Кіріспе

Никола Наполи 1940 жылдан 1982 жылға дейін АҚШ, Канада, Орталық және Оңтүстік Америкада кеңес фильмдерін таратумен айналысқан Artkino Pictures, Inc. компаниясының президенті болды. Наполи – АҚШ үшін жұмыс істеген қос агент, совет тыңшысы. 1941 жылы ол Американың «Дюпон» корпорациясы өндірген формулалар мен өнімдер туралы құпия ақпаратты жеткізіп берді. Ол АҚШ Коммунистік партиясының (CPUSA) мүшесі болды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кеңес құпия ақпаратын (NKVDUS) АҚШ барлау қызметіне бергені мәлім. Ол Нью-Йорктегі антифашистік қозғалыстың хатшысы қызметін атқарды.

Ерте өмір

Наполи 16 қараша 1905 жылы Нью-Йоркте итальяндық ата-аналардың отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы оны ерте жасында Италияға алып кетті. Ол 1924 жылы АҚШ-қа қайта оралды.

Мансап

1928 жылға дейін Наполи Нью-Йоркте шығатын итальяндық коммунистік газет «Il Lavoratore» редакторы болды.

Amkino Corp.

Amkino Corporation, 1927 жылы құрылған, Виктор Смирнов басқарған, Нью-Йорк қаласында орналасқан компания еді. 1940 жылдың ақпанына дейін ол АҚШ-та совет фильмдерін ресми түрде таратқан. 1930 жылдардың ортасында Наполи, сол кезде совет фильмдерін АҚШ-та таратқан Amkino Corporation компаниясының қызметкері болды. 1936 жылы Наполи Ресейге және басқа да Еуропа елдеріне сапар жасады. Бір кезде Наполи Intourist, Inc. компаниясының қызметкері болды, бұл компания World Tourist компаниясының бас компаниясы еді, оны CPUSA-ның жоғары деңгейдегі жетекшісі Джейкоб Голос басқарды. Наполи АҚШ-та ФБР үшін қос агент, совет шпионы ретінде жұмыс істеді. 1943 жылдың қарашасында Голос жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін, ол советтік дезертир Элизабет Бентлиге Наполиді жасырын байланысты жалғастыру үшін тағы бір ресейлік байланысқа тапсыратынын айтты.

Артиклинолық өндіріс

Artkino Production – бұл екі Бурбанк, Калифорниялық әуесқой кино жасаушылар, Жан Д. Микельсон мен М. Г. Макферсон таңдаған атау, және ол Artkino Pictures компаниясымен ешқандай байланысы жоқ. 1920 жылдардың соңынан 1930 жылдардың басына дейін олар бірнеше көркем қысқа фильмдерін аяқтады.

Арткино суреттері

Арткино Пикчерз 1940 жылдан 1980 жылға дейін Солтүстік және Оңтүстік Америкада совет фильмдерінің – жаңалықтар, қысқаметражды, деректі және толық метражды фильмдердің ресми дистрибьюторы болды. 1940 жылы Amkino Corp. компаниясының тарауынан кейін Наполи Роза Маделлмен бірлесіп, Amkino-ның қызметін жалғастыру мақсатында Artkino Pictures компаниясын құрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Одағы одақтас елдердің құрамында болғандықтан, Наполи фирманың импорты 1930-жылдардағы «қызыл үрей» кезеңімен салыстырғанда әлдеқайда көп кинотеатрлар тарапынан қабылдауға ие болды. Соғыстан кейін совет-американдық одақтың ыдырауымен Арткино АҚШ Мемлекеттік департаментінде, шетелдік агенттерді тіркеу туралы заңға (FARA) сәйкес, АҚШ және Кеңес үкіметтерінің агенті ретінде тіркелді. Дегенмен, АҚШ Әділет министрлігі және Соғыс министрлігі Арткиноның толыққанды өкілдігіне қол жеткізу үшін жан-жақты ынтымақтастық жасады. Сталиннің қайтысынан және Кеңес киноиндустриясындағы осыған байланысты өзгерістерден кейін, саяси сипаттамасы жоқ, көркем фильмдерді өндіруге мүмкіндік туды. Кеңес кино өнімдеріне деген сұраныс қайта жанданып, Арткино АҚШ-тағы басқа шетелдік кино дистрибьюторларымен күшейтілген бәсекелестікке тап болды.

Халықаралық кино алмасу

Компания Наполи қайтыс болғаннан кейін өздігінен тұрып берді, Маделлдің басшылығымен зейнеткерлік жасына жақындағанша қызметін жалғастырды. Ол Арткиноны Халықаралық кино алмасу компаниясымен байланыстырып, 1970 жылдардың соңына қарай осы компанияға кеңес фильмдерін импорттау және таратудағы Арткиноның қызметін жүктеді.

Venona кабельдік хабарлары

"Венона" жобасы "1699 КГБ Нью-Йорк - Мәскеуге, 1944 жылдың 2 желтоқсаны" шифрын ашты. Бұл - атом энергиясы мәселесімен айналысқан ғалымдардың есімдерін тізімдеген советтік барлау хабарламасы. Савилл Сакс "Наполиге" хабарласып, одан Сергей Курнаковқа бағытталды.