Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі ауыл, азаматтық приход және сайлау округі, Англия.

Кэттерик ( /ˈkætərɪk/) – Солтүстік Йоркширдегі ауыл, азаматтық приход және сайлау округі. Тарихи тұрғыдан Йоркширдің Солтүстік бөлігіне кірген, графтық қала Нортхеллертоннан солтүстік-батысқа қарай 14 шақырым қашықтықта, Суэл өзенінен батысқа қарай орналасқан. Жақын маңдағы Кэттерик гарнизоны мен Кэттерик көпірі ауылына, сондай-ақ Кэттерик ат жарыс жолы мен ауылдың жексенбілік базарына есім берген. Бұл жер Дере көшесі деп аталатын ежелгі римдік жолдың бойында жатыр және Катарактониум римдік бекінісінің орны болып табылады.

Топонимика

Атаудың этимологиясы латын тіліндегі Катарактонион деген жер атынан туындайды, ол латынша/грек тілінің қосындысы сияқты және "сарқырама орны" деген мағына береді, бірақ бұл кельт тіліндегі Кату ратис атауының римдіктердің қате түсінігі болуы мүмкін. Кату ратис "соғыс бекіністері" дегенді білдіреді, бұл Птолемейдің әлем картасындағы Κατουρακτονιον (Catouractonion) деп жазылуымен ішінара қолдалады.

Тарих

Бұл жер Птолемейдің шамамен 150 жылы жазылған "Географиясында" 24-ші климатты орналастыру үшін маңызды нүкте ретінде көрсетілген. Оның тарихы римдік дәуірге дейін жетеді, сол кезде Катарактониум Суэл өзені арқылы Дере көшесімен өтуді қорғаған римдік бекініс болған. Катерик Уэльс тіліндегі "Y Gododdin" поэмасында айтылған шамамен 598 жылғы Катрет шайқасының болған жері деп есептеледі. Бұл шайқас кельт британдық және бритондық патшалықтар мен англосаксондық Берниция патшалығы арасында болған. Йорк епископы Паулин шамасымен сол жердегі Суэл өзенінде крещение рәсімін өткізген. 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында Катерик Catrice деп аталған. Нормандтар басып алған кезде бұл жерді граф Эдвин иеленген, кейіннен ол Бреттания графы Аланға берілген. Содан кейін осы жер Ричмонд иелеріне тиесілі болды. 14 ғасырда бұл жерді Джон Гонт, ал 15 ғасырда Солсбери графтары иеленген. 1484 жылдан бастап, бұл жерге біршама уақытқа сер Джон Коньерс ие болды. Королева Мария I билік еткен кезде, бұл жер Генри Поулдың кіші қызы, 1-ші барон Монтегюге берілді, ал оның ұлы Фрэнсис Баррингтон осы құрметке ие болды. Баррингтон отбасы бұл жерді Ричард Брейтуайтқа өткізді, оның ұрпақтары оны 18 ғасырға дейін иеленді. Бұл жердің иелерінің қатарында 19 ғасырдың соңына дейін Лоусон отбасы да болды. Ауыл шіркеуінің солтүстігінде орналасқан Палет төбесі – мот және бейли қамалының қалдықтары сақталған жер. Ол 12 ғасырдың ортасында король Стефен тарапынан Ұлы Солтүстік жолын бақылау үшін салынған деп есептеледі. Бұл жер қазбалар тізіміне енгізілген. Ауылдың оңтүстігінде, бұрынғы A1/A6136 жол торабының оңтүстік жағында, Бэйнсе фермасында римдік кезеңдегі шағын елді мекен мен зират орналасқан. Кейінірек Катерик, Ұлы Солтүстік жолымен саяхатшылар түнде тоқтап, демалатын және жылқыларын жаңаруға болатын коучингтік қала ретінде дамыды; бүгінгі Angel Inn бұл жердегі бұрынғы коучингтік қонақ үйі. Оңтүстік-шығысқа қарай шамамен бір шақырым жерде Киллерби қамалының сақталған жер жұмыстары орналасқан, ол ортағасырлық мот және бейли қамалы. Катерик – үлкен ежелгі приход, ол Йоркширдің Солтүстік Атбасының үш вапентакесіне (Hang East, Hang West және Gilling West) тараған. 1914 жылы Катерик лагері (кейін Катерик гарнизоны) ауылдан батысқа қарай 8 км қашықтықта, Катериктің ежелгі приходтарында, бірақ Хіпсвелл және Скотонның азаматтық приходтарында құрылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде адамдар Катерикке негізгі әскери дайындықтарын аяқтау үшін келген. 1914 жылы ауылдың оңтүстігінде ашылған RAF Catterick әуежайы армияға берілді және қазір бірінші дүниежүзілік соғыстың екі маңызды шайқасының орнынан аталған Марн казармасы болып табылады. 1974 жылы Катерик жаңа Солтүстік Йоркшир округіне қосылды және 2023 жылға дейін Ричмондшир округінің құрамында болды.

Басқару

Кэттерик – Ричмонд (Йоркшир) парламенттік округінің бір бөлігі. Қазіргі парламент депутаты – консерватор Риши Сунак, ол сонымен қатар Ұлыбританияның қазіргі премьер-министрі. Оның алдында 1989 жылдан 2015 жылға дейін осы округтің өкілі болған Уильям Хейг, бұрынғы Консервативтік партияның лидері және Сыртқы істер министрі болды. Кэттерик Солтүстік Йоркшир кеңесінің Кэттерик Бридж сайлау округінің құрамында. Кэттерикте сондай-ақ приход кеңесі де бар.

География

Ауыл Ричмондқа баратын A6136 жолы бойында орналасқан және A1 автожолы оны айналып өтеді. A1 айналма жолы сол кезде 1 миллион фунт стерлинг тұрды, ол 1959 жылы Көлік министрлігінің парламенттік хатшысы Лорд Чешем тарапынан ашылды. Суэйл өзені Кэттерик көпірінің солтүстігінде оңтүстікке бұрылып, Кэттериктің шығыс жағынан ағып өтеді. Брау Бек өзені ауылдың шығысынан өтіп, Суэйл өзеніне құяды. Тас карьерлеудің нәтижесінде пайда болған бірнеше су қоймалары бар. Кэттериктен 2.5 миль (4 км) радиуста Бромптон-он-Суэйл, Кэттерик көпірі, Колберн, Тунсталл, Ист-Эпплтон, Элертон-он-Суэйл, Уитвелл, Скортон және Укерби ауылдары орналасқан.

Дін

Ауылдағы шіркеу Әулие Аннаға арналған және I санаттағы ескерткіш болып табылады. Қазіргі ғимарат 1412 жылы салынған, ал 15-ші және 19-шы ғасырларда кеңейтілген. Теофил Линдси (1723–1808), унитарий дін қызметкері және теолог, 1763 жылдан 1773 жылға дейін он жыл бойы Кэттерик викариы болды, ішінара досы және қайын атасы Фрэнсис Блэкбернге жақын болу үшін. Томас Бут (шамамен 1755–1835) жақын жердегі Киллерби иелігінің иесі және фермері болды. Ол сәтті мал өсіруші, дәстүрлі шортанды малдың кемшіліктерін жою арқылы жақсы сүт және ет беретін жануарларды өсіргені үшін жүлделер алды. Александр Джон Скотт (1768–1840) 1816 жылдан 1840 жылы қайтыс болғанға дейін Кэттерик викариы болды. Теңіз шапкіні болған ол, батыс Үндістан аралдарында ағасы, адмирал Александр Скоттпен бірге қызмет еткен. Ол лорд Горацио Нельсонның жақын досы және хатшысы болды. Сэр Уильям Браун (1784–1864) Кэттериктегі Брэдли мектебінде оқыған. Ол мақта саудасымен айналысып, кейін кеме жүргізу және қаржы саласында табысқа жеткен сәтті кәсіпкер болды. Кейінірек ол Ливерпульдегі жергілікті саясатқа қатысып, Оңтүстік Ланкашир парламенттік округін өкілдік етті. Уильям Генри Ангас (1781–1832) Кэттериктегі пансионда оқыған. Бастапқыда теңізде жұмыс істеген ол, кейін шіркеу қызметкері және миссионер болды. Джордж Файф Ангас (1789–1879) 1801 жылдан 1804 жылға дейін Кэттерик мектебінде оқыды және Уильям Генри Ангастың кіші інісі болды. Ол 1832 жылы Оңтүстік Австралия жер компаниясына қосылды және жақын арада Оңтүстік Австралия колонизация комиссиясының мүшесі болды. Фредерик Джон Джексон (1860–1929) 1860 жылы Кэттериктегі Оран Холлда дүниеге келді. Мемлекеттік қызметке өтуге дейін ол Британдық Империялық Шығыс Африка компаниясында қызмет еткен. Ол Шығыс Африка протекторатының (қазіргі Кения) лейтенант-губернаторы, ал 1911 жылдан 1917 жылға дейін Уганданың губернаторы болды. Эми Джеймс Келли (1995 жылы туған), британдық актриса («Coronation Street», «Three Families») өмірінің алғашқы жылдарын Кэттерикте өткізді.