Дороти Хансин Андерсен: Кистоздық фиброзды ашқан американдық дәрігер
Dorothy Hansine Andersen
Дороти Хансин Андерсен (1901-1963) – американдық дәрігер, кістоздық фиброзды бірінші рет анықтаған және атаған зерттеуші. Балалар аурулары мен патология саласындағы сарапшы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық дәрігер (1901–1963)
American physician (1901–1963)
Дороти Хансин Андерсен (15 мамыр 1901 – 3 наурыз 1963) – американдық дәрігер және зерттеуші, ол тұқымдық фиброзды (кистоздық фиброзды) алғаш рет анықтады және атады. Колумбия университетінің балалар ауруханасының белгілі патологы және педиатры ретінде ол өмірінің соңына дейін осы жаңа ауруды зерттеу және емдеу ісінде жетекші рөлде болды.
Dorothy Hansine Andersen (May 15, 1901 – March 3, 1963) was the American physician and researcher who first identified and named cystic fibrosis. As a renowned pathologist and pediatrician at Columbia University’s Babies Hospital, she remained at the forefront of research and care for this new disease for the rest of her life.
Ерте өмір
Дороти Хансин Андерсен 1901 жылы 15 мамырда Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласында дүниеге келді. Оның отбасы Нью-Джерси штатына көшіп барды, онда оның әкесі Ханс Петер Андерсен 1914 жылы қайтыс болды. Жалғыз бала болған Андерсен анасына күтім жасауды бастады, ол денсаулығы нашар болған, содан кейін олар Вермонт штатының Сент-Джонсбери қаласына көшіп барды. Андерсеннің анасы 1920 жылы қайтыс болды, осылайша Андерсен 19 жасында жетім қалды.
Dorothy Hansine Andersen was born in Asheville, North Carolina, on May 15, 1901. Her family moved to New Jersey, where her father, Hans Peter Andersen, died in 1914. An only child, Andersen then began caring for her invalid mother, and they moved to St. Johnsbury, Vermont. Andersen's mother died there in 1920, leaving Andersen an orphan at 19 years of age.
Білім
1922 жылы Андерсен Монт-Холиок колледжін зоология және химия мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Одан кейін Джонс Хопкинс медицина мектебіне түсті, онда Флоренс Ренна Сэбин оны медициналық зерттеулермен таныстырды – Хопкинс медицина мектебінде профессор қызметіне алғашқы болып жоғарылатылған әйел. Бітіргеннен кейін Андерсен Рочестер медицина мектебінде Сабиннің Хопкинс университетіндегі әріптесі Джордж Корнердің анатомия пәнінен оқытушы ассистенті болып жұмыс істеді. Ол Корнердің көмегімен бұрынғы зерттеулерін жалғастырды, ал оның алғашқы жарияланымдарына 1927 жылы аналық шошқалардың көбелек органдарындағы лимфа және қан тамырларының толық анатомиялық сипаттамалары кірді. Содан кейін ол Рочестердегі Стронг мемориалдық ауруханасында хирургиялық тағылымдамадан өтті, бірақ әйел болғандықтан жалпы хирургияда орналасудан бас тартты. Тағылымдамасы аяқталғанда ол гепатитке шалдықты және келесі жылы "Еуропаны аралап" (Колумбия университетінің денсаулық сақтау кітапханасындағы мұрағаттық жазбасында есіне түсіргеніндей) Франция мен Италияда көп уақыт өткізді. АҚШ-қа оралғаннан кейін ол аурухана патологиясында бастапқы деңгейдегі жұмысқа орналасып, медициналық зерттеулерін қайтадан бастады.
In 1922, Andersen graduated with a BA degree in zoology and chemistry from Mount Holyoke College. She then attended Johns Hopkins School of Medicine, where she was introduced to medical research by Florence Rena Sabin the first woman to be promoted to Professor at Hopkins’ medical school. After graduation, Andersen served as a teaching assistant in anatomy at the Rochester School of Medicine under one of Sabin’s colleagues from Hopkins: George Corner. She continued her earlier research with Corner’s assistance and her first publications included detailed anatomic descriptions of the lymphatic and blood vessels in the reproductive organs of female pigs in 1927. She then completed an internship in surgery at the Strong Memorial Hospital in Rochester, after which she was denied a residency in general surgery because of her gender. She was ill with hepatitis at the end of her internship, and spent the next year “loafing in Europe” (as she remembered it in an Archival note at Columbia University’s Health Science Library), mainly in France and Italy. On her return to the U. S., she accepted an entry level job in hospital pathology and resumed her medical research.
Патологияға назар аударыңыз
Ол 1929 жылы Колумбия университетінің Пресвитериан ауруханасында (жаңа Колумбия университетінің медициналық орталығында) патологияда ассистент ретінде жұмыс істей бастады. Аурухана патологоанатомы болуды үйрену кезінде Андерсен жануарлар моделіндегі әйелдердің көбелек мүшелерін зерттеу жұмыстарын да қайта бастады. Келесі бірнеше жылда ол көптеген зерттеулер жариялады және 1935 жылы Колумбия университетінде медицина ғылымдарының докторы (Doctor of Medical Sciences) ғылыми дәрежесін алды. Оның диссертациясы "Эндокринді бездердің әйелдердің көбелек циклымен байланысы" деп аталды. 1935 жылы Андерсен Нәрестелер ауруханасының (Колумбия университетінің медициналық орталығының балалар ауруханасы) патолог-ассистенті болып тағайындалды. Ол қызметін өмірінің соңына дейін сол жерде жалғастырды.
She began working in 1929 at Columbia University’s Presbyterian Hospital (in the new Columbia University Medical Center) as an assistant in pathology. While she was learning how to be a hospital pathologist, Andersen also resumed work on her earlier studies of the female reproductive tract in animal models. Over the next few years she published numerous related studies and eventually was awarded a doctorate degree (Doctor of Medical Sciences) at Columbia University in 1935. Her dissertation was titled “The relation of the endocrine glands to the female reproductive cycle.”
In 1935 Andersen was named the Assistant Pathologist at Babies Hospital (the pediatric hospital at Columbia University Medical Center). She remained there for the rest of her career.
Ғылыми мансап
Ол семіздік ауруынан қайтыс болған нәрестелер мен балалардың қабірдегі зерттеулері кезінде ұйқы безінде фиброздық тіндермен қоршалған сұйықтыққа толы кисталарды, сондай-ақ өкпе зақымдануын және үлкен балаларда инфекцияның нашарлауын байқады. Андерсен өкпе мен ұйқы безінің зақымдануының себебі жаңа ауру екенін сендірді, оны ол "ұйқы безінің кистоздық фиброзы" деп атады. Оның зерттеулері 1938 жылы "Американдық балалар аурулары журналында" жарияланды. Ол осы еңбегі үшін 1939 жылы Э. Мид Джонсон сыйлығын алды. 1938 жылғы маңызды зерттеуінен кейінгі он жылдық ішінде ол кистоздық фиброзды (КФ) алғашқы болып in vivo диагностикалады, КФ пациенттерін арнайы диетамен, витаминдермен және ұйқы безі ферменттерімен емдеді, КФ-қа байланысты өкпе инфекцияларын антибиотиктермен емдеді және КФ рецессивті түрде берілетін генетикалық ауру екенін бірінші болып мойындады. 1945 жылы Андерсен Колумбия университетінде педиатрдың ассистенті ретінде танылды. 1948 жылы ол тамақтану саласындағы зерттеулері үшін Борден сыйлығын алды. 1951 жылы Андерсен (резидент дәрігер Уолтер Кесслермен бірге) кейбір КФ-пен ауыратын нәрестелер тобындағы жылу соққысы туралы хабарлады. Андерсеннің КФ бойынша екінші маңызды зерттеуінде ол КФ пациенттері жылу соққысына әсіресе сезімтал және гипохлоремия осы жағдайда ішінара құсудың нәтижесінде, ал ішінара терлеу арқылы хлоридтердің жоғалуынан туындайды деп болжады. 1952 жылы ол Колумбия университетінің балалар ауруханасының патология бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. Сол жылы ол "Элизабет Блэкуэлл" сыйлығын алды. 1953 жылы ол КФ кезіндегі тердің шамадан тыс хлорид жоғалтуы туралы алғашқы есептің авторларының бірі болды: бұл КФ бойынша оның үшінші маңызды зерттеуі болды. Басқа автор (ди Сант'Агнесе) тер хлоридінің жоғалуы туралы маңызды байқау жасаған бірінші адам ретінде танылса да, Андерсеннің бұл жаңалыққа бұрын күдіктелгеннен гөрі үлкен үлес қосып, мүмкін, бұл Матильда әсерінің тағы бір мысалы болуы ықтимал. 1954 жылы Андерсен доцент, ал 1958 жылы Колумбия университетінің дәрігерлер мен хирургтар колледжінің патология профессоры болды. КФ зерттеулерімен қатар, Андерсен сирек кездесетін гликогенді сақтау ауруын, гликогенді сақтау ауруы IV (GSD IV) деп аталатын, сондай-ақ Андерсен ауруы деп белгілі ауруды сипаттады. Бұл гликогенді тармақтастыру ферментінің жетіспеуінен туындайды, нәтижесінде гликоген бауырда жиналады.
While performing autopsies on infants and children who died with celiac disease she noted fluid filled cysts surrounded by fibrotic scars in the pancreas, along with lung damage and infection which was worse in older children. Andersen believed that the lung and pancreatic damage came from a new disease, which she called "cystic fibrosis of the pancreas". Her research was published in the American Journal of Diseases of Children in 1938. She received the E. Mead Johnson Award in 1939 for this work. During the decade following her landmark 1938 study, she was the first to diagnose cystic fibrosis (CF) in vivo, the first to treat patients with CF with a special diet as well as vitamins and pancreatic enzymes, the first to treat CF related lung infections with antibiotics, and the first to recognize that CF was likely a genetic disease transmitted in a recessive manner. In 1945, Andersen was recognized by Columbia University as an Assistant Pediatrician. In 1948, she received the Borden Award for her research in nutrition. In 1951 Andersen (with Walter Kessler, a resident MD) reported heat prostration in a cohort of infants, some of whom had CF. In this second landmark study of CF by Andersen, she hypothesized that CF patients “are especially susceptible to heat prostration,” and that hypochloremia in that setting was “partly the result of vomiting and partly due to loss of chlorides by sweating”. In 1952, she was named the Chief of Pathology at Columbia University’s Babies Hospital. Later that year, she received the Elizabeth Blackwell Award. In 1953, she was a coauthor on the first report of excessive chloride loss in CF sweat: this was her third landmark study of CF. Though another coauthor (di Sant'Agnese) has been recognized as the first to make the critically important observation about sweat chloride losses, it is likely that Andersen had a larger role in this discovery than previously suspected (potentially making this another example of the Matilda effect). In 1954 Andersen was promoted to Associate Professor and in 1958 to Professor of Pathology at Columbia University’s College of Physicians and Surgeons. In addition to her research on CF, Andersen also described a rare glycogen storage disease, glycogen storage disease type IV (GSD IV) also known as Andersen's disease. It is caused by a lack of activity in glycogen branching enzyme, resulting in accumulation of glycogen in the liver.
Жеке өмір
Андерсон ешқашан үйленбеген және баласы болған емес, бірақ ол пациенттері мен достарының өміріне тығыз қатысты, олардың көптегені өмір бойы оған адал болды. Ол танымал оқытушы және дарынды зерттеуші болды, сонымен қатар тауға серуендеу, каноэмен жүзу және ағаш өңдеу сияқты белсенді өмір салтын ұнатты. Ол өзінің сыртқы түріне аса мән бермеді, ал киімдері көбінесе белсенді өмір салтына сәйкес келді. Андерсен көп жыл бойы темекі шекті, және 1962 жылы өкпе рагына байланысты операция жасады. Ол 1963 жылдың 3 наурызында Нью-Йоркте алпыс бір жасында қайтыс болды. Ол Чикагодағы Оук Вудс зиратында ата-анасы, әже-шешесі және бүйір ата-әжелерінің қасына жерленді.
Anderson never married and had no children, though she was closely involved with the lives of her patients and friends, many of whom remained devoted to her throughout her life. She was a popular teacher and a brilliant researcher, and she enjoyed an active lifestyle that included hiking, canoeing, and carpentry. She was not overly concerned with her own appearance, and her clothing was mostly appropriate for her active lifestyle. Andersen was a heavy smoker for years, and she underwent surgery for lung cancer in 1962. She died at the age of sixty one on March 3, 1963, in New York. She was buried near her parents, grandparents, and great grandparents in Oak Woods Cemetery in Chicago.
Өлімнен кейін берілген сыйлықтар
Өлгеннен кейін оның еңбектері кеңінен танылды: ол Колумбия Пресвитериан медициналық орталығында "Ерен қызмет медалімен" марапатталды және 2002 жылы Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді.
After her death, her work garnered further recognition: she was honored with the Distinguished Service Medal at the Columbia Presbyterian Medical Center and was inducted into the National Women's Hall of Fame in 2002.