Оона О’Нилл: Чарли Чаплиннің соңғы әйелі

Кіріспе

Британдық актриса (1925–1991)

Оона О'Нилл, Леди Чаплин (14 мамыр 1925 – 27 қыркүйек 1991) – бермудалық актриса, ирланд-американдық драматург Юджин О'Нилл мен ағылшын жазушысы Агнес Болтонның қызы, актер және кинорежиссер Чарли Чаплиннің төртінші және соңғы әйелі. О'Ниллдің ата-анасы ол төрт жаста болғанда ажырасып, содан кейін анасы оны Нью-Джерси штатының Пойнт-Плезант қаласында өсірді және ол әкесін сирек көрді. Ол алғаш рет 1940-1942 жылдар аралығында Нью-Йорктегі Брэрли мектебінде оқыған кезінде көпке танылды. Ол достары Кэрол Маркус және Глория Вандербильтпен бірге сәнді түнгі клубтарға барып, фотоға түскен. 1942 жылы ол Stork клубында 1942–1943 жылдар маусымының «Бірінші дебютант» атанды және көптеген БАҚ назарына іліккен. Содан кейін ол актерлік мансабын жалғастыруға шешім қабылдады және екі сахналық қойылымдағы шағын рөлдерден кейін Голливудқа кетті. Голливудта О'Нилл Чаплинмен танысты, ол оны фильмдегі рөлге қарастырды. Фильм түсірілмеді, бірақ О'Нилл мен Чаплиннің арасында романтикалық қарым-қатынас туды және 1943 жылдың маусым айында, 18 жасқа толғаннан кейін бір ай өткен соң олар үйленді. Олардың арасындағы 36 жылдық жас айырмашылығы қыңырлық тудырып, О'Ниллдің әкесімен, Чаплиннен алты ай ғана үлкен және актриса болу тілегін қабылдамаған әкесімен қарым-қатынасын үзді. Үйленгеннен кейін О'Нилл мансап құру жоспарларынан бас тартты. Олар Чаплинмен сегіз бала сүйді және ол қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Некеде тұрған алғашқы он жылдығын Беверли-Хиллсте өткізді, бірақ 1952 жылы Лондонға сапар кезінде Чаплиннің АҚШ-қа қайта кіруге рұқсаты алынып тасталғаннан кейін, олар Швейцарияның Корсьер-сюр-Веве ауылындағы Маноир-де-Банға көшіп кетті. 1954 жылы О'Нилл АҚШ азаматтығынан бас тартып, британдық азаматтыққа өтті. 1977 жылы Чаплин қайтыс болғаннан кейін ол уақытын Швейцария мен Нью-Йорк арасында бөлісті. 1991 жылы 66 жасында Корсьер-сюр-Веведе асқазан безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. 1986 жылы оның қызы Джеральдин Чаплин өзінің қызына Оона есімін қойды.

Oona O'Neill, Lady Chaplin (14 May 1925 – 27 September 1991) was a Bermudian actress, the daughter of Irish American playwright Eugene O'Neill and English born writer Agnes Boulton, and the fourth and last wife of actor and filmmaker Charlie Chaplin. O'Neill's parents divorced when she was four years old, after which she was raised by her mother in Point Pleasant, New Jersey, and rarely saw her father. She first came to the public eye during her time at the Brearley School in New York City between 1940 and 1942, when she was photographed attending fashionable nightclubs with her friends Carol Marcus and Gloria Vanderbilt. In 1942, she received a large amount of media attention after she was chosen as "The Number One Debutante" of the 1942–1943 season at the Stork Club. Soon after, she decided to pursue a career in acting and, after small roles in two stage productions, headed for Hollywood. In Hollywood, O'Neill was introduced to Chaplin, who considered her for a film role. The film was never made, but O'Neill and Chaplin began a romantic relationship and married in June 1943, a month after she turned 18. The 36 year age gap between them caused a scandal and severed O'Neill's relationship with her father, who was only six months older than Chaplin and who had already strongly disapproved of her wish to become an actress. Following the marriage, O'Neill gave up her career plans. She and Chaplin had eight children together and remained married until his death. The first decade of their marriage was spent living in Beverly Hills, but after Chaplin's reentry permit to the United States was cancelled during a voyage to London in 1952, they moved to Manoir de Ban in the Swiss village of Corsier sur Vevey. In 1954, O'Neill renounced her US citizenship and became a British citizen. Following Chaplin's death in 1977, she split her time between Switzerland and New York. She died of pancreatic cancer at the age of 66 in Corsier sur Vevey in 1991. Her daughter Geraldine Chaplin named her daughter after her in 1986.

Ерте өмір (19251942)

Оона О’Нилл 1925 жылғы 14 мамырда Бермуда аралдарындағы британдық колонияда дүниеге келді. Оның ата-анасы оны туғанға алты ай бұрын қыста жазуға қолайлы орын деп санап, сол жерге көшіп келген. Оның ағасы Шейн Рудрайх О’Нилл (1919–1977) болды. Әкесі мен анасының бұрынғы қарым-қатынастарынан Юджин О’Нилл кіші және Барбара Бертон есімді балалары болған, бірақ олар отбасымен бірге тұрмады және О’Нилл бала кезінде оларды сирек көретін. О’Ниллдің балалық шағы Бермудада – отбасы қыстарын өткізген және 1926 жылы «Спитхед» (бұрынғыда капер Езекия Фриттің үйі) сатып алған жерде, сондай-ақ АҚШ-тың шығыс жағалауындағы түрлі аймақтарда өтті. Әкесі мен анасының некесі Евгенийдің алкоголизм салдарынан ұзақ уақыт бойы шиеленісіп, 1926 жылдың жазында Мэн штатының Белград қаласында актриса Карлотта Монтереймен қарым-қатынас жасағаннан кейін бұзыла бастады. 1927 жылдың күзінде Нью-Йоркке сапар барысында ол Монтереймен романтикасын қайта жақтандырды, ал Бермудаға қысқа қайтып келгеннен кейін қарашада Агнеспен ажырасты. Агнес балаларымен бірге келесі жазға дейін Бермудада тұрды, содан кейін олар оның ата-анасының Нью-Джерси штатының Уэст-Пойнт-Плезант қаласындағы ескі үйіне көшіп барды. 1929 жылдың шілдесінде Агнес Невада штатының Рино қаласында ажырасып, үш аптадан кейін Евгений Францияда Монтерейге үйленді. Ажырасқаннан кейін О’Ниллдің балалық шағы көбінесе анасы мен ағасымен Вест-Пойнт-Плезантта және кейде Агнес өмір бойы қызығушылық танытқан «Спитхедте» өтті. Ажырасу шарты бойынша екеуінің де күтіміне берілсе де, ол әкесін сирек көріп, көбінесе Монтерей жауап берген хаттар арқылы қарым-қатынас жасады. О’Нилл алғаш католик монастырь мектебінде оқыды, бірақ ол оған сәйкес келмейді деп шешілді, содан кейін ол Оушен Роудтың Point Pleasant қаласындағы мемлекеттік мектебіне ауыстырылды. Ажырасу шартына сәйкес, екі бала да 13 жасқа толғаннан бастап үздік интернат мектептеріне оқуға жіберілді, ал 1938 жылы О’Нилл Вирджиния штатының Уоррентон қаласындағы Уоррентон ауылдық мектебінде оқыды. Агнес мектепті қанағаттандырарлық деп таппады және оны 1940 жылы екінші курсқа Нью-Йорктегі Брэрли мектебіне ауыстырды. Брэрлиде О’Нилл Кэрол Маркустың жақын досы болды және оның арқасында Глория Вандербильт пен Трумэн Капотемен танысты. Ол әлі кәмелетке толмаған болса да, топ жиі танымал түнгі клубтарда уақыт өткізіп, журналдардың қоғамдық беттерінде пайда бола бастады. Осы кезеңде О’Нилл газет карикатурисі Питер Арномен және сол кездегі белгісіз жазушы Дж.Д.Салинджермен кездесті. 1942 жылдың сәуірінде Брэрлидегі соңғы курсында ол «Сторк клубында» 1942–1943 жылғы маусымның «Бірінші дебютант» атанды. Бұл оқиға елде үлкен жаңғыру тудырды, оған киностудиялар мен модельдік агенттіктер ұсыныстар жасады. Бұл жағдай оның әкесін ашуландырып, ол Голливудтағы байланыстары арқылы қызының кино келісімшартына қол қоюына кедергі келтірді. Брэрлиден бітіргеннен кейін О’Нилл Вассар колледжінде оқудан бас тартып, әкесінің қарсылығына қарамастан актерлік мансабын таңдады. Ол өзінің тұңғыш рет 1942 жылдың шілдесінде Нью-Джерсидегі Мейплвуд театрында «Пал Джой» қойылымында кішкентай рөлде ойнады. Қойылым сәтсіз аяқталып, екі аптадан кейін тоқтатылды. Сол жазда О’Нилл Калифорнияға жазушы Уильям Сароянға үйленетін Кэрол Маркуспен бірге сапарлады. Сапар барысында О’Нилл Сан-Францискода Сароянның «Өмірдің уақыты» пьесасының қойылымында қысқа уақытқа қатысты және жақын жерде тұратын әкесімен кездесуге тырысты.

Oona O'Neill was born on 14 May 1925 in the British colony of Bermuda, where her parents had relocated six months before her birth in the hopes that it would be a good place to write during the winter. She had an older brother, Shane Rudraighe O'Neill (1919–1977). Both of her parents also had children from previous relationships, Eugene O'Neill Jr. and Barbara Burton, but they did not live with the family and O'Neill saw them only occasionally during her childhood. O'Neill's early childhood was spent between Bermuda —where the family spent winters and in 1926 purchased a house, Spithead (originally the home of privateer Hezekiah Frith)— and various places on the East Coast of the United States. Her parents' marriage had been for a long time strained by Eugene's alcoholism, and started to disintegrate after he had an affair with actress Carlotta Monterey while they were living in Belgrade, Maine, in the summer of 1926. He rekindled his romance with Monterey during a trip to New York in the early autumn of 1927, and after a brief return to Bermuda, separated from Agnes in November. Agnes and the children stayed in Bermuda until the following summer, when they moved to her parents' old house in West Point Pleasant, New Jersey. Agnes was granted a divorce in Reno, Nevada in July 1929, and three weeks later, Eugene married Monterey in France. After the divorce, O'Neill's childhood was mostly spent living with her mother and brother in West Point Pleasant and occasionally at Spithead, in which Agnes had a lifetime interest. Although the divorce had granted joint custody, she seldom saw her father, and mainly communicated with him through letters, which were usually answered by Monterey. O'Neill first attended a Catholic convent school, but it was deemed unsuitable for her, and she was then enrolled at the Ocean Road Public School in Point Pleasant. According to the divorce settlement, both children were to attend top boarding schools from the age of 13 and, in 1938, O'Neill was sent to study at the Warrenton Country School in Warrenton, Virginia. Agnes did not find the school satisfactory, and had her transferred to the Brearley School in New York for her sophomore year in 1940. At Brearley, O'Neill became a close friend of Carol Marcus, and through her was introduced to Gloria Vanderbilt and Truman Capote. Although she was still underage, the group often spent time at popular nightclubs, and began to appear in the society pages of magazines. During this time, O'Neill dated newspaper cartoonist Peter Arno and the then unknown author J. D. Salinger. In April 1942, during her senior year at Brearley, she was crowned as "The Number One Debutante" of the 1942–1943 season at the Stork Club. The event gained a large amount of publicity around the country, and she received offers from film studios and modeling agencies. The publicity infuriated her father, who used his contacts in the Hollywood film industry to prevent her from signing a film contract. After graduating from Brearley, O'Neill declined an offer for a place to study at Vassar College and instead chose to pursue an acting career, despite her father's resistance. She made her debut in a small supporting role in a production of Pal Joey at the Maplewood Theatre in New Jersey in July 1942. The production was a flop and was cancelled after a two week run. Later that summer, O'Neill travelled to California with Carol Marcus, who was due to marry author William Saroyan. During the trip, O'Neill briefly appeared in a production of Saroyan's play, The Time of Your Life, in San Francisco and unsuccessfully attempted to meet her father, who was living nearby.

Чаплинмен некеде (1943-1977)

Сан-Францискодан О'Нилл Лос-Анджелеске, анасы мен әкесі тұрған жерге барды. Көп ұзамай ол өзінің кино агенті Мина Уоллеспен танысып, Юджин Френктің «Ленинград қызы» фильміне алғашқы және жалғыз экрандық сынағын берді. Алайда, Уоллес пен оның табандылығының арқасында ол О'Ниллмен кино келісімшартына қол қоюға келісті. Салтанатты рәсімге Чаплиннің студия хатшысы Кэтрин Хантер және досы, көмекшісі Гарри Крокер куә болды. Юджин О'Нилл де Шейн О'Ниллден бас тартты, ал Юджин О'Нилл кішісі 1950 жылы қайтыс болғандықтан, 1953 жылы қайтыс болған кезде оның жалғыз мұрагері әйелі Карлотта Монтерей болды. 1926 жылы ол өзінің құжаттарын Йель университетіне тапсырды, ал қайтыс болғаннан кейін Монтерей осы институтты өзінің авторлық құқығына ие пьесаларының барлығынан авторлық гонорар алатын мекеме деп атады. Олар некелерінің алғашқы тоғыз жылын Беверли-Хиллсте өткізді және сегіз баласының алғашқы төртеуін дүниеге әкелді: Джеральдин Ли (1944 жылдың шілдесінде туған), Майкл Джон (1946 жылдың наурызында туған), Жозефин Ханна (1949 жылдың наурызында туған) және Виктория Агнес (1951 жылдың мамырында туған). Ол үйіне және балаларына көп көңіл бөлсе де, Чаплин жұмыс істесе, О'Нилл студияда уақыт өткізді. Ол көбінесе О'Ниллдің пікірін сұрап ақылдасатын. «Жарқын шам» (1952) фильмінде басты актриса Клэр Блумның орнын басуға да дайын болды, түсірілім аяқталғаннан кейін бір сахнаны қайта түсіру қажет болды, ал Блум басқа жобада жұмыс істеп жатты. 1940-1950 жылдар Чаплин үшін Америка Құрама Штаттарында қиын кезең болды, оны коммунистік көзқарастармен айыптады және ФБР тергеді. 1952 жылдың қыркүйегінде О'Нилл және олардың балалары «Лаймлайт» фильмінің премьерасына қатысу үшін «Королева Елизавета» лайнерімен Лондонға бара жатқанда, оның елге қайта кіруге рұқсаты алынып тасталды. Отбасы көп ұзамай Еуропаға тұрақты көшіп кетуге шешім қабылдады, ал 1952 жылдың қарашасында О'Нилл Чаплиннің активтерін еуропалық банк шоттарына аудару және үйі мен студиясын жабу үшін АҚШ-қа оралды. 1953 жылдың қаңтар айының басында олар Швейцариядағы Корсьер-сюр-Веве ауылында орналасқан Маноир-де-Банқа көшіп келді. Келесі жылы О'Нилл американдық азаматтығынан бас тартып, британдық азаматтық алды. Швейцарияда тұрып, Чаплиндер отбасына тағы төрт бала қосылды: Юджин Энтони (1953 жылдың тамызында туған), Джейн Сесил (1957 жылдың мамырында туған), Аннет Эмили (1959 жылдың желтоқсанында туған) және Кристофер Джеймс (1962 жылдың шілдесінде туған). Екі айдан кейін олардың үстінен полицияның ірі операциясы жүргізілді, Чаплиннің ашылмаған табыты жақын маңдағы Новиль ауылының даласында табылғаннан кейін қайтадан жерленді. Ол 1981 жылғы «Бұзылған тіл» фильмінде фильмнің продюсері Берт Шнайдердің өтінішімен алкогольге тәуелді ана рөлінде ойнады, бірақ басқа жағдайларда жариялылықтан қашып жүрді. Ресми емес өмірбаяншы Джейн Скоувелл мен бұрынғы келіні Патрис Чаплиннің айтуынша, О'Нилл алкогольге тәуелді болған және 1980 жылдардың соңында Маноир-де-Банға қайтып келгеннен кейін дерлік оқшауланған өмір салған. Ол 1991 жылдың 27 қыркүйегінде 66 жасында Корсьер-сюр-Веведе асқазан безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды және ауыл зиратында күйеуінің қасына жерленді. Өмірінде күнделіктер мен хаттар жазған О'Нилл өсиетінде барлық жазбаларын жоюды және ешқашан жарияламауды бұйырды.

From San Francisco, O'Neill headed to Los Angeles, where her mother and stepfather were living. She soon found herself a film agent, Minna Wallace, and made her first and only screentest, for Eugene Frenke's The Girl From Leningrad. However, due to her and Wallace's persistence, he agreed to give O'Neill a film contract. The ceremony was witnessed only by Chaplin's studio secretary, Catherine Hunter, and friend and assistant, Harry Crocker.#tag:ref|Eugene O'Neill also disowned Shane O'Neill, and as Eugene O'Neill Jr. died in 1950, his sole beneficiary at the time of his death in 1953 was his wife, Carlotta Monterey. Already in 1926, he had granted his papers to Yale University, and after his death Monterey named the institution as the receiver of royalties from all the plays which copyrights she owned. They spent the first nine years of their marriage living in Beverly Hills and had the first four of their eight children, Geraldine Leigh (b. July 1944), Michael John (b. March 1946), Josephine Hannah (b. March 1949) and Victoria Agnes (b. May 1951), during this time. Although she focused on her home and children, O'Neill also spent time at the studios if Chaplin was working. He often consulted O'Neill for her opinion. She also acted as a stand in for lead actress Claire Bloom in Limelight (1952), when a scene had to be reshot after filming had wrapped, and Bloom was already working on another project. The 1940s and 1950s were a difficult time for Chaplin in the United States, where he was accused of communist sympathies and was investigated by the FBI. In September 1952, while travelling with O'Neill and their children to London for the premiere of Limelight on board the ocean liner Queen Elizabeth, his re entry permit was revoked. The family soon decided to move permanently to Europe, and in November 1952, O'Neill flew back to the US to transfer Chaplin's assets to European bank accounts and to close up their house and the studio. In early January 1953, they moved to their new home, Manoir de Ban, a estate in the rural village of Corsier sur Vevey in Switzerland. The following year, O'Neill renounced her American citizenship, and became a British citizen. While living in Switzerland, the Chaplins added four more children to their family: Eugene Anthony (b. August 1953), Jane Cecil (b. May 1957), Annette Emily (b. December 1959), and Christopher James (b. July 1962). The pair were caught in a large police operation two months later, and Chaplin's unopened coffin was reinterred, having been found buried in a field in the nearby village of Noville. She appeared in the supporting role of an alcoholic mother in the film Broken English (1981) as a favor to the film's producer, Bert Schneider, but otherwise avoided publicity. According to unofficial biographer Jane Scovell and ex daughter in law Patrice Chaplin, O'Neill was an alcoholic and became almost a recluse after returning permanently to Manoir de Ban in the late 1980s. She died on 27 September 1991 at the age of 66 of pancreatic cancer in Corsier sur Vevey, and was buried next to her husband in the village cemetery. In her last will, O'Neill, who was a prolific writer of diaries and letters during her life, ordered that all her writings be destroyed, and never published.

Танымал мәдениетте

Фильмде О'Нилл рөлін Ричард Аттенбороның Чарли Чаплиннің өмірі туралы деректі фильмі "Чаплин" (1992) фильмінде Мойра Келли, ал Дж.Д. Сэлинджердің жастық шағына негізделген "Рухани көтеріліс" (2017) фильмінде Зои Дюч ойнады. Сахнада оны Эшли Браун "Limelight: The Story of Charlie Chaplin" спектаклінде 2010 жылы Сан-Диегодағы Ла-Холла театрында, ал Эрин Макки 2012 жылы осы қойылымның Бродвей нұсқасы "Chaplin – The Musical" спектаклінде бейнеледі. Ол сондай-ақ француз жазушысы Фредерик Бейгбедердің "Оона мен Салингер" (2014) романының басты кейіпкерлерінің бірі, бұл роман 1940 жылдары Салингермен болған оның қысқа ғашықтық оқиғасына шала негізделген.