Кіріспе

Басы тікелей жерге түсірілетін - регбидің екі түрінде де және Австралиялық футболдағы бұрыс тақымып алу түрі, оны ұштық тақымып алу деп аталатын басқа тақымып алу түрімен шатастырмау керек. Найза тақымып алу – регби одағында, регби лигасы мен Австралиялық футболда заңсыз тақымып алу, онда бір ойыншы екінші ойыншыны көтеріп, оны арқасымен, басымен немесе мойнымен жерге түсіреді. Мұндай тақымып алудан омыртқа жарақаттары, шығулар, иық және мойын сүйектерінің сынуы, тіпті өлімге дейін әкелетін ауыр жарақаттар болуы мүмкін. Осы спорт түрлерінде найза тақымып алуға тырысқан ойыншылар қатаң жазаланады.

Регби одағы

"Найзаша соққы" термині кем дегенде 1995 жылдан бері қолданылып келеді. World Rugby (бұрын IRB деп аталатын) осы типтегі қауіпті соққыны, кейде "айналдырып соққы" деп те атайды, тікелей қызыл карточкамен жазалау керек деп шешті. 2009 жылғы 8 маусымдағы қауіпті соққылар туралы IRB меморандумында мынадай делінген: "Lensbury-де өткен IRB жоғары деңгейдегі төрешілер семинарында төрешілерге осы типтегі соққылар үшін жаза ретінде тікелей қызыл карточканы қолдану және одан кейін жазаны жеңілдету туралы кеңес берілді". IRB 2010 жылдың желтоқсанында заңды өзгертті (Заң 10.4(j)). Заңның бұрынғы нұсқасында, төреші айып тағу үшін соққы алған ойыншының басы немесе иығы бірінші болып жерге тиюі керек еді. Жаңа редакцияланған заң, соққы алған ойыншы құлау кезінде қолымен құлауын тоқтатып, жарақаттан қорғалса, онда жазаланбау мүмкіндігін жояды.

Регби лигасы

Австралиядағы Ұлттық регби лигасы (NRL) жарысында ойыншыны көлденең сызықтан жоғары көтеру жазаланады. Денесі тік тұрып, басы жерге қаратылған "найза тәрізді" (spear tackle) әдетте ойыншының алаңнан қуылтуына (send off) әкеледі. Мұндай әрекеттер көбінесе "қауіпті лақтыру" деп аталады. Әдетте, мұндай жағдайлар "есепке алынады", яғни келесі аптада сот инстанциясы оқиғаны қарап, қажет деп тапса, істі одан әрі тергеуге жібереді. Ерекше өрескел жағдайларда ойыншы бірден алаңнан қуылып, командасы бір ойыншы кем қалдырылуы мүмкін. Бұл термин Солтүстік және Оңтүстік жарты шарларда қолданылады.

Австралиялық футбол

Австралия футбол лигасынде (АФЛ) бұл хабарлауға міндетті құқық бұзушылық болып саналады, және кінәлі деп танылған ойыншылар трибуналға шақырылып, кем дегенде екі ойынға қатысудан шеттетілуі мүмкін.