Кіріспе

Жоғарғы аяқтың бұлшық еті

Ұзын алақан бұлшығы – радиалдық білезік иілгіші мен ұлнар білезік иілгіші арасында орналасқан шағын сіңір ретінде көрінетін бұлшық, бірақ ол әрқашан бола бермейді. Халықтың шамамен 14 пайызында ол жоқ; алайда, Африка, Азия және Американың жергілікті халқында бұл көрсеткіш өзгеше болуы мүмкін. Ұзын алақан бұлшығының болмауы қолдың қысқыш күшіне әсер етпейді. Бірақ, Ұзын алақан бұлшығының жоқтығы төртінші және бесінші саусақтардың қысып ұстау күшін азайтады. Ұзын алақан бұлшығының болмауы әйелдерде ерлерге қарағанда жиі кездеседі. Бұл бұлшықты төртінші саусақ және бас бармақтың төсемін ұстап, білегін иілту арқылы көруге болады. Егер бұлшық болса, ол алдыңғы білезіктің ортасында көрінеді.

Құрылымы

Palmaris longus – бұл иілгіш карпи радиалистің медиалдық жағында орналасқан, жіңішке, созылыңқы, тікбұрышты пішінді бұлшық. Ол ортасында ең кең, ал проксимальді және дистальді бекітілу орындарында ең тар. Ол негізінен иық сүйегінің медиалдық эпикондилінен ортақ иілгіш шеміршек арқылы басталады. Сонымен қатар, ол жақын орналасқан аралық бұлшықеттер қабырғасынан және қолдың алдыңғы бетіндегі фасциядан да басталады.

Түрлілігі

Ұзын алақан бұлшық еті – өзгергіш бұлшық ет. Ең көп кездесетін өзгеріс – оның жоқтығы. Көптеген in vivo және in vitro зерттеулер әртүрлі этникалық топтардағы PL tendon-ның болуын немесе болмауын анықтады. Кавказдық (Еуропалық және Солтүстік Америкалық) халықтың 5,5-24%-ында және Азиялық (қытай, жапон, үнді, түрік, малайзиялық) халықтың 4,6-26,6%-ында PL tendon-ның жоқтығы туралы хабарламалар бар. Оның түріне қатысты да өзгерістер кездеседі. Ол жоғары жағында жіңішке талшықты, ал төменгі жағында бұлшықетті болуы мүмкін; немесе ортасы бұлшықетті, ал жоғары және төменгі жағында жіңішке талшықты болуы мүмкін; немесе орталық жіңішке талшығымен екі бұлшықеттік шоғырдан тұруы мүмкін; немесе соңында, ол тек жіңішке талшықты белдеуден ғана құралуы мүмкін. Бұлшықет екі есе болуы немесе толығымен жоқ болуы мүмкін. Короноидтық процесстен немесе сәуір сүйектен басталатын жіңішке талшықтар кездеседі. Алдыңғы қолдың фасциясына, иілгіш карпи-ульнар сүйегінің және айыр сүйегінің жіңішке талшығына, қайық сүйегіне және кішкентай саусақтың бұлшық еттеріне ішінара немесе толық енуі байқалған.

Тендон трансплантаттарында қолдану

Palmaris longus бұлшық еті, ұзындығы мен диаметріне байланысты, білезікке сіңір трансплантациясында ең көп қолданылатын бұлшық ет болып табылады, сондай-ақ ол ешқандай функционалдық деформация тудырмайды. Білезікте сіңір жыртылғанда, Palmaris longus сіңірі флексор ретинакулумынан алынып, жыртылған сіңірдің орнына егіледі. Жыртылған кезде Palmaris longus сіңірімен ауыстырылатын немесе күшейтілетін ең көп кездесетін сіңірлер – саусақтың ұзын бүгілгіш сіңірлері және бас бармақтың бүгілгіш сіңірі (flexor pollicis longus). Palmaris longus бұлшық еті өте әлсіз бүгілгіш болып табылады және сіңірі кесіліп, басқа жерге жылжытылған жағдайда, білезіктегі қозғалысты шектеуге қабілетті айтарлықтай күшті қамтамасыз етпейді. Palmaris longus бас бармақтың сыртқа қарай жылжуына (абдукция) көмектеседі, бұл қолды ашуға қажетті әрекет. Егер Palmaris longus бұлшық еті жеке адамнан алуға қол жетімді болмаса, оның орнына аяқтағы анатомиялық тұрғыдан ұқсас plantaris бұлшық етін алуға болады. Пациенттің өзінің сіңірін пайдалану артықшылықты, себебі ол организмге жат денелерді енгізбейді.

Карпальді туннель синдромы және palmaris longus нұсқалары

Ұзын алақан бұлшығының белгілі анатомиялық варианттарының арасында, Ұзын алақан бұлшығының кері бауыры шығанақ-білезік туннелінде орналасып, шығанақ-білезік туннелі синдромының белгілерін тудыруы мүмкін. Осы вариантты білу қажетсіз шығанақ-білезік туннелін ашу операциясын болдырмау үшін маңызды, себебі бұл Ұзын алақан бұлшығының вариантының болуынан ортаншық жүйке қысылысы шешілмей қалуы мүмкін.

Эволюция

Бұлшық еттің жоқтығына эволюциялық түсіндірме – адамдар ортақ тектен мұра еткен бұлшық ет, ал адамдармен ортақ ата-тегі бар көптеген жануарлар (мысалы, орангутан) осы бұлшық етті әлі де белсенді пайдаланады. Приматтардың жақын туыстары (мысалы, шимпанзе және горилла) да бұлшық етті белсенді пайдаланбайды, сондықтан олар да сондай өзгергіштік көрсетеді. Ортақ тектің принципі ата-бабаларымыздың бұлшық етті бір кезде белсенді қолданғанын көрсетеді. Бас бармақ құрылысы (әсіресе, тенар бұлшық тобы) гоминидтер тармағында дами бастады, нәтижесінде Palmaris longus бұлшық еті қалыпты жағдайға келді. Бұлшықетке ешқандай эволюциялық қысым (оң немесе теріс) болмағандықтан, ол эволюциялық процестерге көп әсер етпеді.