондай-ақ өте ауыр және ұзаққа созылған жағдайларда кома, зиядылық немесе өлімге себеп болуы мүмкін. Магний көмірсулар метаболизмінде маңызды рөл атқарады және оның жетіспеушілігі инсулинге қарсы тұруды күшейтеді, бұл жағдай көбінесе диабетке дейін пайда болады немесе инсулинге қарсы тұрудың салдары болуы мүмкін. Интенсивті терапия бөлімінде (ИТБ) емделіп жатқан және магний деңгейі төмен адамдарда механикалық вентиляция қажеттілігі мен өлім қаупі артуы мүмкін.
Deficiency of magnesium can cause tiredness, generalized weakness, muscle cramps, abnormal heart rhythms, increased irritability of the nervous system with tremors, paresthesias, palpitations, low potassium levels in the blood, hypoparathyroidism which might result in low calcium levels in the blood, chondrocalcinosis, spasticity and tetany, migraines, epileptic seizures, basal ganglia calcifications and in extreme and prolonged cases coma, intellectual disability or death. Magnesium plays an important role in carbohydrate metabolism and its deficiency may worsen insulin resistance, a condition that often precedes diabetes, or may be a consequence of insulin resistance. People being treated in an intensive care unit (ICU) who have a low magnesium level may have a higher risk of requiring mechanical ventilation, and death.
Патофизиология
Магний организмде 300-ден астам функцияға қатысады, олардың көптеген биохимиялық реакцияларды реттеуге көмектеседі. Ол ақуыз синтезіне, бұлшықет және жүйке жұмысына, сүйектердің дамуына, энергия өндірісіне, қалыпты жүрек ырғағын сақтауға, глюкоза мен қан қысымын реттеуге және басқа да маңызды рөлдерге қатысады. Ұзақ мерзім бойы магнийдің жеткіліксіз түсуі жоғары қан қысымы, жүрек аурулары, 2-типті қант диабеті, остеопороз және мигрень сияқты аурулардың қаупін арттырады. Осыған байланысты, гипомагнезимия жиі гипокалиемиялық пациенттердің калийді толықтыруға жауап бермеуіне себеп болады. Сондықтан, клиниктер магний және калий жетіспесе, екеуін де толықтыруын қамтамасыз етуі керек. Диабеттік кетоацидозбен ауыратын пациенттердің магний деңгейі инсулин енгізу арқылы жасуша ішіне түсетін калийдің сарысудағы жоғалуын күшейтпеу үшін бақыланып отыруы тиіс.
Magnesium is a co factor in over 300 functions in the body regulating many kinds of biochemical reactions. It is involved in protein synthesis, muscle and nerve functioning, bone development, energy production, the maintenance of normal heart rhythm, and the regulation of glucose and blood pressure, among other important roles. Low magnesium intake over time can increase the risk of illnesses, including high blood pressure and heart disease, diabetes mellitus type 2, osteoporosis, and migraines. In this light, hypomagnesemia is frequently the cause of hypokalaemic patients failing to respond to potassium supplementation. Thus, clinicians should ensure that both magnesium and potassium is replaced when deficient. Patients with diabetic ketoacidosis should have their magnesium levels monitored to ensure that the serum loss of potassium, which is driven intracellularly by insulin administration, is not exacerbated by additional urinary losses.
Кальций
Саркоплазмалық тордан кальцийдің шығарылуы магниймен тежеледі. Сондықтан гипомагнезиемия жасуша ішіндегі кальций деңгейінің артуына алып келеді. Бұл паратиреоид гормонының бөлінуін тежейді, нәтижесінде гипопаратиреоз және гипокальциемия дамуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл сүйек және бұлшықет рецепторларын паратиреоид гормонына азырақ сезімтал етеді.
Release of calcium from the sarcoplasmic reticulum is inhibited by magnesium. Thus hypomagnesemia results in an increased intracellular calcium level. This inhibits the release of parathyroid hormone, which can result in hypoparathyroidism and hypocalcemia. Furthermore, it makes skeletal and muscle receptors less sensitive to parathyroid hormone.
Қант диабеті
Магний тапшылығы 2-типті қант диабетімен ауыратын адамдарда жиі кездеседі, оның таралуы 11,0%-дан 47,7%-ға дейін бағаланады. Магний тапшылығы жоғары глюкоза деңгейімен және инсулинге қарсы тұрумен тығыз байланысты, бұл нашар бақыланатын диабетте жиі кездесетінін көрсетеді. 2-типті қант диабетімен ауыратын және магний тапшылығы бар пациенттерде жүрек жеткіліксіздігі, қарыншалық фибрилляциясы және ұсақ қан тамырларының асқынулары қаупі жоғары. Ауызға қабылданатын магний қосымшалары инсулинге сезімталдықты және липидтік профильді жақсартатыны көрсетілген. 2016 жылғы мета-талдау, диабетпен ауыратын адамдармен ғана шектелмеген, диеталық магний мөлшерін арттырудың инсульт, жүрек жеткіліксіздігі, қант диабеті және барлық себептерден болатын өлім-жітім қаупін азайтумен байланысты екенін көрсетті, бірақ жүректің ишемиялық ауруы (ЖИА) немесе жалпы жүрек-қан тамырлары ауруының (ЖҚТА) қаупін азайтумен байланысты емес еді. 2021 жылы 6 жылдан 11 жылға дейін 4400 диабетпен ауыратын науқастың қаны бойынша жүргізілген зерттеуде "Қандағы магний деңгейі жоғары адамдарда жүрек-қан тамырлары аурулары, сондай-ақ диабеттік аяқ және диабеттік ретинопатия қаупі айтарлықтай төмен екені анықталды". Дегенмен, зерттеушілер: "Біз магний қосымшаларының тиімділігін дәлелдеген жоқпыз. Бұл мәселені зерттеу үшін қосымша зерттеулер қажет" деді.
Magnesium deficiency is frequently observed in people with type 2 diabetes mellitus, with an estimated prevalence ranging between 11.0 and 47.7%. Magnesium deficiency is strongly associated with high glucose and insulin resistance, which indicate that it is common in poorly controlled diabetes. Patients with type 2 diabetes and a magnesium deficiency have a higher risk of heart failure, atrial fibrillation and microvascular complications. Oral magnesium supplements has been demonstrated to improve insulin sensitivity and lipid profile. A 2016 meta analysis not restricted to diabetic subjects found that increasing dietary magnesium intake, while associated with a reduced risk of stroke, heart failure, diabetes, and all cause mortality, was not clearly associated with lower risk of coronary heart disease (CHD) or total cardiovascular disease (CVD). A 2021 study on blood from 4,400 diabetic patients over 6 to 11 years reported that "People with higher levels of magnesium in the blood were found to have a significantly lower risk of cardiovascular disease", and also of diabetic foot and diabetic retinopathy. The researchers, however, stated that "we have [not] demonstrated that magnesium supplements work. Further research is needed."
Гомеостаз
Магний табиғатта көптеп кездеседі. Ол жасыл көкөністерде, хлорофиллде (хлоропластарда), какао туындыларында, жаңғақтарда, бидайда, теңіз өнімдерінде және етте табылмайды. Ол негізінен жіңішке ішектің он екі елі ішегінде сіңіріледі. Тік ішек және сигмоидтық ішек магнийді сіңіре алады. Тамақтағы магнийдің 40 пайызы сіңіріледі. Гипомагнезиемия осы сіңуді күшейтеді, ал гипермагнезиемия тежейді. Адам денесінде 21–28 грамм магний (0.864–1.152 моль) бар. Оның 53 пайызы сүйекте, 19 пайызы бұлшық еті емес тіндерде және 1 пайызы жасушадан тыс сұйықтықта орналасқан. Осы себепті, қандағы магний деңгейі қолда бар магнийдің жалпы мөлшерін анықтау үшін жеткілікті емес. Сарысудағы магнийдің көп бөлігі келаторлармен, соның ішінде белоктармен және цитратпен байланысқан. Шамамен 33 пайызы белоктармен байланысқан, ал 5–10 пайызы байланысқан емес. Бұл «бос» магний жасуша ішіндегі магнийді реттеуде маңызды. Плазмадағы қалыпты магний деңгейі 1.7–2.3 мг/дл (0.69–0.94 ммоль/л). Бүйректер сарысудағы магнийді реттейді. Күн сайын шамамен 2400 мг магний бүйректер арқылы өтеді, оның 5 пайызы (120 мг) зәрмен шығарылады. Генле ілмегі магний гомеостазының басты орны болып табылады және 60 пайызы қайта сіңіріледі. Магний гомеостазы үш жүйеден тұрады: бүйрек, жіңішке ішек және сүйек. Магний тапшылығының жедел кезеңінде жіңішке ішектің дистальды бөлігінде сіңу және бүйректерде түтікшелік резорбция артады. Бұл жағдай сақталғанда сарысудағы магний төмендеп, сүйек тінінен алынған магниймен толықтырылады. Жасуша ішіндегі магний деңгейі сүйек тініндегі резерв арқылы бақыланады.
Magnesium is abundant in nature. It can be found in green vegetables, chlorophyll (chloroplasts), cocoa derivatives, nuts, wheat, seafood, and meat. It is absorbed primarily in the duodenum of the small intestine. The rectum and sigmoid colon can absorb magnesium. Forty percent of dietary magnesium is absorbed. Hypomagnesemia stimulates and hypermagnesemia inhibits this absorption. The body contains 21–28 grams of magnesium (0.864–1.152 mol). Of this, 53% is located in bone, 19% in non muscular tissue, and 1% in extracellular fluid. For this reason, blood levels of magnesium are not an adequate means of establishing the total amount of available magnesium. The majority of serum magnesium is bound to chelators, including proteins and citrate. Roughly 33% is bound to proteins, and 5–10% is not bound. This "free" magnesium is essential in regulating intracellular magnesium. Normal plasma Mg is 1.7–2.3 mg/dL (0.69–0.94 mmol/L). The kidneys regulate the serum magnesium. About 2400 mg of magnesium passes through the kidneys daily, of which 5% (120 mg) is excreted through urine. The loop of Henle is the major site for magnesium homeostasis, and 60% is reabsorbed. Magnesium homeostasis comprises three systems: kidney, small intestine, and bone. In the acute phase of magnesium deficiency there is an increase in absorption in the distal small intestine and tubular resorption in the kidneys. When this condition persists, serum magnesium drops and is corrected with magnesium from bone tissue. The level of intracellular magnesium is controlled through the reservoir in bone tissue.
Диагностика
Магний тапшылығы немесе жетіспеушілігі – организмдегі магнийдің жалпы деңгейінің төмендеуі; оны тікелей өлшеу қиын. Гипомагнезимия, әдетте, организмдегі магнийдің төмендеуін көрсетеді. Плазмадағы магний концентрациясы 0,6 ммоль/л (1,46 мг/дл) төмен болса, гипомагнезимия деп саналады. Басқа өзгерістерге PR интервалының ұзаруы, ST сегментінің төмендеуі, T толқынының инверсиясы және QRS ұзақтығының ұзаруы жатуы мүмкін. Көптеген ауызға қабылданатын магний препараттары бар. Магний оксиді – салмағына шаққанда жоғары магний мөлшеріне ие болғандықтан, магнийді қосымшаларында ең көп қолданылатын түрлерінің бірі – магний цитраты, хлориді, лактаты немесе аспартатынан азырақ сіңіріледі екені екі сынақ нәтижесінде анықталды. Аминоқышқыл келаты да нашар сіңіріледі. Жүрек аритмиясына жауап ретінде, гипокалемияны түзету үшін, преэклампсияның алдын алу мақсатында және астма кезінде қолдануға болатыны болжанған интравеноздық магний сульфаты (MgSO4) қолданылуы мүмкін.
Magnesium deficiency or depletion is a low total body level of magnesium; it is not easy to measure directly. which often reflects low body magnesium; A plasma magnesium concentration of less than 0.6 mmol/L (1.46 mg/dL) is considered to be hypomagnesemia; Other changes may include prolonged PR interval, ST segment depression, flipped T waves, and long QRS duration. Numerous oral magnesium preparations are available. In two trials of magnesium oxide, one of the most common forms in magnesium dietary supplements because of its high magnesium content per weight, was found to be less bioavailable than magnesium citrate, chloride, lactate or aspartate. Amino acid chelate was also less bioavailable. Intravenous magnesium sulfate (MgSO4) can be given in response to heart arrhythmias to correct for hypokalemia, preventing pre eclampsia, and has been suggested as having a potential use in asthma.
Эпидемиология
Бұл жағдай ауруханадағы адамдардың арасында салыстырмалы түрде көп кездеседі.
The condition is relatively common among people in hospital.
Өсімдіктер
Магний тапшылығы – өсімдіктерге зиян келтіретін ауру, көбінесе магнийдің оңай шайылып кетуі мүмкін, күшті қышқыл, жеңіл, құмды топырақтарда кездеседі. Магний – өсімдіктердің құрғақ массасының 0,2-0,4% құрайтын, қалыпты өсуі үшін қажетті маңызды макроэлемент. Тыңайтқыштардың салдарынан артық калий, магний тапшылығынан туындаған стресті күшейтеді, сондай-ақ алюминийдің зияны да осыған себеп болады. Магний фотосинтезде маңызды рөл атқарады, себебі ол хлорофиллдің орталық атомын құрайды. Магний сонымен қатар рибулоза-1,5-бисфосфат карбоксилазасы (RuBisCO) және фосфоенолпируват карбоксилазасы (PEPC) сияқты маңызды ферменттердің активаторы болып табылады, бұл ферменттер көміртекті байланыстыру үшін өте қажет. Сондықтан, магнийдің жеткіліксіз мөлшері өсімдіктерде фотосинтез және ферменттік белсенділіктің төмендеуіне алып келеді. Магний рибосома құрылымдарын тұрақтандыруда маңызды рөл атқарады, демек, магнийдің жетіспеуі рибосомалардың деполимеризациясына және өсімдіктің мерзімінен бұрын қартаюына себеп болады.
Magnesium deficiency is a detrimental plant disorder that occurs most often in strongly acidic, light, sandy soils, where magnesium can be easily leached away. Magnesium is an essential macronutrient constituting 0.2 0.4% of plants' dry matter and is necessary for normal plant growth. Excess potassium, generally due to fertilizers, further aggravates the stress from magnesium deficiency, as does aluminium toxicity. Magnesium has an important role in photosynthesis because it forms the central atom of chlorophyll. Magnesium also acts as an activator for many critical enzymes, including ribulosebisphosphate carboxylase (RuBisCO) and phosphoenolpyruvate carboxylase (PEPC), both essential enzymes in carbon fixation. Thus low amounts of Mg lead to a decrease in photosynthetic and enzymatic activity within the plants. Magnesium is also crucial in stabilizing ribosome structures, hence, a lack of magnesium causes depolymerization of ribosomes leading to premature aging of the plant.