Кіріспе
Джон Керридің әскери мансабы Вьетнам соғысы кезінде қалыптасты. Керри 1966 жылдан 1970 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде лейтенант болып қызмет етті. Оның Вьетнамдағы жалғыз миссиясы 1969 жылы "Свифт" қайығының бас офицері ретінде төрт айға созылды. Осы миссия кезінде Керри бірнеше жауынгерлік медальға ие болды, олардың ішінде Күміс жұлдыз, Қола жұлдыз және үш Қызғылт жүрек медалі бар. Керридің әскери қызметі саяси мансабында, әсіресе 2004 жылы президенттікке кандидаттығы кезінде көп назар аударды.
Комиссия және оқыту
1966 жылғы 18 ақпанда Джон Керри АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қосымша құрамына қабылданды. 1966 жылғы 19 тамызда ол әскери міндетін өтеуге кірісті. Ньюпорт, Род-Айленд штатындағы АҚШ Әскери-теңіз оқу орталығындағы офицерлік дайындық мектебінде 16 апталық оқудан өткен соң, 1966 жылғы 16 желтоқсанда офицерлік шен алды. 1967 жылғы 3 қаңтарда Керри Калифорниядағы Қазына аралындағы Әскери-теңіз мектептерінің бас штабында 10 апталық офицерлік кемелердің зақымдануын бақылау курсын бастады. 1967 жылғы 22 наурызда ол ұрыс ақпараттық орталықтың қарауылшысы болып оқуға АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуе шабуылына қарсы оқу орталығына келді.
USS Gridley кемесінде қызмет ету
Керридің алғашқы қызметтік кезеңі 1967 жылдың 8 маусымынан бастап, басқарылатын зымырандық фрегат USS Gridley-де міңгір ретінде басталды. 1968 жылдың 9 ақпанында Gridley Батыс Тынық мұхитындағы әскери операцияларға аттанды. Келесі күні Керри Вьетнамда қызмет етуге өтініш берді, алғашқы қалауы ретінде жылдам патрульдік кеме (ЖПК), сонымен қатар "Swift boat" деп те аталатын, командирі лауазымын тіледі. Бұл 15 метрлік кемелер алюминийден жасалған, бронясы жоқ немесе аз, бірақ қару-жарағы мол және жылдамдыққа баса сенген. "Мен соғысқа тікелей араласуды қалаған жоқпын", - деді Керри 1986 жылы жарық көрген Вьетнам туралы естеліктер жинағында. "Swift boat-қа жазылғанда, олардың соғысқа қатысы шамалы болды. Олар жағалауды патрульдеумен айналысты, мен де солай істеймін деп ойладым." Дегенмен, Керридің екінші таңдауы – өзендегі патрульдік қайықтар эскадрильясы болды, ол сол кезде қауіпті өзендегі міндеттерді орындап жатқан. Gridley Жаңа Зеландиядағы Веллингтон, Филиппиндегі Субик шығанағы және Солтүстік Вьетнамның жанындағы Тонкин шығанағы сияқты бірнеше жерлерге сапар шекті. Gridley-дің штаб офицері осы операцияны былай сипаттады: "Біз 1968 жылдың басында Сан-Диегодан Вьетнам театрына, алты айлық дайындықтан кейін аттандық және төрт айлық операцияның көп бөлігін Тонкин шығанағындағы құтқару бекетінде өткіздік, құлаған ұшқыштарды іздеуге дайын күйде тұрдық. Бұл қиын қызмет болды. Біздің тікұшағымыз құлаған ұшқышты құтқаруға тырысқанда зардап шекті, ал есік қаруы бар әскери қызметші қаза болды. Ұжым жақсы жұмыс істеді, ал Джон Керри өзінің міндетінің барлық аспектілерінде өте жақсы өнер көрсетті." Кеме 1968 жылдың 27 мамырында АҚШ-қа қайтып, 6 маусымда Калифорния штатының Лонг-Бич портына жетті. Оралғаннан кейін он күн өткен соң, 16 маусымда Керри кіші лейтенант шеніне көтерілді. 20 маусымда ол Gridley-ден Калифорния штатының Коронадо қаласындағы Әскери-теңіз десанттық базасындағы арнайы Swift boat оқуына қатысу үшін кетті.
"Свифт" қайығының командирі
1968 жылдың 17 қарашасында Керри Оңтүстік Вьетнамдағы Кам Ран шығанағындағы 1-ші жағалау эскадрильясында қызметке келді. Керри адмирал Элмо Цумвальттың ойлап тапқан "Теңіз иелері" операциясына қатысты. Мақсаты – ұзақ жылдар бойы Вьетконгтың бекінісі болған аймаққа АҚШ әскери күштерін белсендірек енгізу болды. Осы жоспардың бір бөлігі ретінде, "Swift" қайықтары Меконг өзенінің дельтасындағы тар су жолдары – шағалар, каналдар және шығанақтарды патрульдеуге, жаудың қозғалысын бақылауға, жаудың өзен арқылы жабдықтау желілерін кесуге, шабуылға шақыруға және басқа да жау күштерін әшкерелеуге тағайындалды. "Swift" қайықтарының бастығы ретіндегі қызметі барысында Керри бес адамнан тұратын экипаждарды жау бақылауындағы аймақтарға патрульдеуге жетекшілік етті. Оның алғашқы командасы – "Swift" қайығы PCF 44, 1968 жылдың 6 желтоқсанынан 1969 жылдың 21 қаңтарына дейін, экипаж таратылғанға дейін. Экипаж 13 желтоқсаннан 6 қаңтарға дейін Кэт-Лодағы 13-ші жағалау дивизиясында орналасты. Ал қалған уақытта Ан-Тхойдағы 11-ші жағалау дивизиясында дислокацияланды. 30 қаңтарда Керри PCF 94 және оның экипажын басқаруды өз қолына алды, ол Ан-Тхойдан 26 наурызда кеткенге дейін оларға жетекшілік етті, содан кейін экипаж таратылды.
Бірінші " Қызыл жүрек "
1968 жылдың 2 желтоқсаны күнінің түні мен 3 желтоқсанының таңғы сағаттарында Керри Кам Рань шығанағының солтүстігіндегі және айналасындағы жарым аралдағы шағын қайықты, сондай-ақ Swift қайығын (PCF 60) басқарды. Керридің қайығы өзен арқылы жүк түсіріп жатқан бір топ адамды кездестірді, олар қашқанын көріп, тоқтау бұйрығына бағынбады. Сонда Керри және оның экипажындағы екі сарбаз от ашып, сампандарды жойды және одан кетті. Осы кездескенде Керридің сол қолы шынтақтан жоғары шараптың кішкене бөлігінен жарақат алды. Керриге қарсы "Swift Boat Veterans for Truth" (SBVT) тобының мүшесі доктор Луис Летсон осы жарақатты емдегенін мәлімдеді, бірақ медициналық бөлімнің есебін медициналық фельдшер Дж. С. Карреон қол қойған. Летсонның айтуынша және медициналық бөлімнің есебіне сәйкес, шараптың сынықтары алынып тасталды, жарақат алған жер бактерицид антибиотикпен өңделді және таңылды. Керри келесі күні Swift қайығымен кезекшілікке қайта оралды. Кейін Керри осы жарақат үшін алғашқы "Purple Heart" орденімен марапатталды. Керридің қарсыластары, соның ішінде SBVT, бұл жарақаттың "Purple Heart" орденіне лайық емес екенін мәлімдеді. Дегенмен, "Purple Heart" орденіне қойылатын талаптарда жарақаттың ауырлық дәрежесі ескерілмейді; сонымен қатар, 2004 жылы Әскери-теңіз күштерінің бас инспекторы Керридің барлық наградалары, оның ішінде алғашқы "Purple Heart" орденінің де дұрыс бекітілгенін растады.
Зумвальт пен Абрамспен кездесу
Сол кезде Вьетнамдағы АҚШ әскери басшылығының "еркін ату аймақтары" деген белгілі бір саясаты болды: солдаттар комендант сағатынан кейін қозғалыс байқалған кез келген адамды, олардың жау екеніне көз жеткізбей, атуға тиіс болды. Мұндай жағдайлар бейкүнә азаматтардың қаза болуына әкелуі мүмкін еді. Керри өзінің және экипажының кінәлі екенін ойламағанын мәлімдеді: "Түнде қозғалуға болмайтынын, өзендерде сампанмен жүрмеуге болмайтынын және комендант сағаты екенін осы аймақтағылардың бәрі білген". Дегенмен, ол бұл саясатты өзгерту қажет деген қорытындыға келді. 1969 жылдың 22 қаңтарында Керри және басқа бірнеше офицерлер Сайгонда Виетнамдағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қолбасшысы адмирал Элмо Цумвальтпен және Виетнамдағы АҚШ күштерінің бас қолбасшысы, АҚШ армиясының генералы Крейтон Абрамспен ерекше кездесу өткізді. Керри мен басқа офицерлер "еркін ату" саясаты вьетнамдықтарды наразылыққа толы қылып отырғанын және Swift қайықтарының іс-қимылдарының Вьетконгтың жабдықтау желілерін тоқтатуға арналған мақсатына жетпегенін баяндады. Кейбір деректерге сәйкес, Керри мен басқа келген офицерлердің алаңдаушылығына көңіл көтеріп, жігерлендіру арқылы жауап берілді. Кездесуге қатысқан офицерлердің бірі кейін: "Біз бәріміз бір-бірімізге қарап: "Бұл не деген нәрсе?" деп ойладық", - деп еске алды. Кейін Керри Сайгон кездесуі оны "келгенге дейін болған күйзелістен де әлсіз қылғанын" айтты.
Екінші " Қызыл жүрек "
Керри екінші "Пурпурлы жүрек" орденін 1969 жылғы 20 ақпанда Бо Де өзенінде болған шайқас үшін алды. Жоспар бойынша, "Swift" катерлері тікұшақтармен бірге жүруі керек еді. Алайда, Бо Де өзенімен жоғалап келе жатқанда, тікұшақтарға шабуыл жасалды. Олар отын құю үшін базаға қайтып келді және бірнеше сағат бойы миссияға орала алмады. Керри жағдайды күнделігіне былай деп жазды: "Сондықтан біздің алдымызда таңдау тұрды: тікұшақтардың қайта оралуын күту [және] снайперлерге біздің шығуымызға қамық құруға көбірек уақыт беру немесе тәуекел етіп, бірден, қорғаныссыз шығу. Біз соңғысын таңдадық." "Swift" катерлері Cua Lon өзеніне жеткенде, Керридің катеріне ракеталық граната тиді, ал шрапнелдің бір бөлігі Керридің сол аяғына кірді. Содан кейін олар басқа қиындыққа тап болмады және Тайланд шығанағына қауіпсіз жетті. Керридің сол жамбасында әлі де шрапнел бар, себебі оны емдеген дәрігерлер шрапнелді алу үшін кең жарақат жасаудың орнына зақымданған тіндерді алып тастап, жараны тігіп жапты. Керри осы жарақат үшін екінші "Пурпурлы жүрек" орденін алды, бірақ ол қызметтен демалыс алмады.
Күміс жұлдыз
Тек сегіз күннен кейін, 28 ақпанда Керриге «Күміс жұлдыз» медалі табысталған оқиға болды. Осы кезде Керри өзінің «Свифт» қайығы мен тағы екі қайықтың тактикалық басқаруын жүзеге асырды. Олардың міндетіне жаудың сарайларын, құрылыстарын және бекіністерін жою үшін жарық берушілер тобы мен оңтүстік Вьетнамдық ондаған сарбаздарды жеткізу кірді. Хап өзенінің бойында олардың жолына шабуыл түсті. Керри қайықтарға «жағаға бұрылып, Вьетконгтың орналасқан жерлеріне шабуылдауға» бұйрық берді және адмирал Зумвальттың бастапқы медаль тағайындамасына сәйкес, ол өзінің қайығының атысын «шеберлікпен басқарды» және Оңтүстік Вьетнамдық әскерлерді орналастыруды үйлестірді. Оңтүстік Вьетнамдық әскерлер мен үш АҚШ әскері кеңесшісінен тұратын топ шабуылға түскен жерге түскеннен кейін, Керридің қайығы мен тағы бір қайық қашып бара жатқан жауды іздеу үшін өзен бойымен жол тартты. Екі қайық Вьетконгтың B-40 гранаталық ракетасының атысына түсті, нәтижесінде ПКФ-94 экипажының кабинасының терезелері қирады. Керри қайықтарға бұрылып, екінші шабуылға қарсы шабуылдауға бұйрық берді. Жағаға жеткенде, Вьетконг сарбазы бұтадан секіріп шығып, дайын B-40 гранаталық ракетасын ұстады. Жау сарбазы қайық пен экипажға жақын болғанда, алдыңғы пулеметші Томми Белодо оны қайықтың 7,62×51 мм калибрлі M60 пулеметімен аяғына атты. «Томми оны аяқтарына қанаттандырды», - деді Фред Шорт. «Бірақ ол жігіт бір қадам да тоқтаған жоқ. Ол қадамдарын бұзған жоқ». Белодоның пулеметі оқ атқаннан кейін істен шықты, ал экипаж мүшесі Майкл Медейрос оқ атуға тырысқанда, ол оны іске қоса алмады. Керри жағаға секіріп, Медейростың артынан шауып, оны өлтірді. Медаль тағайындамасында Керри «содан кейін шабуыл тобын басқарып, аумақты қарап шықты» деп көрсетілген, осылайша жау «толық жеңіліске ұшырады». Миссия көптеген нысаналарды жойғаны және көптеген жауынгерлік жабдықтарды тәркілегені үшін жоғары сәтті деп бағаланды, ал қаза болғандар жоқ. Керридің бастығы, лейтенант Джордж Эллиотт, оны бұйрықсыз қайықты жағаға тірегені үшін әскери сотқа беру керек пе, әлде экипажды құтқарғаны үшін медаль беру керек пе екенін білмейтінін әзілдеп айтты. Эллиот Керриді «Күміс жұлдызға» ұсынды, ал Зумвальт Ан-Тхойға ұшып барып, Керриге және миссияға қатысқан теңізшілерге жеке медальдарды тапсырды. Керридің іс-әрекеттері туралы Әскери-теңіз күштерінің есебі Зумвальт қол қойған медаль тағайындамасында келтірілген. Сонымен қатар, осы миссия бойынша 1 наурызда жазылған баспасөз хабарламасы, 17 наурыздағы тарихи қорытынды және басқа да материалдар қол жетімді. Керриге жақын адамдардың айтуынша, оқиға оған терең әсер еткен: «Осы себепті ол патриотизміне күдік келтіргенде осылай ашуланады. Бұл оның үшін трагикалық тәжірибе болды және ол оны өз елі үшін бастан өткерді». Бұл Керридің күнделікті өміріне әсер етеді, өйткені ол «егер ол ешқашан кездеспеген басқа адамның өмірін алмасқанда, бүгін тірі болмас еді» дейді.
Әскери қызмет пен марапаттар туралы сын
Сыншылар Керридің әскери қызметінің бірнеше жағына күмән келтірді. 2004 жылғы президенттік науқан дамыған кезде 200-ге жуық Вьетнам соғысы ардагерлері "Ақиқат үшін жылдам қайықтар ардагерлері" (SBVT) тобын құрып, баспасөз мәслихаттарын өткізді, жарнамалар шығарды (тексастық ірі республикалық партияның қайырымдастырушысы қаржыландырған) және Керридің қызметтік тарихы мен әскери наградаларын сауалға түйірген "Командованиеге лайық емес" кітабын қолдады. SBVT мүшелерінің бірнешесі Керримен бір бөлімде болды. Стивен Гарднер де сол қайықта қызмет еткен. SBVT-ның басқа мүшелері Керридің бұрынғы екі командирі Грант Хиббард пен Джордж Эллиотты қамтыды. Хиббард пен Эллиотт Керридің алғашқы "Күміс Жұлдызы" мен "Күміс Жүрегі" ордендеріне лайық емес екенін айтты. Сонымен қатар, SBVT мүшелері оның басқа медальдарына және соғыс туралы куәліктерінің дұрыстығына күмән келтірді. Джон Керридің әскери өмірін қорғаушылар, оның ішінде оның басшылығында қызмет еткен он тірі экипаждың тоғызы, SBVT ұйымдастырушыларының Буштің президенттік науқанымен тығыз байланыста болғанын және айыптаулардың жалған және саяси мақсатта жасалғанын мәлімдеді.