Кіріспе

Ағылшын суретшісі Джон Сеймур Лукас (21 желтоқсан 1849 – 8 мамыр 1923) – Виктория дәуіріндегі ағылшын тарихи және портрет суретшісі, сонымен қатар шебер театрлық костюмдер жасаушы. Ол көркемдік ортасы бар Лондондық отбасында дүниеге келді (суретші Джон Лукастың сіңілі баласы болды), бастапқыда ағаш өңдеуші ретінде білім алды, бірақ портрет салуға көшті және алдымен Сент-Мартинс-Лейн өнер мектебіне, содан кейін Корольдік академия мектебіне түсті. Дәл сол жерде ол француз суретшісі Мари Корнелисенмен танысып, 1877 жылы оған үйленді. Лукастың көркемдік білімі Еуропа бойынша, әсіресе Голландия мен Испанияға жасаған кең саяхаттарды қамтыды, онда ол фламанд және испандық шеберлерді зерттеді. Ол 1872 жылы алғаш рет көрмеге қатысты, 1886 жылы Корольдік академияның құрметті мүшесі болып сайланды, ал 1899 жылы толыққанды Корольдік академигі атанды.

Өмірбаяны және еңбектері

Джон Сеймур Лукас ең алдымен тарихи жанр суретшісі болды, костюмдер мен интерьерлерді реализммен бейнелеуде ерекше талантқа ие еді. Ван Дейк пен әсіресе Диего Веласкестен шабыттанған ол 16-18 ғасырлардағы британдық Тюдор және Стюарт дәуірлерінен көріністерді суреттеуде шеберлік танытты, соның ішінде Испан армадасы, Англия азамат соғысы және Якобит көтерілістері. Оның көпшілікке кеңінен танымал болған алғашқы маңызды туындысы – 1884 жылы жасалған Куллоденнен кейінгі бүлікшілерді ұстау. Бұл туынды тек мықты ұсталар мен заң мен тәртіптің (немесе репрессияның) қызыл киімді күштері арасындағы шиеленістің айқындығы үшін ғана емес, сонымен қатар, шеберхананың қатаңдығы мен ұстаның төбесіндегі қыздырылған жылқы тырнағының керемет реализмі үшін де мақтауға ие болды. Оның шәкірттерінің бірі – Этель Райт, ол кейін Париждіде оқуын жалғастырды. Ол суфражистермен жұмысымен танымал болды. Лукастың беделі арта келе, ол әлеуметтік өмірге белсенді қатысты. Ол өзінің дерлік бір замандасы болған әйгілі әлеуметтік портретші Джон Сингер Сарджентпен жақын дос болды. Джон Сингер Сарджент салған Лукастың портреті Tate Britain галереясында қойылған. 1890 жылдарға қарай Джон Сеймур Лукас беделді мемлекеттік ғимараттар мен патшалық тапсырыстар үшін бірқатар маңызды жұмыстар орындады. Олардың қатарында: Бес депутаттың қашуы (Парламент палаталары), Лондон қаласына жарлық беру (Royal Exchange), Ұлыбритания Королі Эдуард VII-нің мавр елшісін қабылдауы (Royal Collection), Уэльс принцінің неміс формасындағы портреті (Royal Collection) бар. 100-ден астам ірі майлы картиналармен және көптеген суреттермен қатар, Лукас викториялық кезеңнің соңы мен эдвардиандық кезеңнің басында танымал болған тарихи драмалар үшін декорациялар мен костюмдерді жасаушы ретінде де танымал болды. Оның ең ерекше тапсырыстарының бірі – 1897 жылғы Девоншир шары үшін Саксен-Кобург-Гота әлсіз ханзадасы Альфредке арналған «Нормандия герцогы» костюмі. Лукас сурет салуда да өте шебер болды; ол 1877 жылы Суретшілер институтының мүшесі болып сайланды. Көркемдік мансабының көп бөлігінде Лукас Лондондағы Оңтүстік Хэмпстедте, оның досы және әріптесі, архитектор Сидни Уильямс Ли жобалаған арнайы студияда тұрды. Лукас 1872 жылы «Сильван пікірсайыс клубына» қосылды және қоғамның негізін қалаушы Альфред Хармсворттың портретін салған. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай ол сурет салуды тоқтатты және Саффолк графтығындағы Блайтбургке көшті, онда ол шіркеудің жанындағы «Приори» үйін қайта жаңартып құрды. Лукас 1923 жылы қайтыс болды және Блайтбургтегі Киелі Үштік шіркеуінің зиратында жерленді. Оның ұлы Сидни Сеймур Лукас та суретші және иллюстратор болды.

Мұра

Джон Сеймур Лукас өзінің сурет салу стилі мен тақырыптары Ұлыбритания империясының басты идеяларымен үйлескен шақта белгілі суретші болды: британдық тарихи тәжірибенің ерекшелігі және ұлттың әлемдік билікке қадам басуы. Оның жарқын түстерге, шындыққа және театрлыққа құштарлығы кеш Виктория дәуірінің аудиториясының талғамына сай келді. Дегенмен, Pax Britannica аяқталып, модернизмнің пайда болуы Лукастың өнерінің бұл екі негізі сәл ұмытылып, 21-ғасырда ол кеңінен танымал есімге айнала алмады. Бірақ ол британ тарихының шежірешісі және шебер костюм суретшісі ретінде есімді қалдырды.