Кіріспе
Белгісіз адамдарды білдіру үшін қолданылатын тіркес "Том, Дик және Гарри" деген сөз тіркесі белгісіз немесе кездейсоқ адамдарды білдіру үшін қолданылады. Көбінесе "әрбір Том, Дик және Гарри" түрінде кездеседі, яғни "әркім" мағынасында, сондай-ақ "кәдімгі Том, Дик немесе Гарри" – "кез келген адам" мағынасында қолданылады. Алайда, Brewer's Dictionary of Phrase and Fable сөздігінде бұл тіркес "ешқандай маңызы жоқ адамдар" деп анықталған. Әлемнің басқа тілдерінде де осыған ұқсас тіркестер бар, оларда жиі қолданылатын есімдер немесе тегілер пайдаланылады. Бұл тіркес көптеген көркем әдебиеттерде қолданылады.
specific usages
The phrase "Tom, Dick, and Harry" is a placeholder for unspecified people. The phrase most commonly occurs as "every Tom, Dick, and Harry", meaning everyone, and "any Tom, Dick, or Harry", meaning anyone, although Brewer's Dictionary of Phrase and Fable defines the term to specify "a set of nobodies; persons of no note". Similar expressions exist in other languages of the world, using commonly used first or last names. The phrase is used in numerous works of fiction.
Шығу тегі
"Tizio, Caio e Sempronio" итальян тілінде адамдардың кез келген тобын сипаттау үшін ұзақ жылдар бойы қолданылып келеді. Бұл тіркес орта ғасырларда Болонья қаласында пайда болған, онда заңгер Ирнерио "Тиций және Гай және Семпроний" деп жазған, бұл латын тіліндегі есімдердің итальян тіліне ауысқан түрі. Бұл тіркес ағылшын тіліндегі "Tom, Dick and Harry" немесе француз тіліндегі "Pierre, Paul ou Jacques" сияқты, нақты есімдердің орнына қолданылатын жалпылама атау. Ағылшын тіліндегі тіркестің нақты шығу тегі белгісіз. Кездесетін ең ерте мысал – 17 ғасырдағы ағылшын діншісі Джон Оуэннің 1657 жылғы жазбасы. Мысалы, осы тіркестің өзгеше түрі Шекспирдің "Генрих IV, 1-бөлім" (1597) пьесасында кездеседі: "Мен Дроузерлердің тобына ант берген бауырласымын және оларды Том, Дик және Фрэнсис деп атай аламын". Бұл тіркес – триколон деп аталатын риторикалық тәсіл. Ағылшын тіліндегі триколонның ең көп қолданылатын түрі – өрбу триколоны, сондықтан есімдер әрқашан буын санының өсу ретімен айтылады. Осы градацияның басқа мысалдары: "ұзын, қара және әдемі", "ілмек, желі және сақ", "Жақсы, жаман және ұсқынсыз", "біріктіргіш, қоршау және ұңғыл" және т.б.
Мәдениеттің әсері
"Том, Дик және Гарри" деген тіркес кеңінен қолданылады, сондықтан осы мақалада әрбір кездесетін мысалға тоқтаудың қажеті жоқ. Дегенмен, ерекше атаулы жағдайлардың кейбіреулері мыналар: 1835 жылы Чарльз Дарвин Англияға әкелген Галапагос аралдарының үш тасбақасы, олар туралы "Бигл саяхаты" кітабында жазылған. Олардың аттары Том, Дик және Гарри болды. Кейін "Гарри" әйел екені анықталды, сондықтан оны "Гарриет" деп қайта атады және ол 2006 жылы 175 жасында қайтыс болғанға дейін Австралияда тұтқында өмір сүрді. Роберт Луис Стивенсонның "Қара жебе: Екі гүлдің хикаясы" романында жалпы жиынды Дик, Том және Гарриді шақыру деп сипаттайды. "Күннен үшінші тас" телесериалындағы үш басты ер адамның есімдері Томми, Дик және Гарри болды. 1948 жылы Коул Портердің "Мені сүй, Кейт" мюзиклі Бродвейде көрсетілді, онда "Том, Дик немесе Гарри" әні бар. Одақтас әскери тұтқындарының танымал Сталаг Люфт III лагерінен қашу кезінде пайдаланған үш құпия туннель тұтқындар тарапынан "Том, Дик және Гарри" деп аталды. Бұл атау оқиғаны бейнелеген "Ұлы қашу" фильміне де көшті. 1941 жылғы "Үш ақымақ" қысқаметражды фильмінде "Татті пірпек пен пірпекте" басты рөлдегі әйелдердің күйеулерінің аттары Том, Дик және Гарри болды.
The three Galapagos Island tortoises brought back to England aboard by Charles Darwin in 1835, as documented in his book, The Voyage of the Beagle. They were named Tom, Dick, and Harry. It was later discovered that "Harry" was female, so she was renamed "Harriet" and lived in captivity in Australia until her death in 2006, aged 175 years. In The Black Arrow: A Tale of the Two Roses, Robert Louis Stevenson refers to a general muster as calling up Dick, Tom, and Harry. In the television series 3rd Rock from the Sun, the three lead male characters were called Tommy, Dick and Harry. In 1948, the Cole Porter musical Kiss Me, Kate premiered on Broadway, featuring the song Tom, Dick, or Harry. The three escape tunnels used by allied POWs in the famous Stalag Luft III escape were named "Tom, Dick, and Harry" by the POWs. This nomenclature was carried over to the film The Great Escape, which portrayed the event. In the 1941 Three Stooges short film In the Sweet Pie and Pie, the leading ladies' fiancés are named Tom, Dick, and Harry.