Кіріспе

18 ғасырдағы АҚШ теңіз күштері офицері

Сэмюэл Хэмблтон (1777 – 1851) – 1812 жылғы соғыста өзгеше көзге түскен АҚШ теңіз күштері офицері.

Ерте өмір

Сэмюэл Хэмблтон 1777 жылдың 29 наурызында Мэриленд штатының Талбот округінде, "Мартингэм" деген поместьеде дүниеге келді. Бұл поместье 1657 жылы Лорд Балтимор оның бес атасы Уильям Хэмблтонға сыйлаған еді.

Мансап

Әскери-теңіз флотына қабылданып, 1806 жылдың 6 желтоқсанында флот Purser-і болған ол, 1812 жылғы соғыста Эри көлі шайқасында «Лоуренс» кемесінде лейтенант міндетін атқарды. Егжей-тегжейлі және құлшынысты журналист және хат жазушы, Гэмблтонның Мэриленд тарихи қоғамында сақталатын соғыс кезеңіндегі күнделігі, Эри көлі шайқасын зерттеуші тарихшылар үшін ең көп қолданылатын бастапқы дереккөздердің біріне айналды. Сэмюэл Хэмблтон Оливер Хазард Перриден сегіз жас үлкен болғандықтан, Перридің ең сенімді офицері және жақын досы болды. 1813 жылдың шілдесінде Перри Гэмблтонға флотына британдықтармен қашан шайқасу керектігін білдіру үшін сигналдық ту қажет екенін айтқанда, Сэмюэл Хэмблтон капитан Джеймс Лоуренстің «Кемені тастама» деген сөздерін пайдалануды ұсынды. Перри өзінің теңізшілеріне Лоуренстің өлімі мен «Чесапик» кемесінің жоғалуын еске салғанның жігерлендіретінін немесе әлсірететінін білмей, келесі күні келісуге дейін бұл ойды ойлап көрді. Хэмблтон Эри, Пенсильваниядағы әйелдерге ту тігіп беруді тапсырды, ол Эри көлі шайқасынан бір күн бұрын Перридің капитандырына және шайқас күні «Лоуренс» кемесіндегі теңізшілеріне табыс етілді. Шайқас кезінде Перридің басқарушысы капитан Джесси Эллиот «Ниагара» бригін британдық флотпен шайқасуға жеткізе алмады. Нәтижесінде Перридің «Лоуренс» кемесі суға батып, қирап қалды. Перри мен Хэмблтон «Лоуренс» кемесіндегі соңғы қолданылатын қаруды бірге иеленді, бірақ ол да істен шықты. Теңізшілерінің көпшілігі қаза тапқан немесе жараланған кезде Перри Хэмблтон жасаған жауынгерлік туды түсіруді бұйырды, содан кейін оның теңізшілері оны тұрақты снайперлік атыс астында («Ниагара» кемесіне) қайтарып жіберді. Ол жаңа кемемен қайтадан шайқасқа кіріп, британдық флотты жеңді. Ол конверттің артына қаламмен жазылған хабарды жіберді: «Біз жаумен кездестік, енді олар біздікі». Комодор Оливер Хазард Перри Хэмблтонды теңізшілерін жігерлендіргені және жауға қарсы соңғы қолданылатын қаруды қолданғаны үшін мақтады. Хэмблтон арматурадан түскен оқтан ауыр жарақат алды, бірақ күресін жалғастырды. Ол шайқастан кейінгі күндері де жұмыс істеді, бірақ инфекция соншалықты күшті болғандықтан, жарақаты кесіліп, иық сүйегінің сынықтары шықты. Сүйектің бір бөлігі анасына хатпен жіберілді және қазіргі уақытта хатпен бірге Чесапик шығанағының теңіз мұражайында көрсетілуде. Эри көлі шайқасынан кейін Хэмблтон Мэриленд штатының Сент-Майклс қаласына оралды және өзінің досы Оливер Хазард Перридің құрметіне «Перри Кэбин» деп аталатын үй салды. Кейіннен оны келесі иелері «Perry Cabin» қонақ үйіне, әйгілі сәнді қонақ үй мен шипажайға кеңейтті. Ол көршілес жерді өзінің сүйікті қызметінің құрметіне «Navy Point» деп атады. Бүгінде Navy Point-те Чесапик шығанағының теңіз мұражайының 18 акрлық кампусы орналасқан. Сэмюэл Хэмблтонның сандығы, оның әріптері мен қақпағындағы әшекейлі металл жұмыстары 1960 жылдары Мэриленд штатының Истон қаласындағы «Хэмблтон үйінде» оның үлкен шөлі інісінің үйінде табылды. Сандықта оның жеке құжаттарымен қатар, Хэмблтонның Эри көлі шайқасындағы қызметін еске алатын Конгресс медалі де болды. Қазіргі уақытта ол Талбот округінің тарихи қоғамының жинағында сақталады. 1832 жылға дейін Purser Хэмблтон теңіз флотында белсенді қызмет етті, Жерорта теңізі круиздері кезінде «Ява» мен «Колумб» кемелеріне, ал Батыс Үндістанда «Джон Адамс» пен «Эри» кемелеріне бекітілді. 1843-1845 жылдар аралығында Филадельфия теңіз-әскери базасындағы қызметтен басқа, Хэмблтон 1832 жылдан бастап өліміне дейін демалыста немесе күту орнында болды.

Өлім

Хамблтон 17 қаңтар 1851 жылы Талбот округінде қайтыс болды. Ол Ескі Мартингемдегі отбасылық қорымға жерленді.

Есімдес

1941 жылы USS Hambleton (DD 455) эсминеці оның құрметіне берілді.