Кіріспе
Италиялық мүсінші, Галеннің ғылыми түсіндірушісі Пьетро Торриджано (24 қараша 1472 – шілде/тамыз 1528) – Флоренциялық итальяндық Ренессанс мүсіншісі. Микеланджелоның мұрнын сындырғаннан кейін қаладан қашуға мәжбүр болды. Одан кейін шетелде жұмыс істеді және Испанияда түрмеде қайтыс болды. Ол Ренессанс өнерін Англияға таныстыруда маңызды рөл атқарды, бірақ оның қатыгез мінезі оның мансабына кері әсер етті.
the Scholastic commentator on Galen
Pietro Torrigiano (24 November 1472 – July/August 1528) was an Italian Renaissance sculptor from Florence, who had to flee the city after breaking Michelangelo's nose. He then worked abroad, and died in prison in Spain. He was important in introducing Renaissance art to England, but his career was adversely affected by his violent temperament.
Микеланджелоға шабуыл
Торриджано Флоренцияда дүниеге келген. Джорджо Вазаридің айтуынша, ол Флоренцияда Лоренцо де Медичидің қамқорлығымен өнерді оқыған талантты жастардың бірі болған. Бенвенуто Челлини Торриджаномен сөйлескенін баяндап, өзі мен Микеланджелоның жас кезінде Мазаччоның Кармин шіркеуіндегі фрескаларын көшіріп жатқанын, Микеланджелоның бір тіл тигізуінің Торриджаноны ашуландырғандығын, сондықтан оның мұрнын сындырып жібергенін айтады. Микеланджелоның барлық суреттерінде бұл мүсіннің бұзылуы айқын көрінеді. Челлинидің айтуынша, Торриджано: "Бұл [Микеланджело] Буонарроти мен бала кезімізде Кармин шіркеуіне барып, Мазаччоның шіркеуінен сурет салуды үйрендік. Буонарротидің әдеті сол жерде сурет салатындарды әзілдеу еді. Бір күні ол мені ренжіткенде мен әдеттен гөрі ашуландым, мен жұдырығымды қысып, оған мұрынға соққы бердім, мен сүйек пен шеміршек кірпіктерімнің астындағы бисквитке ұқсай түсіп жатқанын сездім; және менің бұл таңбамды ол қабірге алып кетеді." Микеланджелоның досы Вазаридің айтуынша, Торриджано төбелес бастауға себепкер болған, себебі ол қызғануға ие болған, және ол өзінің әрекетінің нәтижесінде Флоренциядан қашуға мәжбүр болды. Торриджано Микеланджеломен жақын қарым-қатынас құрды және өнердегі жетістігіне қызғанышпен қарады, бір күні біздің суретшімізді мазақтап, оның бетіне қатты соққы берді, сондықтан оның мұрны сынды және ешқашан қалпына келмейтіндей қырылды, сондықтан ол өмір бойына белгіленді; содан кейін Торриджано Флоренциядан қуылды. Ол шабуыл туралы Лоренцо де Медичиге хабарлағанын айтады, ол "қылмыскерге қатты ашуланды, егер Торриджано Флоренциядан қашпаса, оған өте ауыр жаза берген болар еді". 1510 жылы Генрих VII-нің анасы, Леди Маргарет Бофорттың қабір ескерткішін жасауды тапсырды. Ол "үлгілер" немесе Мейннарт Вейктің суреттері бойынша жұмыс істеді. Оның жұмысына Лондондағы екі флоренциялық саудагер, Джованни Кавалканти мен Леонардо Фрескобальди кепілдік берді. Бұл жұмыстың сәттілігінен кейін оған Генрих VII және оның патшайымы үшін керемет бейнелі ескерткіш жасау тапсырылды, ол әлі күнге дейін Вестминстер аббаттығының Генрих VII әйелінің шіркеуінде сақталып тұр. Бұл 1512 жылы басталған, бірақ 1517 жылға дейін аяқталмаған. Вазаридің айтуынша, Торриджано Аркос герцогының Мәриям мен Баланың мүсіні үшін төлеген ақысын алдаған. Ол өзін алданып қалғандықтан кек алу үшін жұмысты кескішпен қиратты, содан кейін герцог өзін қорланған деп санап, Торриджаноны еретик деп айыптады. Вазари оның өлімін 1522 жылы деп қате көрсеткен.
“This [Michelangelo] Buonarroti and I used, when we were boys, to go into the Church of the Carmine, to learn drawing from the chapel of Masaccio. It was Buonarroti’s habit to banter all who were drawing there; and one day, among others, when he was annoying me, I got more angry than usual, and clenching my fist, gave him such a blow on the nose, that I felt bone and cartilage go down like biscuit beneath my knuckles; and this mark of mine he will carry with him to the grave.”
Michelangelo's friend Vasari says that Torrigiano instigated the fight because he was motivated by jealousy, and that he was forced to flee from Florence as a result of his act. Torrigiano, having formed an intimacy with Michelangelo, and becoming envious of his distinction in art, one day, when jeering our artist, struck him so violent a blow in the face that his nose was broken and crushed in a manner from which it could never be recovered, so that he was marked for life; whereupon Torrigiano was banished from Florence. He goes on to say that the assault was reported to Lorenzo de' Medici who was "so greatly incensed against the offender, that if Torrigiano had not fled from Florence he would without doubt have inflicted some very heavy punishment on him." He was commissioned to create the tomb monument of Lady Margaret Beaufort, mother of Henry VII, in 1510, working to "patrones" or pattern drawings by Meynnart Wewyck. His work was underwritten by two Florentine merchants in London, Giovanni Cavalcanti and Leonardo Frescobaldi, who acted as guarantors. After the success of this work, he was given the commission for the magnificent effigial monument for Henry VII and his queen, which still exists in the Henry VII Lady Chapel of Westminster Abbey. This appears to have been begun in 1512, but was not finished till 1517. According to Vasari, Torrigiano was swindled of his payment by the Duke of Arcos for a sculpture of the Virgin and Child. As an act of vengeance for being fooled as such he mutilated the work with his chisel, whereupon the Duke, considering himself affronted, denounced Torrigiano as a heretic. Vasari misdates his death to 1522.