Кіріспе
Fairmont Jasper Park Lodge, бұрын және көптеген адамдарға Jasper Park Lodge ретінде белгілі, Канаданың Альберта провинциясындағы Jasper Ұлттық саябағындағы Lac Beauvert көлінің жағасында 700 акрлық аумақта орналасқан 442 бөлмелі қонақ үй. Бұл қонақ үй 1921 жылы Канадалық Ұлттық темір жолымен салынған және Канаданың тарихи теміржол қонақ үйлерінің бірі болып есептеледі.
Grand Trunk Pacific темір жолы
1900 жылдардың басында Канада үкіметі Канаданың алғашқы континенттік темір жолына толықтыру ретінде жаңа солтүстік трансконтиненталдық темір жол құруды жоспарлады, ол Канада-АҚШ шекарасына жақын орналасқан болатын. Grand Trunk Railway компаниясы, Grand Trunk Pacific Railway еншілес компаниясы арқылы, 1903 жылы Парламент заң қабылдағаннан кейін жаңа желінің Батыс Канада бөлігін салуға және пайдалануға келісім шарт жасады. Grand Trunk Pacific Railway бастапқыда Сэндфорд Флемингтің «Канадалық Тынық мұхиты зерттеуі» маршрутын Жасперден (Альберта) Yellowhead Pass арқылы салып, 1911 жылдың қараша айында Альберта/Британдық Колумбия шекарасына жетті. Grand Trunk Pacific Railway желілері, көбінесе Yellowhead Pass арқылы, Canadian Northern Railway құрылысы аяқталғаннан кейін көп ұзамай қайта жаңартылды. 1911 жылдың наурыз айында Grand Trunk Pacific Railway президенті Чарльз Мелвилл Хейс, Жаспер орман паркінде қонақ үйлер салу және басқару үшін эксклюзивті құқық беру туралы өтінішпен Ішкі істер министрі Фрэнк Оливерге хат жазды. Хейс Банф, Лейк-Луиз және Роджерс-Пасс қалаларындағы Канадалық Тынық мұхиты темір жолының сәнді қонақ үйлерінің табысына ұқсауға ниеттенді. Хейс Миетт ыстық бұлақтарының жанында Шато Миетт қонақ үйін салуды және бұлақтарға темір жол желісіне эксклюзивті жалдау құқығын алуды көздеді. Ұсынылған орналасқан жер 1911 жылы Артур Оливер Уилермен анықталды, оған Grand Trunk Pacific Railway Жаспер паркі мен Маунт Робсон аймағында қонақ үйлер, шалелер және жолдар салу үшін қолайлы жерлерді анықтау үшін карта жасау тапсырылған болатын. Канада үкіметі эксклюзивті құқықтар беруге қызығушылық танытпады және оның орнына жерді жалға беру жүйесі арқылы ұсынуды көздеді. Grand Trunk Pacific Railway және жергілікті билік өкілдері 1912 жылы келісімге келуге дайын болды, компания жобаны аяқтады, 42 жылға жалға беру ұсынылды және жылдық жалдау ақысы 500 доллар деп белгіленді. Алайда, келісім мектеп жерлері және парктегі су жолдарына қатысты қандай ведомствоның құзырында екендігі туралы сұрақтар туындағандықтан кейінгіге шегерілді. Кешігу кезінде Grand Trunk Pacific Railway екі қосымша қонақ үй салу жоспарларын жасады: біреуі Снейпс Хилліндегі Жаспер қалашығының жанында, Артур Конан Дойлдің көмегімен жобаланған гольф алаңымен, ал екіншісі Пирамида көлінің оңтүстік жағалауында. Бұл жоспарлар 1914 жылы Grand Trunk Pacific Railway қаржылық қиындыққа тап болғанда тоқтатылды және 1919 жылы Канада Ұлттық темір жолын құру үшін мемлекеттік меншікке алынды. Темір жолдың сәтсіздігі Канада үкіметі Миетт жалға беру шартын бекітуге дайын болған кезде болды, ал кейін 1915 жылдың ақпанында, аймақтағы кез келген жайлы тұрғын үйді іздеп, Канада үкіметі темір жолдардан үш жерде арзан ағаш үйлер салуды сұрады.
Шатырлы қала, 1915 жыл
Жасперде 1900 жылдардың басында темір жол салынысымен бірнеше қонақ үйлер ашылды, олардың сегізі 1911 жылы құрылған деп тіркелген. Бовер көлі бойындағы туристерге арналған алғашқы жатақхана 1915 жылы Эдмонтон қаласынан келген Роберт Кеннет және пионерлер Фред пен Джек Брюстерлер «Шатыр қаласын» (Tent City) құрғанда пайда болды. «Шатыр қаласы» ағаш қабырғалары мен едендері бар он үлкен ұйықтау шатырынан және көл жағасында салынған ас үй шатырынан тұрды. «Шатыр қаласында» тұруға күніне 2,50 немесе 3,00 доллар, ал аптасына 15 немесе 18 доллар төленді, және жаз бойы 260-тан астам келуші осы жатақханада қонақтап кетті. 1915 жылдың 15 шілдесінде ресми түрде ашылған бұл лагерь, тұрақты келушілер мен «The Canadian Press» тобының қатысуымен 1915 жылғы жазда сәтті болды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты 1915 жылғы маусым аяқталғаннан кейін қайта ашылмады. 1919 жылдың 5 маусымында Джек пен Фред Брюстерлер соғыстан оралып, Роберт Кеннеттен «Шатыр қаласын» сатып алып, оны қайта ашты. 1919 жылғы маусым табысты болды, ал Брюстерлер 1920 жылы лагерьті ағаштан жасалған асүй, қонақ бөлмесі және би орталығымен кеңейтті.
Алғашқы жылдары, 19211939
1921 жылы жаңадан ұлттықтандырылған Канаданың Ұлттық темір жолдары «Шатырлы қала»ны сатып алып, оның орнында қонақ үй салу жоспарларын бастады. 1922 жылдың маусым айында «Жаспер Парк Лодж» деген атпен алғашқы бунгало ашылды. Канаданың Ұлттық темір жолының бас архитекторы Джон Скофилд Атхабаска аңғарының көрінісін ең аз өзгертетіндей және табиғи ортамен үйлесетін қонақ үйді жобалады. Скофилд дәстүрлі үлкен курорттық қонақ үйдің орнына, пейзажға жайылған қарапайым ағаштан жасалған және тас блоктардан тұратын бірнеше кішкентай кабиналарды жоспарлаған. Канадалық Ұлттық темір жолының жаңа президенті Генри Уорт Торнтон 1923 жылдың қаңтар айында Жасперге сапар шегіп, дамуды жақсы бағалады, себебі ол темір жол бойындағы туристік инфрақұрылымды кеңейтуді көздеген. 1922-1923 жылдардың қысында 461 000 долларлық жаңа Орталық лодж және ағылшын сәулетшісі Годфри Милнес жобалаған бірқатар жаңа шеткі бунгалолардың құрылысы басталды. Орталық лодж дизайны тас іргетастың үстіне орнатылған қабықталған ағаштарды қолданды, сондай-ақ ішінде қонақ бөлмелері, асхана, шайхана, ас үй, әкімшілік кеңселер, үлкен тас камин және жануарлардың бас мүсіндері болды. Бұл ғимарат әлемдегі ең үлкен бір қабатты ағаштан жасалған ғимарат деп жарияланды. Орталық лодж құрылыс алаңынан және жақын маңдағы Малигн каньонынан алынған ағаштардан салынды, ал қатты ағаш едендер темір жол арқылы алыс аймақтардан әкелінді, тік бағаналар үшін Британдық Колумбиядан батыс қызыл кедр қолданылды. 1925 жылға қарай Жаспер Парк Лодж 50-ден астам ағаштан жасалған құрылыстардан тұрды, ал 1927 жылға қарай 425 қонаққа арналған жатақханалар болды. 1927 және 1928 жылдары орталық лодж кеңейтіліп, ғимараттың көлемі екі еседен астам артты, Бовер көлінің маңына қосымша кабиналар салынды. 1928-1931 жылдар аралығында Point, Outlook және Viewpoint сияқты сәнді кабиналар мен басқа да кішкентай кабиналар салынды, бұл қонақ үйдің сыйымдылығын 550 қонаққа дейін жеткізді. 1939 жылы Канадаға жасаған сапары барысында король Георг VI және оның әйелі королева Елизавета Жасперге келді және Outlook кабинасында тұрды.
1940-шы жылдар және Екінші дүниежүзілік соғыс
1940 жылы Джаспер ұлттық паркіне туризм күрт өсті, себебі паркті Банфпен байланыстыратын Айсфилдс тас жолы аяқталды. 1939 жылы Джаспер ұлттық паркіне 3100 автомобиль және 21000 адам кіргені тіркелді, ал 1940 жылы бұл көрсеткіш 19000 автомобиль және 83000 адамға дейін өсті. Бірақ туризмнің өсуі ұзаққа соқпады, өйткені Канада Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты, және Джаспер Парк Лодж 1942 жылдың күзінен 1946 жылдың көктеміне дейін соғысқа көмектесу үшін жабылды. 1943-1944 жылдардың қысында Джаспер Парк Лодж Шотландиялық Ловат Скауттарының арнайы таулы әскерлері үшін қысқы оқу базасы ретінде пайдаланылды. 1940 жылдардың соңынан 1960 жылдарға дейін жаңғырту бағдарламасы аясында бастапқы ағаш үйлердің көп бөлігі жаңаларымен ауыстырылды.
1950 және 1952 жылдардағы өрт
1952 жылдың 15 шілдесінде Орталық үйдің (ложаның) ішінде өрт шығып, ғимараттың бәрі дерлік қирады. Қонақтарды ғимараттан эвакуациялап шығарып жатқан бір қызметкер күйік салдарынан қаза тапты. Өрттің себебі – электр сымдарының нашарлығы деп саналады. Өрт түнгі сағат 9 шамасында гардеробтағы қызметкердің бірі байқаған, ал қызметкерлер өрт сөндіргіш көмегімен өртті тоқтатуға тырысқандарымен, өрт ғимараттың негізгі бөлігіне тарағандықтан сәтті болмады. Қонақтар эвакуацияланып, ал орналасқан музыкалық топ эвакуацияланатын қонақтарды тыныштандыру үшін Питтсбург, Пенсильвания туралы ән шырқады да, жақын арада осы орынды тастап кетті. Қалалық өрт сөндіру бөлімі кешікті, себебі ложаның телефон желілері көмек шақыруға үспей тұрып өртеніп кеткен. Ал өрт туралы орман өртін қадағалаушы бақылаушы хабарлаған, ол бастапқыда бұл өртті бақыланатын өртеу деп ойлаған. Қызметкерлер, қонақтар, RCMP, Джаспер қаласының ерікті өрт сөндірушілері, Канада армиясының әскери қызметкерлері және құбыр желісіндегі жұмысшылар өртпен күресу үшін және оның парктегі басқа да үйлерге таралуын болдырмау үшін жиналды. Өрттен кейін 26 қонақ Джаспер Парк Лоджын тастап кетті, ал қалғандары қонақ үй жұмысын қайта бастағанға дейін күтіп қалды. Өрт болған кезде Джаспер Парк Лоджы жаңа Орталық үйдің жобасын жасап жатқан еді, және өрттен кейін бірнеше апта ішінде жаңа дизайн бойынша құрылыс жұмыстары басталды. Жаңа 3 миллион долларлық, 7000 шаршы метрлік жобаға өртке төзімді болат, бетон, тас және самырсын шатыр кірді, ал төрт қанатты дизайн бұрынғы үйлер мен табиғи ортамен үйлесімді болды. Жаңа бетон негізі қыркүйек айының соңында құйылды, ал темір қаңқасы мен шатыры Джасперге қыс келмей тұрып аяқталды. Жаңа Орталық үй 1953 жылдың 9 маусымында аяқталды.
Кейінгі тарих
Jasper Park Lodge 1988 жылы Canadian Pacific Hotels компаниясына сатылды, сонымен бірге жыл бойына жұмыс істейтін курортқа айналуға міндеттеме берілді. 442 қонақ бөлмесі мен қоғамдық инфрақұрылымын қалпына келтіру және дамыту жұмыстары 1994 жылы бес жыл ішінде аяқталды. Canadian Pacific Hotels 2001 жылы қайта ұйымдастырылып, Fairmont Hotels and Resorts құрылымына енді. 2006 жылы Jasper Park Lodge Онтарио муниципалды қызметкерлері зейнет қорының (OMERS) жылжымайтын мүлікке инвестиция салатын Oxford Properties компаниясы сатып алды, бірақ оның басқаруы Fairmont Hotels and Resorts компаниясында қалды. 2010 жылдың күзінде лоджге 6,7 миллион долларлық Fairmont спасы қосылды. 2015–2016 жылдары барлық бөлмелер (Fairmont, Deluxe, Junior Suites және Lakefront Suites) 16 миллион долларға жаңартылып, интерьері жаңғыртылды. Сонымен қатар, қонақүйдің алғашқы итальяндық рестораны ORSO Trattoria ашылды, бұрынғы тамақтану орындарының қатарына Nook Chophouse, Emerald Lounge & Patio, Thompson's Terrace және (әрине) Oka Sushi кірді. 2015 жылы француздық қонақжайлылық компаниясы Accor, Jasper Park Lodge, Hotel Macdonald, Banff Springs Hotel, Chateau Lake Louise, Le Chateau Frontenac, Chateau Laurier, Royal York және Монреальдегі Queen Elizabeth қонақ үйлері сияқты бірнеше тарихи канадалық қонақүйлерді қоса алғанда, FRHI Hotels & Resorts компаниясын сатып алу үшін 2,9 миллиард доллар төледі.
Jasper Park Lodge гольф клубының тарихы
Лак Боверт көлінің бойындағы кең аңғарда осы аймақта гольф алаңын салу мүмкіндігі болды, ал 1922 жылы Доминион саябақтары бөлімі қонақтар мен Жаспер тұрғындары үшін гольф алаңын салуды шешті. Бэнфтен келген Чарли Дункан атты кәсіби гольфшы тоғыз тесікпен қарапайым алаң жобалаған, ал тас және бұталарды тазалау жұмыстары басталды. 1922 және 1923 жылдары құрылыс жұмыстары баяу жүргізілгеннен кейін, Канада Ұлттық темір жолы Канада үкіметіне гольф алаңын салуды өз үстіне алуды ұсынды. Канада Ұлттық темір жолы 18 тесікпен алаңның дизайнын канадалық гольф алаңдары сәулетшісі Стэнли Томпсонға тапсырды. 1923 жылғы жазда 250 адамнан тұратын бригада алаңды тазартты, бірақ үстіңгі топырағы қалың шөп өсіруге жеткіліксіз екені анықталды. Канада Ұлттық темір жолы Эдмонтон маңындағы фермалық жердің ширегін сатып алып, үстіңгі топырақты қазып, оны үлкен шығынмен Жасперге пойызбен тасып, гольф алаңын аяқтады. Алаң үшін су жинауға тау беткейінде 190 000 литрлік бетонды бөгет салынды. Jasper Park Lodge Golf Club 1925 жылдың 17 шілдесінде ашылды, ал Бірінші дүниежүзілік соғыста британдық күштердің бас қолбасшысы, 1-ші граф Хейг Дуглас Хейг алғашқы допты соқты. 1928-1929 жылдары Канаданың әуесқойлар чемпионатында қатысуға дайындық мақсатында алаң жаңартылды. 1930 жылы алаңға клуб үйі және гольфшыларға арналған 23 бөлмелі ғимарат салынды. Jasper Park Lodge Golf Club 1920 жылдардан 1950 жылдарға дейін жыл сайын "Totem Pole Tournament" турнирін өткізді, оны 1947 жылы актер Бинг Кросби жеңді. Алғашқы жобада тоғызыншы тесік клубтан шалқары орналасқандықтан, 1950 жылы гольфшылар тоғыз тесік ойнап, клубта аяқтау үшін үш қосымша тесік салынды. 1968 жылы жаңа клуб ғимараты, соның ішінде дүкен салынды.
Танымал мәдениетте
Jasper Park Lodge әртүрлі фильмдерде, телешоуларда және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында көрсетілген. Лождағы тұңғыш көркем фильм 1926 жылы Fox Film Corporation компаниясы түсірген "The Country Beyond" болды, үш жылдан кейін Fox "Күдік астында" және 1936 жылы режиссер В. С. Ван Дайктың "Роза Мари" фильмдерін түсірді. 1946 жылы Jasper Park Lodge Бинг Кросбидің "Император вальсі" фильмінің түсірілімдеріне қонақжайлық етті, бұл орын Кросбидің сүйікті орнына айналды, ол жылдар бойы Jasper Park Lodge-дің жыл сайынғы гольф турниріне қатысу үшін бірнеше рет қайта келді. 1950 жылдары Jasper Park Lodge Мэрилин Монроның "Қайтып оралуға болмайтын өзен" және Джеймс Стюарттың "Алыс ел" фильмдеріне де алаң болды. Монро фильм түсірілімі кезінде кешкі асқа лайықсыз киім кигені үшін бірнеше рет Jasper Park Lodge қонақ үйінен қуылды.